Có nên tin vào tem?

Ông Hoàng Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (gọi tắt Trung tâm 3) cho biết:

- Nhiều người phản ảnh, khi mua MBH có dán tem đàng hoàng nhưng khi đội thì phát hiện chất lượng mũ không tốt. Theo ông, khi chọn mũ mà căn cứ vào tem có thể yên tâm chưa?

- Ông Hoàng Lâm: Thực tế cũng còn phải xem tem đó có thật sự là “đàng hoàng”. Theo các quy định hiện hành chỉ có các loại tem sau là hình thức thể hiện sự phù hợp về chất lượng của mũ:

 Thứ nhất là tem Kiểm tra của các Trung tâm Kỹ thuật thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng hoặc của Chi cục Đăng kiểm, cấp cho MBH ngoại nhập và trên các tem này đều có số kiểm soát riêng cho mỗi chiếc mũ. Qua kiểm tra nếu mũ không đạt yêu cầu sẽ bị xử lý theo quy định và không được thông quan.

Loại tem thứ 2 là dấu Chứng nhận chất lượng của các tổ chức chứng nhận bên thứ 3 theo quy trình chứng nhận sản phẩm chặt chẽ, sản phẩm được chứng nhận còn chịu sự giám sát chất lượng của tổ chức chứng nhận. (Theo chúng tôi biết thì mới chỉ có 07 mẫu mũ VR-1 do Cty TNHH TE AN sản xuất đã được chứng nhận và có mang dấu này). Đối với 2 loại tem này người tiêu dùng có thể yên tâm về chất lượng mũ.

Loại tem thứ 3 là tem có chữ CS là tem do nhà sản xuất trong nước tự thực hiện và là hình thức tự công bố chất lượng sản phẩm của mình phù hợp với tiêu chuẩn sau khi đã thực hiện thủ tục đăng ký công bố tại các Chi cục địa phương. Tuy nhiên rất tiếc, trong thực tế tem CS vẫn chưa được người tiêu dùng tin tưởng. Vì nhiều loại hàng giả hành nhái, hàng kém chất lượng hoặc không thực hiện nghiêm túc các thủ tục kiểm soát chất lượng nhưng một số doanh nghiệp vẫn tự dán tem CS nhằm bán được hàng.

Ngoài 3 loại tem nêu trên, MBV nhập khẩu có thể còn có tem kiểm tra của 02 tổ chức kiểm tra là SIRIM/QAS của Malaysia và PSB của Singapore được chính thức thừa nhận có dán trên mũ nhập từ các nước này. Các loại tem khác (kể cả các tem của các công ty bảo hiểm), người tiêu dùng không thể căn cứ vào đó để xác định chất lượng của MBH..

Vì vậy để tránh mua phải các loại MBH nghi ngờ về chất lượng, người tiêu dùng nên đến các công ty uy tín và mua hàng chính hãng tại nơi có địa chỉ kinh doanh rõ ràng đêå khi gặp vấn đề về chất lượng, họ có địa chỉ cụ thể để khiếu nại. Ngoài ra có thể khiếu nại đến Văn phòng Bảo vệ Người tiêu dùng hoặc liên hệ với Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng hay cơ quan Quản lý thị trường để giải quyết.

- Nếu căn cứ vào tem chưa yên tâm, vậy theo ông người tiêu dùng có thể dựa vào đâu để kiểm tra chất lượng mũ bảo hiểm?

- Tốt nhất khi mua mũ, hãy là người tiêu dùng thông thái. Người mua phải tỉnh táo khi lựa chọn. Thứ nhất nên mua hàng của chính hãng và tại các cửa hàng có tên tuổi, địa chỉ kinh doanh rõ ràng. Thứ hai, tham khảo các hướng dẫn nêu trên để kiểm tra tem thể hiện sự phù hợp về chất lượng của mũ. Thứ ba, cần kiểm tra các thông tin bắt buộc phải có trên mũ như: tên và địa chỉ cơ sở sản xuất kể cả với mũ nhập khẩu (thường phải dán nhãn phụ theo quy định), thông tin về kích cỡ mũ và hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Ngoài ra cần xem xét về ngoại quan, độ cứng của vỏ mũ và lớp đệm giảm chấn bên trong, lớp vải lót và quai đeo hay kính chắn gió.

Thông thường mũ phải có kết cấu chắc chắn, ngoại quan được trau chuốt, vỏ mũ không biến dạng đáng kể khi ép mạnh hai bên hông, lớp xốp bên trong đủ cứng và hơi đàn hồi, quai đeo và khóa phải đủ chắc và dễ tháo lắp, vải lót êm, mềm mại, đủ thoáng khí, kính chắn gió (nếu có) phải trong suốt, không có khuyết tật không tạo cảm giác méo hình hay gây khó chịu khi nhìn qua.

- Nhiều người phản ánh, nhiều loại mũ mới rất nặng mùi (như mùi nhựa, mùi keo, mùi vải...), đây có phải là mũ kém chất lượng không?

- Các loại mũ mới sản xuất thường có các mùi đặc trưng của nguyên vật liệu. Tuy nhiên việc cảm nhận mùi nặng hay nhẹ lại phụ thuộc vào mức độ nhạy cảm của mỗi cá nhân. Do vậy, không thể dựa vào mùi để đánh giá chất lượng MBH.

- Trên quy tắc, mũ bảo hiểm che chắn được càng nhiều càng tốt, vậy người cận thị có thể chọn mũ có kính chắn gió được không?

- Về nguyên tắc kính chắn gió không được gây ảnh hưởng đến khả năng nhìn của người sử dụng. Tốt nhất đối với những người phải đeo kính cận, viễn, loạn...khi chọn mũ có kính chắn gió nên đeo kính của mình trước khi thử để kiểm tra độ trong suốt của kính chắn gió.

- Dù Chi cục Quản lý thị trường thành phố đã thu gom nhiều mũ bảo hiểm kém chất lượng. Thế nhưng, nhiều mẫu qua kiểm nghiệm tại Trung tâm 3 vẫn không đảm bảo chất lượng. Ông nghĩ sao về việc này?

- Thực tế, mẫu MBH qua thử nghiệm tại Trung tâm ngoài các mẫu do các cơ quan quản lý gửi thử nghiệm còn có số lượng lớn do các nhà sản xuất gửi thử nghiệm cho các mục đích khác nhau nên chưa hẳn đã phản ánh chính xác thực trạng về chất lượng MBH trên thị trường. Tuy nhiên qua phân tích các dữ liệu, cho thấy, chất lượng MBH trên thị trường vẫn đang là vấn đề gây âu lo cho người tiêu dùng.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, chúng ta đội mũ bảo hiểm là để bảo vệ tính mạng của mình nên người mua không nên có tâm lý đội mũ chỉ để đối phó với CSGT. Thực tế cũng còn nhiều người mua do tâm lý này hoặc lý do khác vẫn chấp nhận chọn mua các loại MBH mà không quan tâm đến xuất xứ hay chất lượng, miễn là rẻ và có mũ đội trên đầu. Thông thường hễ có cầu thì ắt có cung.

Có lẽ chẳng có quốc gia nào sản xuất và kinh doanh loại hàng hóa này nhiều và trong thời gian ngắn  như ở Việt Nam nên vấn đề về chất lượng đã phức tạp lại càng phức tạp hơn. Quan trọng là thái độ người tiêu dùng, cần phải thẳng thắn tẩy chay các loại hàng không rõ xuất xứ, hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng. Bằng cách đó người tiêu dùng tự bảo vệ quyền lợi của mình, vừa không tạo điều kiện cho các loại hàng giả hàng nhái hoặc kém chất lượng và qua đó cũng hỗ trợ cho công tác quản lý.