Obama: Biểu tượng của đổi thay

Nói được tiếng Indonesia

Tiểu sử của ông Barack Hussein Obama (tên đầy đủ) có nhiều điểm khác lạ so với các ứng viên tổng thống khác. Ông sinh ngày 4-8-1961 tại Honolulu, bang Hawaii. Cha ông – Barack Obama Sr. - là một người Kenya thuộc bộ tộc Luo, còn mẹ là người Mỹ da trắng Ann Dunham, gốc Kansas. Họ gặp và yêu nhau khi học chung Trường Đại học Hawaii ở Manoa.

Cha mẹ ông sống ly thân lúc ông mới 2 tuổi và sau đó ly dị. Cha ông tiếp tục việc học ở Trường Đại học Harvard. Sau khi tốt nghiệp bằng tiến sĩ, ông trở về Kenya. Mẹ ông tục huyền với Lolo Soetoro, sinh viên Indonesia. Năm 1967, cả gia đình về Indonesia sinh sống. Từ 6 đến 10 tuổi, Obama học bậc tiểu học ở Jakarta dạy toàn tiếng Indonesia. Cho tới nay, ông vẫn còn nhớ và nói được tiếng Indonesia dù không lưu loát lắm.

Sau đó, ông trở về Honolulu sống ở bên ngoại, học Trường Punahou cho đến khi tốt nghiệp bằng trung học phổ thông năm 1979. Rồi ông chuyển về Los Angeles học 2 năm ở Trường Đại học Occidental. Sau đó ông lại đến Trường Đại học Columbia ở thành phố New York học khoa chính trị chuyên về quan hệ quốc tế. Lấy xong bằng cử nhân, ông bắt đầu đi làm. Năm 1988, ông lại học tiếp khoa luật Trường Đại học Harvard.

Barack Obama cưới bà Nichelle Robinson năm 1992, sau 4 năm tìm hiểu. Hai người có hai mặt con đều là con gái, đứa lớn 8 tuổi, đứa nhỏ 6 tuổi.

Barack Obama được bầu vào Thượng viện bang Illinois năm 1996. Năm 2000, ông thất cử trong cuộc chạy đua vào Hạ viện Mỹ thay thế nghị sĩ Đảng Dân chủ Bobby Rush hết nhiệm kỳ. Tháng 11-2004, ông trúng cử vào Thượng viện Mỹ. Với tư cách nhà lập pháp, ông làm được nhiều việc cho xã hội như cải cách chế độ phúc lợi xã hội, tăng trợ cấp chăm sóc trẻ em...

Ủng hộ viên Đảng Dân chủ đạp tuyết đứng chờ nghe Obama diễn thuyết tại Nashua, bang New Hampshire, điểm bầu cử mới ngày 8-1

Một cây bút có tầm

Barack Obama từng là tác giả của hai cuốn sách thuộc loại bán chạy nhất ở Mỹ và được dịch ra nhiều thứ tiếng nước ngoài. Cuốn đầu tiên dưới dạng hồi ký có tựa đề Những giấc mơ từ cha tôi: Chuyện chủng tộc và thừa kế xuất bản năm 1995. Ông kể lại thời thơ ấu ở Honolulu và Jakarta, những năm tháng mài đũng quần trên ghế các giảng đường đại học ở Los Angeles, New York và công việc tổ chức cộng đồng ở Chicago trong thập niên 1980. Chương cuối, sách viết về chuyến đi thăm đầu tiên quê cha ở Kenya, cuộc tiếp xúc với gia đình và di sản bộ tộc Luo. Joe Klein, nhà phê bình sách trên tuần báo Time, đánh giá: “Có thể đây là cuốn hồi ký hay nhất của một chính khách Mỹ”.

Sách cũng nói về cuộc chiến đấu của một thanh niên tuổi mới lớn hòa giải những thiên kiến của xã hội về nguồn gốc đa sắc tộc của ông. Ông thành thật kể lại chuyện ông uống rượu, hút cần sa và hít bạch phiến như thế nào để “tống ra khỏi đầu óc câu hỏi tôi là ai?”.

Cuốn sách thứ hai của Obama có tựa đề hy vọng táo bạo: Những suy nghĩ về chuyện phục hồi những giấc mơ Mỹ xuất bản tháng 10-2006. Sách bán rất chạy ngay sau khi phát hành và đứng đầu danh sách sách bán chạy nhất đầu tháng 11-2006 của nhật báo The New York Times.

Gary Hart, cựu ứng viên tổng thống Đảng Dân chủ, mô tả cuốn sách này giống như một “thuyết trình luận án” ứng cử tổng thống Mỹ. Ông nhận xét: “Nó giới thiệu một người tuy hãy còn trẻ nhưng chín chắn, một nhà quan sát uyên thâm về số phận con người”. Nhà phê bình Michael Tomasky thấy ở Obama “tiềm năng xây dựng những quan điểm chính trị mới tiến bộ nhưng vẫn bám chặt truyền thống công dân". Tháng 4 năm ngoái, sách đã được dịch ra tiếng Ý với lời giới thiệu của thị trưởng thành phố Rome. Hai ấn bản tiếng Tây Ban Nha và tiếng Đức cũng được phát hành trong tháng 6-2007.

Tổng thống da đen, tại sao không?

Là một chính khách được mô tả là dễ thương, hồn nhiên và có quá ít kinh nghiệm đấu tranh chính trường, Barack Obama được xem là ứng viên ít có khả năng chiến thắng. Thế vì sao cử tri Iowa lại chọn Obama?

Vũ khí tranh cử của Barack Obama là những đề tài mang tính cộng đồng sâu sắc. Đó là hài hòa giữa các sắc tộc, hòa giải dân tộc, đoàn kết quốc gia. Những đề tài này thu hút cử tri Dân chủ trẻ và những người độc lập. Nó khác với sách lược vận động chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và khao khát chiến thắng của bà Hillary.

Nhật báo The Wall Street Journal bình luận về chiến thắng của ứng viên Obama, cho rằng nước Mỹ nay đã sẵn sàng chấp nhận một tổng thống da đen. Nếu cựu ngoại trưởng Colin Powell ra ứng cử tổng thống thì ông này có thể đắc cử. Tuy nhiên, theo nhận định của tờ báo rất có uy trong giới tài chính Mỹ này, phẩm chất của Obama còn nhỉnh hơn Colin Powell. Và nếu ông thành công đó sẽ là một bước ngoặt trong lịch sử chính trị Mỹ.