Triển lãm Hà Nội-Huế- Sài Gòn đầu thế kỷ XX

Triển lãm tập hợp 150 bức ảnh chọn lọc, có giá trị thông tin lịch sử về ba thành phố: Hà Nội, Huế, Sài Gòn, được tổ chức tại 181 Đề Thám, quận 1 - TPHCM từ ngày 1 đến 10-9

Ngôn ngữ hình ảnh ấy đã phần nào tái hiện cuộc sống, sinh hoạt và những đổi thay của ba thành phố tiêu biểu cho ba miền đất nước. Đó là sự bảo tồn những nét truyền thống gắn với lịch sử của Hà Nội trong bước đầu chuyển mình; nét trầm mặc cổ kính của cố đô Huế gắn liền với một triều đại đã qua và những cái mới của Sài Gòn trên con đường xây dựng một thành phố hiện đại.

Dường như, những bức ảnh đã đưa chúng ta trở về một thế giới khác, thanh bình và trầm mặc. Cũng hè phố, cũng hàng rong nhưng sao tiết tấu chậm, bình yên đến lạ. Những phiên chợ quê êm ả. Đường phố thưa người với những chiếc xe thổ mộ như níu kéo, như dùng dằng những hoài niệm xa xăm. Và kinh thành, lăng tẩm, cung điện cùng những sinh hoạt thường nhật ở chốn thâm cung thấp thoáng hiện ra. Chúng không nhiều để đủ sức khái quát nhưng lại như những chấm phá trêu đùa với xúc cảm người xem. Sự tung hứng ngẫu nhiên của cảnh vật, con người trong cùng một thời điểm không gian của ba miền đất nước tạo nên những xúc cảm sâu lắng, tinh khôi đối với người xem.

Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, đây là những tác phẩm ảnh do người nước ngoài ghi lại, ít nhiều không thể chuyển tải hết những biến đổi của con người, xã hội trên đất nước ta một cách có hệ thống những năm đầu chế độ thuộc địa. Nhưng điều thú vị vì những tác phẩm ảnh này là tư liệu quý.

Nó có thể giúp thế hệ hôm nay có cơ hội nhìn lại và khám phá thêm về cảnh quan của đất nước. Giá trị lớn nhất của những tấm ảnh ở đây là tính chân thật. Các tác giả đã ghi lại những hình ảnh như mình đã thấy.

Nhờ vậy mà sau gần một thế kỷ, chúng ta vẫn có thể tìm lại cách ăn mặc và sinh hoạt của các tầng lớp người Việt xưa, chúng ta được dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp ở những khu phố cổ của Hà Nội trước khi chúng được xây dựng lại như bây giờ; hay một vài kiến trúc thuộc địa sớm nhất ở Sài Gòn trước khi những công trình này bị chiến tranh tàn phá. Đây là những nguồn sử liệu quý, thực sự bổ sung rất nhiều cho nhận thức lịch sử bởi hiệu quả trực quan của chúng. Chính vì vậy mà những tấm ảnh của quá khứ, với tất cả sức mạnh và sự hạn chế của chúng đã đưa chúng ta trở lại với cội nguồn.

Cũng theo nhà sử học Dương Trung Quốc, sau cuộc triển lãm này, nguyện vọng của ông là cung cấp những bức ảnh trong bộ sưu tập cho các bảo tàng địa phương để mọi người có cơ hội được thưởng thức, khám phá và tìm hiểu thêm những tư liệu quý về lịch sử.