Thiếu và vắng
Lễ hội Quảng Nam - Hành trình di sản lần IV đã khép lại. Những vũ điệu Apsara, hoa đăng và sân khấu tái dựng không gian kỳ bí của di tích Mỹ Sơn trong đêm bế mạc với chủ đề Khát vọng Thu Bồn đã không còn là một sự đột phá thu hút với du khách nữa.
Bởi theo nhận định của nhiều người, chương trình khai mạc lễ hội tại Mỹ Sơn và bế mạc tại Hội An không khác nhau là mấy. Kịch bản hai đêm biểu diễn đều do một người viết, khó tránh được sự trùng lặp về ý tưởng. Hình ảnh khu di tích Mỹ Sơn được sân khấu hóa trên quảng trường sông Hoài cũng không thể mang đến một sự huyền ảo, kỳ bí thật sự có ý nghĩa và tác dụng thị giác như những tiết mục đã được thể hiện trong lòng Mỹ Sơn ở đêm khai mạc.
Ban tổ chức từng nói rằng lễ hội Quảng Nam - Hành trình di sản năm nay có nhiều cái mới, nhiều tiết mục, hoạt động đặc sắc nhằm thu hút du khách đến với phố cổ Hội An. Nhưng suốt 4 ngày diễn ra lễ hội, ngoài hai đêm khai mạc và bế mạc, Hội An gần như không có hoạt động gì đặc biệt có thể níu chân du khách. Phố cổ vẫn trầm mặc, chậm rãi với nhịp sống thường ngày. Dạo qua những con đường hẹp trong lòng phố, vẫn không thể cảm nhận được không khí của một lễ hội mang tên Hành trình di sản đang diễn ra. Ban tổ chức thông báo miễn vé tham quan cho tất cả các du khách trong những ngày lễ hội, nhưng ở những ngôi nhà cổ, bảo tàng, khu trưng bày triển lãm đều vắng bóng du khách. Những thước phim tài liệu về Hội An và phim điện ảnh lấy Hội An làm bối cảnh được chiếu giới thiệu liên tục tại nhà cổ 46 Nguyễn Thái Học cũng rất vắng người đến xem.
Quảng trường sông Hoài là nơi diễn ra các hoạt động chính của lễ hội, ban ngày vắng hoe. Các tượng hình long, lân, quy, phụng được dựng nằm chơ vơ trên sông Hoài. Khu vực triển lãm các tác phẩm ảnh về phố cổ Hội An cũng thưa thớt du khách. Khu trưng bày nghệ thuật sắp đặt ở cầu An Hội cũng chỉ lác đác vài người ghé vào chụp hình lưu niệm. Những người thợ chụp ảnh cũng ngồi lơ đãng chờ đợi khi không mấy du khách nước ngoài đến Chùa Cầu. Phố đi bộ những buổi chiều cũng vắng...
Chỉ có ngày khai mạc là hoành tráng nhất khi có đoàn hoa hậu cùng đoàn xe vespa cổ diễu hành từ Hội An về Mỹ Sơn. Nhưng ngày hôm sau, các hoa hậu lại tất bật đi làm từ thiện tại Quảng Trị, Huế rồi lại gấp rút về kịp dự festival biển tại Nha Trang. Hoạt động tại phố cổ gần như không còn gì nữa. Buổi tối, quảng trường sông Hoài cũng chỉ nhộn nhịp được vài giờ với chương trình ca nhạc, hóa trang diễu hành đường phố, thắp hoa đăng... Suốt khoảng thời gian từ đêm khai mạc đến đêm bế mạc, du khách đến với Hội An dường như không có gì để chờ đợi từ các hoạt động đặc biệt diễn ra trong lễ hội. Thiếu các hoạt động tôn vinh phố cổ; thiếu cả sự cộng hưởng cùng tham gia quảng bá “hành trình di sản” của người dân; vắng không khí từ các triển lãm ảnh không được kết hợp với giao lưu, trao đổi; vắng cả những cuộc gặp gỡ, trò chuyện với những nhân vật đã gắn chặt cuộc đời mình với phố cổ rêu phong...
Tham quan phố cổ, thưởng thức các món ăn đặc sản của Hội An đã là điều hẳn nhiên của các du khách khi đến đây. Hình ảnh phố cổ đêm với vẻ đẹp lung linh, huyền hoặc chỉ với ánh sáng của đèn lồng cũng được tái hiện mỗi dịp rằm. Tự thân Hội An đã có sức hút với du khách. Có vẻ như lễ hội Quảng