Đại dịch bắt cóc, tống tiền ở Mexico

Cậu bé 14 tuổi Fernando Marti là nạn nhân mới nhất sau khi một băng bắt cóc đóng giả cảnh sát bắt cậu trên một con phố ở thủ đô Mexico City hôm 1-8. Cha cậu, một doanh nhân, đã cuống cuồng chi hàng trăm ngàn đôla tiền chuộc để mong bọn tội phạm trả lại con mình. Tuy nhiên cậu bé cùng tài xế vẫn bị sát hại, xác giấu trong cốp xe. Vài ngày sau, các nhà điều tra phát hiện một thanh tra cảnh sát là một trong những kẻ chủ mưu bắt cóc.

Cảnh sát làm tay trong

Phần lớn vụ bắt cóc và trả tiền chuộc diễn ra âm thầm do người nhà nạn nhân sợ bị trả thù nếu báo cảnh sát, thậm chí họ còn sợ cảnh sát là tay trong cho bọn tội phạm. Mới đây, ông Manuel Mondragon - quan chức cảnh sát hàng đầu Mexico City - đã thừa nhận mạng lưới tham nhũng, suy thoái đã xâm nhập rất nhiều khu vực trong đội ngũ cảnh sát thành phố.

Ba ngày sau vụ cậu bé Marti, chính quyền lại phát hiện một vụ bắt cóc đẫm máu nữa có bàn tay cảnh sát. Một nhóm tội phạm tại bang miền tây Jalisco được chính một viên cảnh sát trong đội ngũ chống bắt cóc của bang hỗ trợ, đã bắt đi cậu con trai một gia đình sáu người tại địa phương. Sau khi được trả tiền, bọn chúng tiếp tục đòi thêm và tàn sát cả gia đình.

Bọn bắt cóc không chỉ tấn công người giàu có mà cả những người thuộc tầng lớp trung lưu, và thường là giết các nạn nhân, kể cả khi chúng đã nhận được tiền chuộc. Số liệu chính quyền cho biết số vụ bắt cóc tăng 40% từ 2004-2007, đưa Mexico ngang hàng những quốc gia có xung đột như Iraq và Colombia về nạn bắt cóc.

Nguồn tin chính thức chỉ đưa ra con số 751 vụ năm 2007, nhưng Viện Nghiên cứu tội phạm (ICESI) ước tính con số thực tế lên đến hơn 7.000, trung bình 500 vụ/tháng. Mới đây, thị trưởng Mexico City Marcelo Ebrard phải tuyên bố sẵn sàng chấp nhận bị sa thải nếu không giảm được tình trạng bắt cóc, bạo lực tại thủ đô.

Gắn chip tự vệ

Tên tội phạm có biệt danh “chiến binh” bị giam tại nhà tù Mexico City 30 năm vì tội bắt cóc.Ảnh: AFP

Những người có tiền tại Mexico đang bấu víu vào một dịch vụ chống bắt cóc mới: gắn chip điện tử dưới da phát tín hiệu cấp cứu. Loại chip này chỉ nhỏ bằng hạt gạo, khi người có gắn chip bị nạn họ có thể nhấn nút thiết bị điều khiển cầm tay, chip sẽ phát tín hiệu truyền lên vệ tinh. Công nghệ định vị toàn cầu sẽ xác định vị trí họ bị giam giữ. Phần lớn người sử dụng cấy chip trên tay, ở sâu dưới da gần cơ bắp để tránh bị phát hiện.

Đây là sản phẩm của Công ty an ninh Xega, có trụ sở tại thành phố Quererato. Ban đầu Xega phát triển thiết bị tìm ôtô bị đánh cắp. Năm 2001, một quan chức của công ty bị bắt cóc giữa ban ngày không ai tìm ra được. Do đó công ty đã áp dụng công nghệ này để tìm kiếm người mất tích. Khi người bị nạn nhấn nút, Công ty Xega sẽ nhận được tín hiệu và thông báo ngay cho cảnh sát. Giá của con chip lên đến 4.000 USD, cộng với phí hằng năm vào khoảng 2.200 USD.

Cô Cristina, 28 tuổi, gắn chip cùng bảy thành viên gia đình. Cô nói đây đơn thuần là biện pháp phòng vệ cho bản thân. "Chúng tôi chẳng giàu có gì, nhưng bọn tội phạm sẵn sàng bắt cóc bạn chỉ để lấy một chiếc đồng hồ... Giờ đây tất cả mọi người đều sống trong sự sợ hãi". Ông Sergio Galvan - giám đốc Công ty Xega - cho biết: "Trước đây bọn chúng chỉ bắt cóc những người giàu có tiếng tăm như các nhà tư bản hay chủ sở hữu đất. Giờ chúng bắt cả người bình thường".

Những vụ án bắt cóc man rợ đã làm dấy lên làn sóng biểu tình phản đối tại nhiều thành phố, và người dân tự thực hiện công lý thay vì nhờ đến cảnh sát. Ngày 20-8 vừa qua, 150 người ở phía tây Mexico City đánh đập thừa chết thiếu sống hai kẻ cắp trước khi giao cho cảnh sát. Tuần trước, ở thị trấn Tlapanala, người dân tóm được một nhóm bảy tên bắt cóc giả làm cảnh sát. Họ giam giữ và đánh đập chúng trong 24 giờ.