Biến đổi khí hậu đe dọa dân sinh

Ngoài vấn đề ô nhiễm môi trường tại đồng bằng sông Cửu Long, giới khoa học trong nước cũng đã gióng lên hồi chuông báo động về tác động của biến đổi khí hậu đối với đời sống và môi sinh khu vực này trong tương lai gần

Tại hội thảo “Bảo vệ môi trường ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa” tổ chức ở Cần Thơ vào tuần qua, một số nhà khoa học cho rằng những biến đổi khí hậu toàn cầu do trái đất nóng dần lên, mực nước biển dâng cao, hiệu ứng nhà kính... khiến khí hậu VN đang có nhiều thay đổi bất thường và ĐBSCL - vùng đất thấp ven biển Đông - là một trong những khu vực bị tác động tiêu cực lớn nhất.

Khí hậu đồng bằng xấu dần

Khí hậu của ĐBSCL đang có nhiều thay đổi theo chiều hướng xấu như lượng mưa không đều và xuất hiện nhiều cơn bão lớn; thủy triều di chuyển mạnh khiến nước mặn xâm nhập ngày càng nhiều vào nước ngầm và đất liền; đất đai ngày càng xói mòn; nhiệt độ trung bình tăng cao... Trong những thập niên tới, khi nước biển dâng lên, đất đai và nguồn nước ĐBSCL bị nhiễm mặn cao thì việc canh tác, phát triển nông - lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản... ở khu vực này sẽ bị ảnh hưởng nặng nề; thảm thực vật và tính đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng ngập mặn có nguy cơ bị tiêu diệt.

PGS-TS Bùi Cách Tuyến, quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường VN và ông Phạm Đình Đôn, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường khu vực Tây Nam Bộ, cùng cho rằng có thể nhận diện tác động của biến đổi khí hậu đối với môi trường ĐBSCL qua cơn bão số 5. Ngoài 788 người chết và 1.142 người bị thương, tổng thiệt hại do cơn bão này gây ra khoảng hơn 7.200 tỉ đồng. Một trong những nguyên nhân chủ quan là vì hệ thống phòng hộ đê biển, cửa sông ở đây chủ yếu là do người dân địa phương đầu tư xây dựng nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thế nên, chỉ một cơn bão thôi nhưng thiệt hại gây ra rất nặng nề.

Ngày càng bị ngập mặn sâu

Bên cạnh đó, nước biển dâng cao do biến đổi khí hậu sẽ khiến nước mặn ngày càng xâm nhập sâu vào nội địa, tập trung vào các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang, Kiên Giang. Các tỉnh ven sông Tiền, sông Hậu như Vĩnh Long, Cần Thơ cũng có nguy cơ bị tác động. Mức độ ngập và chế độ mặn xâm nhập có thể khác nhau tùy theo khả năng đầu tư các hệ thống đê biển, đê ven sông, rạch ở khu vực ĐBSCL.

Trong khi đó, theo số liệu từ Bộ NN-PTNT, từ TPHCM đến mũi Cà Mau có 243,6 km đê biển chưa đáp ứng yêu cầu thiết kế, 238 mặt đê chưa được cứng hóa, đa số tuyến đê chưa được khép kín, hầu hết các cống bị hư hỏng trầm trọng. Từ phía Tây từ mũi Cà Mau đến Kiên Giang có 260 km mặt đê biển chưa được cứng hóa, 10 km không có rừng phòng hộ, có thể bị vỡ do tác động của sóng biển, 162 đê chưa có cống. Những yếu kém này gây áp lực rất lớn đến phát triển kinh tế ở khu vực ĐBSCL, đặc biệt là đời sống nông dân nghèo trong khu vực.