Viếng lăng Tự Đức, NSƯT Lam Tuyền nhớ vai diễn Nguyễn Thị Tồn trong "Muôn dặm vì chồng"

(NLĐO) - Là người có nhiều vai diễn về đề tài lịch sử, Lam Tuyền ưu giữ ký ức đẹp về hành trình sáng tạo. Chuyến đi Huế này với chị mang rất nhiều ý nghĩa

Chuyến tham quan Lăng Tự Đức trong khuôn khổ chương trình giao lưu văn nghệ sĩ ba thành phố Huế, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã mang lại nhiều cảm xúc cho giới văn nghệ sĩ. Với NSƯT Lam Tuyền, không gian trầm mặc của Khiêm Lăng gợi nhớ sâu sắc đến vai diễn Nguyễn Thị Tồn trong vở cải lương "Muôn dặm vì chồng" (tác giả Ngọc Linh) – một tác phẩm đậm chất nhân văn về nghĩa phu thê và lòng trung nghĩa của người xưa.

Khi sân khấu gặp lại lịch sử

Giữa rừng thông và hồ nước tĩnh lặng của Lăng Tự Đức, nhiều nghệ sĩ đã dành thời gian tìm hiểu những tư liệu, hiện vật quý về triều Nguyễn và cuộc đời của Vua Tự Đức.

Không gian giao lưu ý nghĩa của hơn 100 văn nghệ sĩ đã khiến NSƯT Lam Tuyền xúc động nhớ lại vai diễn Nguyễn Thị Tồn – người phụ nữ Nam Bộ vượt muôn dặm ra kinh thành kêu oan cho chồng là danh nhân Bùi Hữu Nghĩa trong vở cải lương "Muôn dặm vì chồng".

Vở diễn do Nhà hát Tây Đô dàn dựng năm 2002, quy tụ nhiều nghệ sĩ được yêu mến. Trong đó, nghệ sĩ Châu Sang đảm nhận vai vua Tự Đức, Kiều Mỹ Dung vào vai bà Từ Dũ, còn NSƯT Lam Tuyền thể hiện nhân vật Nguyễn Thị Tồn với nhiều cảm xúc.

Trong tác phẩm, bằng tấm lòng thủy chung son sắt, Nguyễn Thị Tồn đã lay động được Từ Dũ. Sau đó, vua Vua Tự Đức đã xem xét lại vụ án và xóa án cho Bùi Hữu Nghĩa cùng người láng thé.

Một "bản tình ca" bằng đá và nước

Lăng được xây dựng theo lối uốn lượn mềm mại, ẩn mình giữa đồi núi chứ không bố trí theo trục thẳng cứng nhắc. Chính cấu trúc ấy phản chiếu rõ nét tính cách của vua Tự Đức – một người uyên bác, lãng mạn, hiền hòa nhưng mang nhiều nỗi ưu tư trước vận nước.

Lăng Tự Đức, còn gọi là Khiêm Lăng, được xem là một kiệt tác kiến trúc cảnh quan của triều Nguyễn. Không mang vẻ đồ sộ, uy nghi như nhiều lăng tẩm khác, nơi đây gợi cảm giác u hoài, sâu lắng bởi sự hòa quyện tinh tế giữa công trình kiến trúc và thiên nhiên thơ mộng của xứ Huế.

Dấu ấn đặc biệt nhất của lăng là hồ Lưu Khiêm, nhà Tạ, điện Lương Khiêm – những nơi nhà vua từng nghỉ ngơi, làm thơ khi còn sống. Không gian sơn thủy hữu tình ấy đem đến cảm giác nhẹ nhàng, thoát tục, khiến nhiều người có cảm giác nơi đây giống một khu vườn thi ca hơn là lăng mộ của một bậc đế vương.

Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng chữ "Khiêm" xuất hiện trong hầu hết tên gọi các công trình tại lăng như Khiêm Cung Môn, Khiêm Cung Ký… mang ý nghĩa đặc biệt. Đó là biểu hiện của sự khiêm nhường, tinh thần tự trách và cả nỗi buồn trĩu nặng của vị vua sống trong giai đoạn đất nước nhiều biến động.

Sự trầm mặc của lăng khiến nhiều người xúc động khi nghĩ về cuộc đời riêng đầy cô đơn của vua Tự Đức – một ông vua có hàng trăm phi tần nhưng không có con nối dõi. Chính điều đó càng khiến Khiêm Lăng mang dáng dấp của một "bản tình ca" bằng đá và nước, một công trình nghệ thuật lãng mạn bậc nhất xứ Huế.

"Tôi thấy nhân vật như đang sống lại"

NSƯT Lam Tuyền chia sẻ rằng chị có nhiều cảm xúc khi đến viếng lăng Tự Đức năm nay, bởi lần đầu tiên chị được chạm vào không gian lịch sử gắn với những nhân vật mình từng thể hiện trên sân khấu.

"Tôi từng diễn vai Nguyễn Thị Tồn với sự thương mến của đông đảo khán gỉa, không ngờ năm nay sau 24 năm tôi mới được đứng giữa lăng Tự Đức, nhìn cảnh sắc trầm mặc của Huế, tôi cảm giác nhân vật như đang sống lại. Qua lời kể về vua Tự Đức của nghệ sĩ Đình Việt - Liên hiệp các Hội VHNT TP Huế, tôi đã được hiểu thêm vì sao những câu chuyện lịch sử ấy luôn có sức ám ảnh với sân khấu cải lương" – NSƯT Lam Tuyền bày tỏ.