Vĩnh biệt “giáo hoàng của tiểu thuyết mới”

Alain Robbe-Grillet - nhà văn và nhà điện ảnh được xem là "giáo hoàng của tiểu thuyết mới" Pháp, đã qua đời vì bệnh tim đêm 17 rạng ngày 18-2-2008 ở tuổi 85 tại Trung tâm Y tế đại học Caen.

Sinh ngày 18-8-1922 tại Brest, Alain Robbe-Grillet là kỹ sư nông học. Ông bắt đầu viết từ 1950 và trở thành nhà lý thuyết của "tiểu thuyết mới" - trào lưu văn học chủ trương vứt bỏ các hình thức mơ mộng truyền thống để tiến hành "một cuộc cách mạng về cách nhìn". Ông là tác giả của khoảng 20 quyển sách, từ Les gommes (Những cục tẩy, giải Fénéon, 1953) đến Un roman sentimental (Tiểu thuyết tình cảm, 2007), Alain Robbe - Grillet còn là cố vấn văn học của Nhà xuất bản Minuit trong 30 năm (1955-1985).

Là tác giả khó đọc nhưng sách của ông được dịch khắp thế giới. Tại VN, tiểu thuyết mới và Robbe - Grillet được giảng dạy ở khoa ngữ văn Trường đại học Sư phạm Hà Nội từ năm 2001. Sách về Alain Robbe - Grillet ở VN: Vì một tiểu thuyết mới (Lê Phong Tuyết dịch) và Những tiểu thuyết của Alain Robbe-Grillet của Bruce Morissette (Từ Huy dịch).

Alain Robbe - Grillet còn là tác giả kịch bản phim Lannée dernière à Marienbad (Năm ngoái ở Marienbad, giải Sư tử vàng tại LHP Venice 1961) và là đạo diễn hàng chục phim khác. Bộ phim cuối cùng của ông Gradiva được công chiếu tại Pháp vào tháng 5-2007.

Trước cái chết của ông, bà Emmanuelle Lambert ở Viện Nghiên cứu các xuất bản phẩm đương đại nói: "Đó là một du khách vĩ đại, cực kỳ tò mò, một người khởi xướng không mệt mỏi của văn học. Ông cũng là người cực kỳ dễ gần, một người đàn ông trẻ 85 tuổi". Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy viết: "Một phần của lịch sử văn học và tri thức Pháp đã biến mất cùng với ông".