Thơ khắc trên đồng: Một cuộc chơi...
Người ta có nhiều cách làm thơ, nhiều con đường đến với thơ và cũng đa dạng cách lưu giữ thơ: Khắc trên đá, chạm trên gỗ, viết trên lụa, in trên giấy... và có lẽ phổ biến nhất là người ta in trên giấy. Khắc thơ trên đồng có lẽ cũng đã từng có, nhưng xuất bản nguyên một tập thơ với bốn thứ tiếng (Việt, Anh, Hoa, Pháp) bằng chất liệu và kỹ thuật gò nổi trên đồng với hẳn 120 trang thơ có kích thước 50 x 65 cm, toàn tập thơ nặng khoảng... 50 kg như nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng thì quả là hiếm có
Hiện tập thơ bằng đồng này được lưu giữ và trưng bày tại quán cà phê Vườn Tượng, đường Huỳnh Ngọc Huệ, TP Đà Nẵng. Ông Phạm Văn Hạng cho biết, tập thơ được hoàn thành trong 5 năm (2002-2007). Có riêng một chuyên gia về kỹ thuật gò đồng giúp ông tạo ra những trang thơ. Riêng số tiền nguyên vật liệu và gò đồng để hoàn thành tập thơ khoảng trên 60 triệu đồng. Có bốn dịch giả chuyển ngữ các bài thơ sang tiếng Pháp, ba dịch giả tham gia chuyển sang tiếng Anh, một dịch giả chuyển sang tiếng Hoa. Tập thơ được nhà văn Nguyễn Văn Xuân, nhà thơ Trinh Đường, đạo diễn Đặng Nhật Minh, tác giả Nguyễn Trọng Văn, Khổng Đức viết lời tựa và lời bình.
Ông Phạm Văn Hạng làm bài thơ đầu tiên vào những năm 1970. 30 năm làm thơ, ông tuyển chọn được một số bài ưng ý cho ra đời tập Ý thơ theo dạng bỏ túi gồm 20 bài vào năm 1992. Gần 10 năm sau, năm 2001, ông tiếp tục sáng tác và tuyển chọn 29 bài in thành tập thơ có tên: “30 năm tập tễnh làm thơ”. Đó là những bài thơ cực ngắn, có bài chỉ có hai câu, có bài có hai mươi từ và đều không có tựa đề. Nói như cố nhà thơ Trinh Đường, các bài thơ của Phạm Văn Hạng: “Hầu hết là những cái lõi tư tưởng, cái xương sống của những bài thơ, những gì lắng đọng nhất trong cuộc đời tác giả.” Đó là những nguyên lý rút ra từ đời sống, những tư tưởng đúc kết từ cuộc sống.
Còn theo cố nhà văn Nguyễn Văn Xuân: “ Thơ Phạm Văn Hạng đã có đủ yếu tố và yếu tố độc đáo để nhân thế chấp nhận chưa? Để vượt thời gian chưa? Câu hỏi ấy không ai trả lời được khi chính tác giả cũng tự biết mình sinh ra không phải để làm thơ. Tất cả chữ nghĩa hiện diện chỉ là phản ứng tâm tư những lúc: Bắt mạch thời gian/Ngôn từ sực tỉnh”. Đúng thế, những câu thơ cô đọng của Phạm Văn Hạng như là những chớp sáng lóe lên trong vùng tri thức tiềm ẩn của ông. Còn để thơ vĩnh cửu ư? Đơn giản mà cực kỳ khó đạt: Thơ phải hay. Bởi dẫu có khắc trên đá hoa cương, trên vật liệu vĩnh cửu với thời gian mà thơ không phải là thơ, cũng chỉ là cuộc chơi không hơn không kém.