Vĩnh biệt nhà thơ Bảo Định Giang

Tôi quen biết anh Bảo Định Giang từ năm 1957 khi đang hoạt động trong giới sân khấu. Hồi đó anh công tác ở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, thường xuống các đoàn xem biểu diễn, góp ý, động viên tác giả, đạo diễn và các diễn viên của đoàn.

Anh đặc biệt quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện cho anh em văn nghệ sĩ miền Nam tập kết ra miền Bắc làm việc thuận lợi, tích cực thực hiện chủ trương của Đảng đưa con em miền Nam ra nước ngoài học, bồi dưỡng lâu dài, để sau này kháng chiến thắng lợi trở về xây dựng miền Nam.

Một thời gian sau, anh Bảo Định Giang lại lo lắng đưa anh em văn nghệ sĩ miền Nam vào chiến trường. Ngành văn có các anh Nguyễn Thi, Anh Đức, Nguyễn Quang Sáng, Đinh Quang Nhã, Lê Anh Xuân... Ngành sân khấu có các anh Thanh Nha, Ngọc Cung, Phạm Ngọc Truyền, Bích Lâm, Ngô Y Linh... Ngành nhạc có các anh Hoàng Việt, Văn Cận, Lưu Cầu, Hoàng Hiệp... Ngành mỹ thuật có các anh Huỳnh Phương Đông, Thái Hà, Lê Vinh, Phạm Mười... Ngành điện ảnh có các anh Mai Lộc, Khương Mễ, Phạm Khắc, Hồng Sến... Khi có những tác phẩm văn học của anh em văn nghệ giải phóng gửi ra miền Bắc như Từ tuyến đầu Tổ quốc, Sống như anh, Hòn đất, Người mẹ cầm súng, Chiếc lược ngà... anh Bảo Định Giang là một trong những người đọc bản thảo đầu tiên rồi đưa lên các đồng chí trong Ban Tuyên huấn và Trung ương Đảng đọc, để góp ý kiến cho tác giả sửa chữa thêm, tiếp đó tổ chức việc xuất bản phát hành, tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng. Nhiều lần, anh Bảo Định Giang đích thân làm diễn giả đi giới thiệu sách.

Khi có tranh, tượng của các họa sĩ, nhà điêu khắc từ miền Nam gửi ra, anh Bảo Định Giang cũng cùng với các anh trong Hội Mỹ thuật Việt Nam lo tổ chức triển lãm, mời Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo đến xem, anh đích thân làm công việc thuyết minh. Sau triển lãm, nhiều tác phẩm được in thành tập, phổ biến rộng rãi.

Khi có đoàn văn nghệ giải phóng ra biểu diễn ở miền Bắc, như đoàn của anh Xuân Hồng dẫn đầu, anh Bảo Định Giang đã đưa đoàn đến thăm Bác Tôn lúc đó là Chủ tịch nước, và lo việc tổ chức biểu diễn cho đoàn. Anh còn cẩn thận bảo quản thư của anh em văn nghệ giải phóng gửi ra Bắc, để sau ngày toàn thắng xuất bản thành tập.

Vào năm 1969 - 1970, anh Bảo Định Giang lại lên đường vào vùng giải phóng để thăm văn nghệ sĩ miền Nam.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, anh Bảo Định Giang trở về Nam, làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật TPHCM và Tổng Biên tập Tuần báo Văn nghệ TPHCM. Thời gian này tôi có dịp làm việc bên cạnh anh. Ngoài công việc chỉ đạo phong trào điều hành cơ quan và làm báo, phát hiện và bồi dưỡng lực lượng trẻ trong văn nghệ, anh vẫn say mê tiếp tục nghiên cứu tác phẩm của các nhà văn miền Nam như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị, Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Thông, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt, Nguyễn Văn Lạc... một công việc mà anh đã bắt đầu làm ở miền Bắc, khi biên soạn cuốn Thơ văn yêu nước Nam Bộ với sự cộng tác của nhà nghiên cứu Ca Văn Thỉnh. Nhiều bài ca dao, thơ anh sáng tác hồi ở khu 8, Đồng Tháp Mười Nam Bộ cũng được tập hợp để xuất bản. Anh vẫn tiếp tục làm thơ ca ngợi Đảng và những đổi thay trong cuộc sống trước mắt, viết hồi ký về Bác Tôn, các đồng chí Phạm Hùng, Nguyễn Thị Thập và các đồng chí lãnh đạo khác trên chiến trường miền Nam, những kỷ niệm về văn nghệ sĩ miền Nam trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.

Nhà thơ Bảo Định Giang là người con yêu của đất Tiền Giang, của quê hương Nam Bộ, là một cán bộ tận tụy với sự nghiệp văn học nghệ thuật của Đảng, của đất nước. Vĩnh biệt anh, xin thành kính thắp nén hương lòng tưởng niệm một người anh, người đồng nghiệp kính mến.

CHIA BUỒN  Được tin: - Nhà thơ Bảo Định Giang, nguyên Chủ tịch Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật TPHCM, từ trần lúc 6 giờ 20 ngày 1-2-2005, nhằm ngày 23 tháng chạp năm Giáp Thân tại Bệnh viện Thống Nhất- TPHCM. Hưởng thọ 87 tuổi. - Tác giả Thế Châu (Ngô Thanh Long) từ trần lúc 2 giờ 30 ngày 1-2-2005, nhằm ngày 23 tháng chạp năm Giáp Thân tại TPHCM. Hưởng thọ 69 tuổi. Xin chia buồn cùng gia quyến nhà thơ Bảo Định Giang và gia quyến tác giả Thế Châu. Ban Biên tập Báo Người Lao Động