Trong những tháng gần đây, UBND tỉnh Bình Thuận liên tục nhận được đơn khiếu nại của các chủ dự án trang trại. Họ khẩn thiết đề nghị chính quyền can thiệp vì đất dự án của họ đã và đang bị dân di cư tự do ở nhiều tỉnh, thành tràn đến lấn chiếm đất cất nhà, làm rẫy, lập vườn một cách ngang nhiên.

Năn nỉ không được, đền bù không xong

Ông Nguyễn Quang Thùy, người trực tiếp quản lý trồng rừng của dự án trang trại Minh Truyền (thuộc địa bàn xã Tân Thắng- huyện Hàm Tân) chán ngán lắc đầu: “Chúng tôi được Nhà nước cho thuê 196 ha đất, nhưng đã bị lấn chiếm gần 50 ha. Ðến từng hộ giải thích, năn nỉ đền bù cho họ, nhưng họ cương quyết “một tấc không đi, một ly không rời”. Nhiều hộ nhận tiền, trả lại đất chỗ này, nhưng lại đi lấn chiếm đất chỗ khác. Nhờ chính quyền xã can thiệp, nhưng xã cũng đành bất lực”. Theo điều tra của chúng tôi, không chỉ riêng dự án Minh Truyền, ở xã Tân Thắng có 4 dự án nông lâm nghiệp có quy mô thì đã bị 387 hộ di cư tự do lấn chiếm trái phép tổng cộng 773,2 ha đất.

Ðất của CA cũng bị chiếm

Không chỉ lấn chiếm đất ở các dự án trang trại của tư nhân, dân di cư tự do còn “tấn công” đất của các dự án thuộc cơ quan Nhà nước. Dự án trồng cây công nghiệp của trại giam Ðồng Tháp (thuộc Cục V26 - Bộ Công an) được UBND tỉnh Bình Thuận cấp 400 ha đất trên địa bàn xã Gia Huynh, huyện Tánh Linh, dự án chưa kịp triển khai đã bị 76 hộ di cư tự do từ nhiều tỉnh đến lấn chiếm hết 135 ha. Nhiều lần thương lượng những hộ này trả lại đất lấn chiếm trái phép (sẽ được đền bù mỗi ha 1 triệu đồng) không được, chủ dự án đành tiến hành sản xuất trên phần đất còn lại. Thế nhưng hễ chủ dự án san lấp đến đâu thì dân di cư tự do lại đem bắp giống, khoai mì trồng tỉa đến đó. Ngay như Công ty Cao su Bình Thuận (thuộc Tổng Công ty Cao su Việt Nam) cũng bị 332 hộ di cư tự do lấn chiếm 559 ha đất thuộc dự án trồng cao su. Từ đầu năm 2002 đến nay, đã xảy ra ba lần xung đột khi công ty cao su đưa xe máy và công nhân vào vùng đất dự án để cày ủi. Có lần trên 70 người thuộc các hộ di cư tự do đã mang dao rựa, gậy gộc bao vây hành hung công nhân, đập phá xe ủi, đốt lán trại của công nhân. Biết là đất của mình bị lấn chiếm trái phép, nhưng vì bị vỡ kế hoạch sản xuất, công ty cao su chấp nhận thiệt thòi đã đề nghị trả tiền đền bù nhưng cũng rất khó khăn. Qua kiểm tra của UBND huyện Tánh Linh, riêng 2 xã Gia Huynh và Suối Kiết có tổng cộng 570 hộ di cư tự do lấn chiếm gần 1.500 ha đất, trong đó hơn 1.295 ha là đất đã cấp cho các dự án.

Nhiều kẻ trục lợi từ đất lấn chiếm

Thấy dân di cư tự do “mần” được, dân địa phương cũng bắt chước ăn theo. Họ lấn chiếm đất trái phép không phải vì nhu cầu sản xuất mà chỉ để sang nhượng lại trục lợi. Nhiều người có trong tay từ vài chục đến cả trăm hecta đất, bán lại hoặc cho thuê thu lợi hàng trăm triệu đồng. Trong số những người hám lợi, vi phạm luật đất đai nói trên có cả cán bộ xã, cán bộ thôn. Theo báo cáo của UBND huyện Hàm Tân, đã phát hiện hàng chục trường hợp là cán bộ, dân địa phương đã tham gia lấn chiếm, buôn bán đất đai trái phép. Ðiển hình là ông Tưởng Công Thắng, sinh năm 1962, hiện là xã đội phó xã Tân Thắng, ông Thắng đã mua lại 10 ha đất (lấn chiếm của dự án) trái phép. Số đất này ông Thắng cho một số hộ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thuê lại để lập vườn. Ông Nguyễn Ngọc Ðoàn, sinh năm 1960, là thôn trưởng thôn Hiệp Hòa - Tân Thắng đã mua lại đất lấn chiếm trái phép, và tự bản thân lấn chiếm tổng cộng 75 ha, số đất trên ông Ðoàn đã bán cho một số hộ ở tỉnh Tiền Giang thu trên 400 triệu đồng. Ngoài ra, còn hàng chục “đầu nậu” đất chiếm hàng trăm hecta đất trái phép của các dự án, hiện đoàn kiểm tra của UBND huyện Hàm Tân đang tiến hành điều tra làm rõ.

Huỳnh Thanh