Thơ Sài Gòn, nhạc Hà Nội
LTS: Từ hôm nay, trên số báo ra ngày thứ bảy hằng tuần, Báo NLĐ giới thiệu những bài viết về ca khúc hay dành cho Hà Nội, với những câu chuyện, kỷ niệm tình cảm, thú vị của tác giả khi sáng tác ca khúc đó.
Năm ấy, 1993, tôi gặp Bùi Thanh Tuấn trong một buổi giao lưu giữa cán bộ đoàn các trường ĐH Nam - Bắc. Hồi ấy, tôi làm phó bí thư đoàn của Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội, Tuấn là cán bộ đoàn Khoa Văn Trường ĐH Tổng hợp TPHCM.
Tuấn bảo anh ta sinh ra ở Lâm Đồng và chưa từng một lần ra Hà Nội. Nhưng trong một buổi chiều Sài Gòn đầy cảm xúc, tại quán cà phê Tao Đàn, tôi thấy điều này dường như là không phải, khi Tuấn đọc lên những câu thơ thật hay về Hà Nội: Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa/ Cái rét đầu đông giật mình bật khóc/ Hoa sữa thôi rơi mỗi chiều tan học/ Cổ Ngư xưa lặng lẽ dấu chân buồn...
Bài thơ này lúc ấy chưa có tên, Tuấn bảo để tặng một người bạn gái thân thiết. Sau đó, Tuấn gọi đó là bài Chia tay người Hà Nội, còn những người yêu nhạc thì thường gọi tên bài thơ giống như tên bài hát.
Khi Tuấn đọc bài thơ này, tôi ngồi đệm đàn guitar cho anh và rung lên những cảm xúc đặc biệt. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi: “Sài Gòn tặng thơ, Hà Nội sẽ tặng nhạc”. Giai điệu ca khúc Hà Nội mùa vắng những cơn mưa đi theo bài thơ ngay từ lúc đó. Và chỉ mất khoảng mười lăm, hai mươi phút, bài hát đã ra đời.
Tôi có chỉnh sửa một chút lời thơ của Tuấn cho hợp với giai điệu, anh đồng ý ngay.

Nhạc sĩ Trương Quý Hải (ảnh do nhân vật cung cấp)
|
“Cha tôi là một chiến sĩ cảm tử quân của Hà Nội. Tôi lớn lên ở Hà Nội. Những gì thuộc về Hà Nội tôi đều yêu, từng góc phố, con đường, đến cả giọng Hà Nội”. |
Ra đến Hà Nội, ca sĩ Thanh Tâm là người hát Hà Nội mùa vắng những cơn mưa đầu tiên.
Một lần, nhạc sĩ Trần Ngọc, biên tập viên của Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội, cũng là thầy tôi, hỏi có ca khúc nào hay về Hà Nội thì đưa cho anh ấy. Anh Ngọc lúc đó đang làm một chương trình về Thăng Long - Hà Nội. Tôi đưa bài hát cho anh và nhờ Thanh Tâm thu âm giúp.
Nhưng anh Ngọc lại không biết tôi nhờ Tâm nên anh đưa cho Khánh Huyền. Lúc thu, cả Tâm và Huyền cùng đến. Tâm hát rất hay, Huyền cũng vậy nhưng chỉ có thể chọn một, và anh Ngọc chọn Tâm. Sau đó Khánh Huyền khóc, cô ấy tiếc vì rất yêu bài hát này. Tôi cũng lấy làm tiếc, thậm chí rất áy náy đã để xảy ra chuyện như vậy.
Sau “sự cố” đó, Hà Nội mùa vắng những cơn mưa bắt đầu được khán giả biết đến. Bài hát có mặt trong rất nhiều album về Hà Nội, trong rất nhiều chương trình ca nhạc. Hồi chương trình Làn Sóng Xanh còn cực thịnh,
Hà Nội mùa vắng những cơn mưa cũng là ca khúc được khán giả yêu cầu và bình chọn nhiều lần. Kỷ niệm 10 năm Làn Sóng Xanh, hồi năm 2007, tôi được nhận giải thưởng cũng nhờ ca khúc này.
Giờ hỏi có bao nhiêu ca sĩ đã hát bài hát này, tôi không nhớ nổi, chỉ nhớ có Hồng Nhung, Mỹ Linh, Cẩm Vân, Ngọc Tân, hình như cả Tuấn Ngọc... Cẩm Vân là người làm tôi ấn tượng nhất, trong một album của Hãng phim Phương Nam về Hà Nội, chị hát rất mộc mạc nhưng để lại nhiều cảm xúc cho người nghe.
Cha tôi là một chiến sĩ cảm tử quân của Hà Nội. Tôi lớn lên ở Hà Nội. Những gì thuộc về Hà Nội tôi đều yêu, từng góc phố, con đường, đến cả giọng Hà Nội khi đi xa thành phố. Hiện tại, tôi và các bạn đồng nghiệp đang thu âm một sáng tác mới, trường ca 5 chương về Hà Nội. Tôi xem trường ca này như một món quà nhỏ tặng thành phố đúng dịp ngàn năm.
|
Cải biên thời sự
Sự cố lần đầu thu âm ca khúc có lẽ là kỷ niệm mà tôi nhớ mãi về Hà Nội mùa vắng những cơn mưa. Kỷ niệm nữa, cũng rất ấn tượng, là ca khúc của mình được chế biến thành Hà Lội mùa vắng những cơn mưa với lượt download lên đến kỷ lục. Trận lụt năm 2008, nhà tôi ở phố Huỳnh Thúc Kháng trở thành một ốc đảo, đang buồn mà nghe “Hà Lội mùa này phố cũng như sông/ Cái rét đầu đông, chân em thâm vì ngâm nước lạnh/ Hoa sữa thôi rơi, em tôi bơi cả chiều trên phố/ Đường Cổ Ngư xưa ngập tràn nước sông Hồng/...” thì cũng phải bật cười.
Phải nói thật là tôi thấy ở đây sự sáng tạo “cao thủ”, bài hát rất hay, rất thời sự, được chia sẻ rất nhanh, thậm chí là chia sẻ với tôi. Cũng vui, vì bài hát của mình, giai điệu của mình, thêm một lần nữa được khán giả nhớ đến và yêu thích. |