Công đoàn sẽ lãnh đạo đình công

với PV Thanh Niên chung quanh vấn đề này.

- Thưa ông, phần lớn các cuộc đình công đều xuất phát từ những nguyên nhân chính đáng, nhưng vẫn không được coi là hợp pháp. Ông nghĩ gì về điều này?

Ông Nguyễn Huy Cận - Ảnh: D.Đ.Minh

- Thật ra, không hẳn là không hợp pháp hoàn toàn. Nhưng các cuộc đình công thời gian qua, lý do ban đầu là chính đáng, sau đó có thêm những đòi hỏi về lợi ích kinh tế, ví dụ, lương đang là 1 triệu đồng, công nhân đình công đòi tăng lên... 1,5 triệu đồng. Còn nếu như công nhân đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện đúng cam kết ghi trong thỏa ước lao động tập thể, cái đó gọi là đòi hỏi về quyền, mới được coi là hợp pháp. Chúng tôi đang chuẩn bị tập huấn cho công đoàn (CĐ) cơ sở và công nhân hiểu như thế nào là đình công hợp pháp.

- Ở khối các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, lương cán bộ CĐ là do ông chủ trả. Trong điều kiện như vậy, ông có quả quyết rằng khi công nhân bị giới chủ xâm phạm quyền lợi, CĐ sẽ đứng ra tổ chức và lãnh đạo đình công như Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động VN, ông Đặng Ngọc Tùng từng phát biểu chỉ đạo mới đây?

- Thực tế trên thế giới ngày nay không CĐ cơ sở nào mà không do ông chủ trả lương cả! Về lô-gic, người ta nghĩ rằng CĐ do ông chủ trả lương sẽ không dám đấu tranh bảo vệ quyền lợi công nhân. Tôi cho rằng đấu tranh vì quyền lợi tập thể thì không có gì phải ngại.

Nói vậy thôi, chứ tại các doanh nghiệp lớn có trên 1.000 công nhân, chúng tôi đã chuẩn bị một lực lượng CĐ chuyên trách do chúng tôi đưa về, tất nhiên là sau khi thỏa thuận và được giới chủ hưởng ứng. Những nơi nào được ông chủ ủng hộ và trả lương thì chúng tôi phụ thêm, còn không thì chúng tôi vẫn trả lương cho họ. Mặt khác, chúng tôi còn lập văn phòng CĐ cấp trên tại khu công nghiệp hoặc khu vực có đông doanh nghiệp, đông lao động làm việc. Văn phòng này có nhiệm vụ liên hệ với chủ tịch CĐ cơ sở, tiếp xúc công nhân để truyền đạt các nội dung hoạt động do CĐ thành phố đề ra.

Những cán bộ CĐ chuyên trách là người tốt nghiệp đại học, biết ngoại ngữ, được đào tạo để thông hiểu luật lệ lao động. Những cán bộ này không nhất thiết phải là chủ tịch CĐ, nhưng nếu được công nhân bầu làm chủ tịch CĐ thì càng tốt. Họ sẽ giúp CĐ cơ sở xử lý các mối quan hệ lao động sao cho đúng luật. Chúng tôi đã làm được 9 trường hợp như vậy và hiện đang tiếp tục làm cho hơn 20 doanh nghiệp có trên 1.000 công nhân nữa. Khuynh hướng của chúng tôi là sẽ xây dựng CĐ cơ sở theo hướng này.

- Theo ông, cán bộ CĐ đã có đủ bản lĩnh chính trị để thực hiện tốt nhất vai trò của mình chưa, kể cả việc tổ chức, lãnh đạo đình công trong trường hợp cần thiết?

- Hiện nay điều kiện để CĐ cơ sở hoạt động rất khắc nghiệt. Không phải ông chủ nào cũng tạo điều kiện tốt cho CĐ làm việc. Cũng không đòi hỏi cán bộ CĐ phải có bản lĩnh gì ghê gớm đâu. Chỉ cần hiểu, nắm bắt được tâm tư nguyện vọng công nhân, sau đó tập hợp lại đề đạt và thương lượng với giới chủ. Có điều, có một số cán bộ CĐ không muốn làm, nhưng bị ép phải làm công việc này. Những người này rõ ràng không tha thiết gì đối với quyền lợi công nhân. Tới đây chúng tôi sẽ tập huấn thật kỹ để tìm cho được người thủ lĩnh công nhân đúng nghĩa, thật sự yêu thích công việc CĐ.

Tất nhiên, tôi cũng xin nhắc lại là CĐ Việt Nam không phải là CĐ đối kháng với ông chủ. Mục đích của CĐ Việt Nam là làm sao giữ sự tồn tại của doanh nghiệp trong điều kiện hài hòa với quyền lợi công nhân. Tất nhiên, trong trường hợp ông chủ tìm mọi cách để bóc lột công nhân là chính, thì CĐ có thể đứng ra lãnh đạo đình công. Đó là giải pháp cuối cùng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công nhân.