Sáu điều kiện của TT Medvedev

Nga không có sự chọn lựa khác

Các nguyên tắc nói trên được vị lãnh đạo nhà nước Nga công bố trong cuộc họp báo chung tại Moscow, bao gồm: Một: Không viện đến phương sách sử dụng vũ lực. Hai: Ngừng hoàn toàn tất cả mọi hoạt động quân sự. Ba: Được quyền tự do cứu trợ nhân đạo. Bốn: Các lực lượng vũ trang Georgia trở về vị trí đóng quân cố định của mình. Năm: Các lực lượng vũ trang Liên bang Nga rút về phòng tuyến tồn tại trước khi nổ ra các hoạt động quân sự. Sáu: Bắt đầu thảo luận quốc tế về tình trạng tương lai của Nam Ossetia và Abkhazia và về các biện pháp bảo đảm an ninh vững chắc cho hai nơi này.

Nói về xung đột ở Nam Ossetia, TT Nga cũng tuyên bố rằng dùng sức mạnh để đáp trả lại hành động của Georgia ở Nam Ossetia là khả năng duy nhất có thể. Ông nhấn mạnh: “Nếu như Nga có một biện pháp khác để giải quyết sự gây hấn của Georgia đối với Nam Ossetia, chúng tôi cũng đã hành động rồi. Chẳng có cách phản ứng nào khác cả”. Ông nhận định rằng năm ngày gần đây đã chứng minh sự chọn lựa của Nga là đúng đắn. “Khi hàng ngàn công dân bị giết hại, nhà nước phải hành động một cách thỏa đáng. Khi quyền quốc tế bị phá vỡ, nhà nước và cả cộng đồng quốc tế cũng phải hành động một cách tuyệt đối thỏa đáng”.

Ngoài ra, theo RIA Novosti, TT Medvedev cũng thông báo lực lượng gìn giữ hòa bình Nga sẽ tiếp tục thi hành nhiệm vụ ở vùng Caucasus. Ông nói: “Lực lượng gìn giữ hòa bình của chúng tôi đang thi hành nhiệm vụ và sẽ tiếp tục thi hành nhiệm vụ của mình, bởi vì họ là nhân tố then chốt để bảo đảm an ninh ở Caucasus. Trước đây đã như vậy và sau này cũng sẽ như thế”.

TT Georgia Mikhail Saakashvili về cơ bản đã đồng ý với các nguyên tắc giải quyết xung đột ở Georgia. Tuy nhiên, điểm nói về tương lai của các nước cộng hòa chưa được công nhận đã bị ông bác bỏ và sẽ được giải quyết sau.

Trong khi đó, TT Sarkozy thông báo: “Theo yêu cầu của phía Georgia, chúng tôi đã có vài sửa đổi”. Ông hứa rằng vấn đề tình trạng của hai nước cộng hòa chưa được công nhận nói trên sẽ đưa ra sau và sẽ được giải quyết với sự tham gia của cộng đồng quốc tế.

Về phần mình, TT Saakashvili nhấn mạnh rằng ông đồng ý với việc nhanh chóng ngừng bắn và rút quân về vị trí đóng quân trước đây. Ông tuyên bố: “Còn sự chủ quan hóa quá trình đàm phán quốc tế, vấn đề toàn vẹn lãnh thổ của Georgia và giao trả người tị nạn, phía Georgia sẽ không nhượng bộ”.

Mỹ, các đồng minh gây áp lực ngoại giao

Các quan chức Mỹ hôm 12-8 cho biết Washington và các đồng minh đang xem xét những biện pháp trừng phạt Moscow vì cuộc xung đột với Georgia. TT Mỹ George W. Bush và các cố vấn đang tham khảo các nước đồng minh về cách thức tốt nhất để lên án chiến dịch quân sự của Nga. Một quan chức nói: “Ý tưởng là làm sao cho Nga thấy mọi chuyện không còn bình thường như trước nữa”.

Trước mắt, Chính phủ Mỹ quyết định tẩy chay một cuộc gặp giữa đại diện NATO và Nga hôm 12-8. Ngoài ra, nước này cũng hủy bỏ các kế hoạch tổ chức cuộc tập trận hải quân thường niên Nga – NATO dự kiến diễn ra từ ngày 15 đến 23-8. Về lâu dài hơn, Mỹ và các đối tác trong nhóm G7 (nhóm 7 nước công nghiệp hàng đầu thế giới) đang tranh luận về việc có nên giải tán nhóm G8 (G7 + Nga) bằng cách trục xuất Nga khỏi nhóm này hay không. Các cuộc thảo luận cũng đang tiến hành về việc có rút lại hay xem xét lại lời mời Nga tham dự Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế được đưa ra vào tháng 5-2007. Trong khi đó, các lãnh đạo lưỡng viện Quốc hội Mỹ cũng ra tuyên bố chung lên án động thái quân sự của Nga nhằm vào Georgia và kêu gọi cộng đồng quốc tế bảo đảm sự toàn vẹn lãnh thổ của Georgia được khôi phục.

Những diễn biến trên cho thấy quan hệ vốn không mấy tốt đẹp giữa Nga và Mỹ đã trở nên xấu đi sau cuộc xung đột Nga – Georgia và các chuyên gia cho rằng TT Bush sẽ không thể hàn gắn được nó trước khi nhiệm kỳ của ông chấm dứt. Ông Stephen Jones, chuyên gia về Nga và là giảng viên tại Đại học Mount Holyoke ở bang Massachusetts, nhận định: “Đây là cuộc khủng hoảng căng thẳng nhất trong mối quan hệ Mỹ - Nga kể từ khi chiến tranh lạnh kết thúc”. Trước đó, hai nước đã có những bất đồng về kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa Mỹ ở châu Âu và việc Washington thúc đẩy Georgia gia nhập NATO. Vì thế, các chuyên gia cho rằng việc khôi phục lại quan hệ hữu nghị song phương là không thể trong nhiệm kỳ TT Mỹ này và cuộc xung đột Nga – Georgia sẽ càng khiến người kế nhiệm ông Bush – cho dù là ông Barack Obama hay John McCain – gặp khó khăn hơn. James Collins, cựu đại sứ Mỹ tại Nga, nói: “Đây là bước thụt lùi trong quan hệ Mỹ - Nga và sẽ rất khó cho chính phủ Mỹ hiện nay đưa ra bất kỳ sáng kiến tích cực nào”.