Vụ xử phạt, tịch thu 42 gốc mai vàng "không giấy tờ" ở Côn Đảo: Yêu cầu làm rõ nguồn gốc
(NLĐO)- Bản Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo đã yêu cầu Hạt kiểm lâm rừng đặc dụng làm rõ nguồn gốc 42 gốc mai vàng để có hướng xử lý theo quy định
Ngày 10-4, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo đã có văn bản yêu cầu Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Côn Đảo phối hợp với Công an Đặc khu Côn Đảo và các cơ quan, đơn vị có liên quan trên địa bàn kiểm tra, xác minh làm rõ nguồn gốc 42 gốc mai vàng đã bị xử lý phạt hành chính và tịch thu theo hồ sơ xử lý vi phạm hành chính.
Đồng thời yêu cầu Hạt kiểm lâm chủ động làm việc với người vi phạm, làm rõ nguồn gốc lâm sản theo quy định. Nếu người vi phạm chứng minh được nguồn gốc lâm sản thì tham mưu xử lý đảm bảo quyền lợi cho người dân và đúng quy định pháp luật.
Trong trường hợp nếu người vi phạm không chứng minh được nguồn gốc lâm sản, cơ quan chức năng chứng minh được nguồn gốc 42 gốc mai vàng nêu trên do đào bới từ rừng tự nhiên tại Côn Đảo đưa về cất giữ, chăm sóc tạo dáng cây cảnh thì tiếp tục xử lý theo quy định nhằm tăng cường công tác bảo vệ rừng, bảo vệ hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Côn Đảo.
Những gốc mai vàng được phát hiện
Hạt kiểm lâm cũng chủ động thông tin, tuyên truyền đến báo chí, truyền thông để người dân, cộng đồng mạng hiểu rõ bản chất vụ việc, góp phần bảo tồn các hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Côn Đảo.
Cùng ngày, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo cũng đã có văn bản báo cáo về vụ việc gửi Cục Lâm nghiệp và Kiểm Lâm và UBND TPHCM.
Theo Vườn Quốc gia Côn Đảo, những năm gần đây Côn Đảo diễn ra tình trạng một số người vào rừng thu hái các loại dược liệu về mua bán, ngâm rượu hoặc đào bới, bứng một số loại cây rừng thuộc nhóm cây cảnh như mai vàng, thiên thuế, bạch lộc đưa về cất giữ, chăm sóc, cắt tỉa làm cây cảnh, sau đó mua bán, trao đổi, tặng cho… làm ảnh hưởng đến công tác bảo vệ rừng, bảo vệ hệ sinh thái rừng tự nhiên tại đảo. Việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) chỉ đạo tăng cường quản lý việc khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc từ rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định.
Những gốc mai đang được chăm sóc, phát triển
Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết theo quy định tại khoản 16 Điều 2 Luật Lâm nghiệp năm 2017, lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng, bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật khác trong rừng; gồm cả gỗ và lâm sản ngoài gỗ như tre, nứa, song, mây và các sản phẩm chế biến từ chúng.
Theo hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính, đoàn kiểm tra đã kiểm tra tại địa chỉ số 36 đường Tôn Đức Thắng, Khu 5, Đặc khu Côn Đảo (trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo) phát hiện 42 gốc cây mai vàng do ông Đ.V.T. (SN1988) đang cất giữ, chăm sóc. Trong biên bản vi phạm hành chính, ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo; trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, còn lại 42 cây với tổng khối lượng 0,38 m³. Ông T. đề nghị sẽ bổ sung hóa đơn, tuy nhiên, đến nay vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc của 42 gốc mai nói trên.
Do đó, Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Côn Đảo đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tịch thu 42 gốc mai của ông Đ.V.T về hành vi tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp.
Cũng tại địa chỉ trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo, vào ngày 19-6-2025, Hạt Kiểm lâm Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông N.V.Y. (SN 1993) về hành vi tàng trữ 23 gốc cây mai, tổng trọng lượng 180 kg. Ông Y. đã bị xử phạt số tiền 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ số tang vật để xử lý theo quy định.
Bản Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo cho biết theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính, ông T. có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính đối với quyết định xử phạt. Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo đã chỉ đạo Hạt Kiểm lâm tiếp tục phối hợp với Công an Đặc khu Côn Đảo để xác minh, làm rõ vụ việc. Trường hợp việc xử lý chưa đảm bảo quy định sẽ xem xét hủy bỏ quyết định xử phạt, trả lại tang vật cho chủ sở hữu; nếu đúng quy định sẽ kiên quyết xử lý nghiêm nhằm tăng cường bảo vệ hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Đặc khu Côn Đảo.
Theo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tịch thu 42 gốc mai của ông T. về hành vi tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp theo điểm c khoản 1 Điều 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25-4-2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 Điều 1 Nghị định số 07/2022/NĐ-CP ngày 10-1-2022).
Trong trường hợp này, 42 gốc cây mai vàng do ông T. đang cất giữ, chăm sóc làm cây cảnh tại trụ sở cũ của Đồn Biên phòng Côn Đảo được xác định là lâm sản ngoài gỗ. Ông T. khai nhận mua và vận chuyển từ đất liền ra Côn Đảo nhưng không có bảng kê lâm sản do chủ lâm sản hoặc chủ vườn cây cảnh lập để chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Theo khoản 2 Điều 11 Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT quy định về hồ sơ lâm sản khi mua bán, chuyển giao quyền sở hữu, vận chuyển trong nước:
2. Đối với lâm sản không thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b, c và d khoản 3 Điều 5 Thông tư này:
a) Bản chính Bảng kê lâm sản do chủ lâm sản bán, chuyển giao quyền sở hữu lập hoặc bản chính bảng kê lâm sản có xác nhận của cơ quan Kiểm lâm sở tại trong trường hợp chủ lâm sản đề nghị xác nhận theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 5 Thông tư này;
b) Bản sao hồ sơ mua bán, chuyển giao quyền sở hữu liền kề trước đó hoặc sử dụng mã phản hồi nhanh (QR) chứa đựng hồ sơ quy định tại điểm này trên bảng kê lâm sản, trừ trường hợp bảng kê có xác nhận theo quy định."
Tại thời điểm lập biên bản, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định nêu trên. Hành vi này vi phạm khoản 6 Điều 9 Luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).