Ngập tăng do quy hoạch kém
Theo các chuyên gia, nên hạn chế tối đa việc phát triển TPHCM về hướng Nam và nên xây hồ sinh thái hoặc hồ điều hòa để giảm ngập...
Tại hội thảo bàn về các giải pháp chống ngập trên địa bàn TPHCM do Trường Đại học Tôn Đức Thắng phối hợp với Hội Tư vấn Khoa học công nghệ và Quản lý TPHCM tổ chức sáng 26-5, các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân gây ngập ngày càng nặng ở TP chủ yếu là do quy hoạch yếu kém trong quá trình đô thị hóa.
GS-TS Lê Huy Bá, Viện Khoa học công nghệ và Quản lý môi trường – Trường Đại học Công nghiệp TPHCM, cho rằng việc phát triển khu đô thị mới về hướng Nam, Đông Nam và Tây Nam TP, như khu đô thị Phú Mỹ Hưng, khu đô thị Hiệp Phước... là sai lầm. “Đây đều là những vùng đất không chân, là túi nước của TP nên việc phát triển đô thị về hướng này đã chặn đường thoát nước tự nhiên của khu vực”- ông Bá nói. Đồng tình với ý kiến trên, ông Ngô Lực Tải, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật và Kinh tế biển TPHCM, cũng cho rằng đó là nguyên nhân “nhấn chìm” quận 8, quận 6 như hiện nay.
Theo ông Tải, TPHCM đô thị hóa quá nhanh nhưng lại không có quy hoạch một cách khoa học, không chú ý đến cốt nền xây dựng, muốn xây ở đâu thì xây khiến cho hệ thống thoát nước tự nhiên bị “bức tử” theo. “Nếu chúng ta không đổi hướng thì đến năm 2050 vẫn còn ngồi đây bàn về các biện pháp chống ngập”- ông Tải cảnh báo. TS Phan Văn Hoặc, Viện trưởng Viện Khí tượng Thủy văn - Hải văn và Môi trường, cho biết số liệu đo đạc trên sông Sài Gòn – Đồng Nai cho thấy mực nước năm sau cao hơn năm trước nhưng nguyên nhân không phải nước biển dâng mà do san lấp sông rạch để xây dựng cao ốc, khu dân cư. Điều này khiến nước không còn đường thoát và cứ dập dềnh trong đô thị.
Vậy phải làm sao để giảm ngập? GS-TS Lê Huy Bá cho rằng nên hạn chế tối đa việc phát triển TP về hướng Nam . Một việc hết sức cấp thiết là xây dựng hồ sinh thái hoặc hồ điều hòa dạng chìm để chứa lượng nước chưa kịp tiêu thoát (xây trong các công viên, tiểu đảo), đồng thời không dẫn nước đi vào nội thành mà cho nước chảy vào hệ thống cống vùng phía Bắc rồi đổ trực tiếp ra sông Sài Gòn. Kỹ sư Đỗ Ngọc Minh, Hội Tư vấn Khoa học công nghệ và Quản lý TPHCM, hiến kế dùng “đường hầm thông minh” mà TP Kuala Lumpur (Malaysia) đã sử dụng rất thành công để điều tiết lũ. Khi trời không mưa hoặc mưa nhỏ, xe cộ vẫn đi trong hầm bình thường, khi mưa lớn hầm sẽ được đóng lại, cửa thoát nước trong hầm mở ra dẫn toàn bộ lượng nước đổ ra sông, kênh rạch.
Trong các giải pháp đề ra, một số nhà khoa học không đồng tình với việc đắp đê ngăn triều vì cho rằng địa chất TPHCM không phù hợp, thủy triều năm sau cao hơn năm trước thì đắp đê vẫn không ngăn được nước. Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Công, Phó Giám đốc Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước TP, cho rằng nhất thiết phải đắp đê ngăn triều, phối hợp với các cống ngăn triều để giảm ngập cho từng khu vực, khi đó vấn đề cốt nền không còn quan trọng.
Ông Công dẫn chứng: “Điển hình là cống ngăn triều Nhiêu Lộc – Thị Nghè, khi mực nước dâng cao 1 m là chúng tôi đóng cống ngăn triều không cho mực nước trong kênh dâng lên nữa”. Theo ông Công, đến quý III/2011, cống ngăn triều Nhiêu Lộc – Thị Nghè hoàn thành sẽ giải quyết vấn đề ngập nước cho người dân ở ven kênh quận 1 và Bình Thạnh.