Cái nghèo và sự học

Cái nghèo thường đi với sự học như một cặp khái niệm để người đời so sánh, ví von. Xưa nay, nhà nghèo thường song hành với chuyện dở dang việc học, cơm áo không đủ lấy đâu tiền để đến trường là lẽ thường tình, là tư duy phổ biến và nghe dễ... lọt tai nhất; cùng với thực tế nhiều em phải sớm rời xa trường lớp đã và đang diễn ra nhiều năm, trở thành một dòng chảy trầm buồn trong đời sống xã hội. Nhưng cũng không thiếu những gia đình mà cha mẹ chấp nhận hy sinh tất cả, phải bán đi từng chút tài sản còn lại của gia đình, chấp nhận lam lũ đủ bề để mong cho con được đến trường, chỉ với một tâm nguyện: Con ngoan, chăm học. Và nếu con học giỏi, thì đó là hạnh phúc lớn lao, là tiếp thêm sức mạnh cho cha mẹ tiếp tục quên mình với mong mỏi con vào được giảng đường đại học, được vào đời với bằng cấp trong tay, không phải nhọc nhằn như cha mẹ. Cũng không thiếu những tấm gương học trò nghèo mà cha đau mẹ yếu, vừa phải đi học vừa mưu sinh đỡ đần cho cha mẹ vừa giỏi việc nhà vừa chăm chỉ học hành...

Biết bao người đã xúc động rưng rưng trước hình ảnh Võ Thị Thanh Trúc ở xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên phải chạy bộ 15 km để đến trường thi vì chiếc xe đạp cũ kỹ bị hư; trước câu chuyện của Nguyễn Văn Thuận đạp xe 300 km từ quê nhà ở huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An ra Hà Nội đi thi chỉ với 30.000 đồng trong túi. Chịu thương chịu khó là Phan Thị Ánh Mai ở xã Bình Đào, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam về TP Tam Kỳ dự thi nhưng chỉ xin mẹ 50.000 đồng để đi xe, ngày đầu phải ngủ nhờ tại điểm thi; là Phạm Anh Khoa ở quận Ô Môn, TP Cần Thơ vừa học vừa làm việc tại nhà để kiếm sống, chăm sóc cha đang bị bệnh... Những tấm gương về ý chí phấn đấu, vượt qua hoàn cảnh của các em thật đáng trân trọng. Với các em, không có trường lớp luyện thi, không có phòng học máy lạnh, không được cha mẹ chăm sóc bữa ăn giấc ngủ trong mùa thi; chỉ có những bài học ở trường, học với thầy với bạn nhưng vẫn quá đủ cho những người quyết vươn lên, dùng sự học với mong ước đổi đời. Hẳn với các em, chuyện cha ông ngày xưa học dưới ánh đèn đom đóm, dưới ánh đèn dầu, cũng như tấm gương chàng trai xứ Thanh cách đây chưa lâu đỗ thủ khoa với điểm tuyệt đối dù chỉ học với bộ sách giáo khoa luôn là những câu chuyện có ý nghĩa lớn lao mà gần gũi...

Nay đã thành thông lệ đẹp, các em được những anh chị đi trước hỗ trợ nhiệt tình qua các chương trình “Tiếp sức mùa thi”, những hoàn cảnh khó khăn có được nhiều tấm lòng vàng giúp đỡ. Thời nào người dân Việt cũng quý sự học, cũng thương mến học trò nghèo. Lều chõng đi thi với cả mơ ước tương lai, mong cho các em thi thật tốt, được toại nguyện đầu đời. Chắc chắn rằng nhà trường và xã hội đều sẵn lòng hỗ trợ, nâng bước các em trên những chặng đường đi đến tương lai.