Tiếng vọng xóm rác!

“Không cho chạy xe nhưng chưa thấy Nhà nước có chính sách hỗ trợ chuyển nghề thì lấy tiền đâu nuôi con ăn học!”- nỗi lo lắng của một người mưu sinh bằng nghề... rác

Tâm trạng người dân xóm Sở Thùng (phường 11, quận Bình Thạnh) – xóm chuyên sống bằng nghề thu gom rác bằng xe 3, 4 bánh tự chế - những ngày này luôn trĩu nặng. Cuộc mưu sinh của họ trên những chiếc xe ba gác, xe lam đã đến hồi cáo chung nhưng đến nay vẫn chưa ai có định hướng nghề nghiệp rõ ràng.

Bị phạt thì chịu!

Cơn mưa rào trong buổi sáng làm con đường vào xóm Sở Thùng trở nên nhầy nhụa, nước đọng vũng đen ngòm. Những bao tải cao ngất ngưởng nằm chồng chéo lên nhau, la liệt dọc hai bên đường. Ở cái xóm này, suốt ngày người ta chỉ lúi húi lựa lựa, gõ gõ mấy miếng nhựa, thanh sắt để bán kiếm tiền. Tiếng động to nhất trong xóm là tiếng nổ giòn giã của xe lam, xe ba gác máy.

Khi hỏi về việc hạn chế xe 3, 4 bánh tự chế hoạt động, anh Huỳnh Hùng Cường ảo não: “Cả gia đình có một chiếc xe lam gom rác để sống, bây giờ cấm chạy, nhà lại đang ở thuê cũng sắp sửa bị đập để làm đường. Khổ cứ chồng khổ thì sao sống nổi!”. Mười năm sống bằng nghề gom rác là 10 năm cơ cực, anh Cường chẳng biết sẽ làm gì để gửi tiền về quê (tỉnh Đồng Nai) nuôi hai đứa con đang tuổi ăn tuổi lớn.
Đối với người khác, chiếc xe lam của anh chỉ là một đống sắt với tiếng nổ đinh tai nhức óc, nhưng với anh là cả một gia tài, vì nhờ nó, mỗi ngày anh có được 20.000 – 30.000 đồng tiền lời.

Có hộ khẩu mới được vay vốn!

Bà Nguyễn Thị Lộ, Phó Chủ tịch UBND phường 11, quận Bình Thạnh, cho biết đã khảo sát xong những hộ cần vay vốn chuyển đổi nghề tại phường, trong đó có xóm Sở Thùng. Người dân có nhu cầu sẽ được vay cao nhất 30 triệu, thấp nhất 6 triệu đồng. Chính sách trên chỉ áp dụng cho những hộ dân có hộ khẩu tại TPHCM. Phường cũng sẽ xin ý kiến quận về việc hỗ trợ những hộ dân đang tạm trú có hoàn cảnh quá khó khăn.

Anh Võ Ngọc Tâm, ngồi cạnh anh Cường, cất giọng rầu rầu: “Cuộc sống chúng tôi đang bất ổn vô cùng. Bây giờ chỉ còn cách chạy đại thôi, chừng nào bị phạt thì chịu!”. Vợ chồng anh Tâm nuôi 4 đứa con bằng chiếc xe ba gác gom rác, nhà trọ anh thuê đã trở thành đống xà bần vì nằm trong diện giải tỏa.

Trước khi trò chuyện với chúng tôi, anh Trương Hoài Linh (quê Tiền Giang) cứ đinh ninh rằng xe lam của anh vẫn được tiếp tục chạy vì rác không thể không gom. Anh nói: “Chiếc xe này tui vay 6 triệu đồng để mua, nếu cấm hẳn thì tui chỉ biết kêu trời thôi chứ biết tính sao!”.

Những số phận như anh Cường, anh Tâm, anh Linh không phải là hiếm vì chiếm đến 90% ở xóm Sở Thùng.

Nỗi lo rác ứ ngập

Dân rác sống chủ yếu bằng tiền bán phế liệu, nhưng giá phế liệu đang rớt thê thảm. Nhựa chỉ còn 4.000 đồng/kg, sắt còn khoảng 3.000 đồng/kg, giấy chỉ có 300 – 400 đồng/kg. Tất cả đều giảm giá phân nửa khiến dân làm rác lao đao. Ông T.Đ.T tâm sự: “Không cho chạy xe nhưng chưa thấy Nhà nước có chính sách hỗ trợ chuyển nghề thì lấy tiền đâu nuôi con ăn học, tụi nó buồn mà tui cũng rầu!”. Chiếc xe lam của ông cứ một tháng “bệnh” 20 ngày.

Ông T. tính toán: Khoảng cách từ cầu Sài Gòn về Sở Thùng khá xa nên phương án chuyển sang xe thùng 660 lít coi như không khả thi, mà tiền “tậu” xe tải nhẹ đâu có rơi từ trên trời xuống. “Coi chừng Tết này dân ăn Tết chung với rác, chỉ cần 2 ngày không thu gom là TP này ngập trong rác!”- lời cảnh báo của ông T. cũng tương tự như lời chị Gái: “Rác vào dịp gần Tết rất nhiều, gấp 3 – 4 lần bình thường. Cấm chúng tôi chạy ban ngày thì tính làm sao với núi rác đó?”. Một phụ nữ đứng kế bên chỉ tay về phía nhóm thanh niên đang ngồi tụ tập, nói: “Đó, tụi nó nghỉ chạy ba gác rồi, giờ chẳng biết làm gì nên tụ tập chơi bời!”.

Xóm Sở Thùng hiện có 220 hộ làm rác, trong đó 183 hộ gom rác trên địa bàn quận Bình Thạnh. Đến nay đã có 65 hộ dân đăng ký mua xe thùng 660 lít bằng tiền của họ và 63 người đăng ký mua xe tải nhẹ. Đa số họ đều là dân tỉnh lên TP kiếm sống, không có hộ khẩu. Cũng vì lý do đó mà họ không được nhận tiền hỗ trợ để chuyển đổi nghề, trong khi họ lại là những người khốn khó nhất trong lệnh cấm này!