Giải quyết tận gốc các vấn đề quốc kế dân sinh

18-10. Cùng ngày, QH thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2006; phương hướng, nhiệm vụ năm 2007; phân bổ ngân sách Trung ương và bổ sung ngân sách địa phương năm 2007.

Dự án “mọc” đến đâu, dân nghèo đến đó!

“Mở màn” thảo luận, ĐB Trần Thành Long, Chủ tịch Ủy ban MTTQ TPHCM, “nã pháo” ngay: Hôm nay, tôi mang những tâm tư, bức xúc của bà con thuộc diện giải tỏa TPHCM ra trình Chính phủ xem xét, tháo gỡ. Ông Long kể câu chuyện của một số hộ dân lao động đang sống yên ổn trong những căn nhà diện tích trên dưới 20 m2. Khi giải tỏa, chính quyền địa phương đưa vào chung cư ở trên tầng cao với giá hàng trăm triệu đồng một căn hộ. “Thử hỏi, trường hợp đang ở yên ổn, giờ công ăn việc làm bị gián đoạn nhưng mỗi tháng phải trả từ 3 triệu - 4 triệu đồng tiền nhà trả góp, quý vị có chịu được không, trong khi các hộ này đều là dân lao động nghèo, mấy triệu đồng lấy đâu ra mà trả?”. Ông Long đề nghị Chính phủ nghiên cứu, xem xét lại chính sách đất đai, không để dự án “mọc” đến đâu, dân nghèo đến đó.

Đề tài mang tính thời sự nóng bỏng của ông Long đã nhận được sự đồng tình của nhiều ĐBQH khác. ĐB Trương Hòa Bình, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết nếu như những năm trước bà con ở các vùng căn cứ cách mạng, xã anh hùng... thường khen Đảng, Nhà nước đã cho họ điện, nước, đường giao thông... , nay tại các buổi tiếp xúc với ĐBQH, dân đem chuyện quy hoạch, giải tỏa, đền bù... ra nói rất dữ. Còn ĐB Đặng Ngọc Tùng cho biết mỗi lần đi tiếp xúc cử tri, tâm trạng của ông vui ít, buồn nhiều. “Vì những kiến nghị, bức xúc của người dân về cải cách hành chính, quy hoạch “treo”, đường giao thông... sau khi được ĐBQH chuyển đến các cơ quan chức năng thì mấy năm sau vẫn còn y nguyên” - ông Tùng tâm tư.

Dân “kêu”, cán bộ không nghe!

Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải cho biết khi về hưu, có dịp đi thăm hỏi, nói chuyện với người dân, ông mới thấy rõ những vấn đề tồn tại bấy lâu trong công tác quản lý điều hành của chính quyền các cấp đến nay vẫn chưa cải thiện. Theo ông, nỗi bức xúc hàng đầu của người dân vẫn là quy hoạch “treo”. Ông nói: “Đi từ quận 9, Thủ Đức rồi về Hóc Môn, đến đâu tôi cũng nghe dân la làng về việc dự án quy hoạch nhiều năm nữa mới làm, nhưng họ không được xây nhà, bán nhà, bán đất... Chính quyền hứa xử lý, nhưng rồi dân vẫn tiếp tục kêu, là sao?”.

Chuyện thứ hai dân “kêu” mà theo ông Khải cũng rất “nóng bỏng” không kém, đó là tình trạng nhũng nhiễu, vòi vĩnh của cán bộ địa phương đối với người dân. Ông cho rằng dù hệ thống chính trị của đất nước từ Trung ương xuống cơ sở rất chặt chẽ, song thực tế vẫn còn những khe hở, để một số cán bộ biến chất chui vào bộ máy cốt chỉ vun vén cho cá nhân, gây bất bình trong nhân dân. Ông dẫn chứng câu chuyện một người quen của ông trong quá trình xây căn nhà chỉ vỏn vẹn 40 m2, có giấy phép xây dựng hẳn hoi, song đã bị chính quyền địa phương đến kiểm tra... 21 lần!? “Kiểm tra thì ít, chủ yếu là để kiếm ăn. Người ta xây lố 2 cm thì “hăm” đập bỏ, đến khi đưa tiền thì... im re. Chưa hết, khi đi nghỉ mát, họ còn nhắn lại với chủ nhà, chủ nhật này mấy chú đi Vũng Tàu, để ngầm muốn chủ nhà lo phong bì...” - ông Khải bức xúc. Rồi ông đúc kết: “Hệ thống chính trị của ta đang có vấn đề. Tôi thấy nhiều cán bộ bây giờ mất đoàn kết, bè cánh, tranh giành quyền, kiếm chỗ, thu lợi cá nhân, gây mất lòng dân ở cấp nào cũng có. Chúng ta phải xem đó là một nguy cơ và phải nhanh chóng tìm biện pháp ngăn chặn”.

Đồng tình với ý kiến của ông Khải, ĐB Trương Hòa Bình cho rằng ở nhiều địa phương, dân “kêu” rất dữ nhưng chính quyền không nghe. Ông Bình chua chát: Dù các địa phương luôn hô hào cải cách hành chính “một cửa”, “một dấu”, song chỉ toàn thấy... khẩu hiệu chứ thực chất dân vẫn “rên” khi đi làm thủ tục hành chính.

Mỗi luật lại “đẻ” một bộ máy

“Không có lẽ cứ có một luật mới lại “đẻ” ra một bộ máy” - ĐB Nguyễn Đình Lộc (nguyên bộ trưởng tư pháp) bức xúc về tình trạng bộ máy hành chính cứ phình ra trong khi cả nước hô hào tinh giản biên chế. ĐB Nguyễn Sinh Hùng (Phó Thủ tướng Thường trực) cho rằng bộ máy hành chính cồng kềnh song lại không hiệu quả, có nhiều quy định gây phiền hà nhũng nhiễu người dân.

Chung quan điểm, ĐB Phạm Chuyên cho rằng, nền kinh tế thị trường vậy mà Nhà nước cứ “ôm” việc vào; biên chế, bộ máy ngày càng phình to, lương tăng không đáng kể và không phản ánh đúng thực tế. “Vậy chúng ta phải quản lý bằng Nhà nước pháp quyền XHCN hay bằng mệnh lệnh hành chính?” – ông Chuyên nêu câu hỏi rồi tự trả lời: “Nếu quản lý bằng pháp quyền thì bộ máy sẽ giảm”. “Tôi vừa đọc bài của đại tướng Mai Chí Thọ trên Báo Nhân Dân, đại tướng nói năm 2010, phải giảm 1/4 biên chế so với hiện nay. Mà nay đã là cuối 2006. Nghe cũng thấy ghê, nhưng không thể không làm” – ông Chuyên kết luận. “Chốt” lại bài phát biểu, ông Chuyên tỏ ra bi quan: “Với cung cách lựa chọn cán bộ như bây giờ, tôi không hy vọng chọn được người có năng lực chứ không dám nói người tài”. Phó Đoàn ĐBQH Hà Nội Nguyễn Mạnh Cường nhận xét: “Cán bộ ở cơ sở, địa phương năng lực yếu lại được rút lên các Ban Đảng thì Đảng làm sao mà mạnh được?”.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng, Chính phủ đã bàn về hệ thống tổ chức bộ máy nhưng làm thế nào để cho tinh gọn và hiệu quả lại là công việc của cả hệ thống chính trị, từ cơ quan Đảng, Nhà nước, QH cho đến mặt trận, đoàn thể và phải từ Trung ương xuống tới địa phương.

Sao GDP tăng lại hạ chỉ tiêu giảm nghèo?

“Giảm tỉ lệ hộ nghèo xuống còn 19% so với kế hoạch là 20% là một thành tích đã được quốc tế kiểm chứng” - ông Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của QH, khẳng định. “Việc đạt mục tiêu này, không phải để lấy thành tích mà là “mục tiêu sống còn của đổi mới – phát triển kinh tế đi đôi với công bằng xã hội”. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách Nguyễn Đức Kiên đề nghị xem xét lại chỉ tiêu năm 2007 giảm nghèo 2% so với năm 2006, trong khi năm 2006 so với năm 2005 giảm 3%. Đồng tình, ông Chức đề nghị, không có lý gì “phát triển kinh tế đi đôi với công bằng xã hội” mà năm 2007, chỉ tiêu tăng trưởng GDP cao hơn năm nay mà chỉ tiêu giảm nghèo lại bị hạ xuống còn 2%.

Cùng “mổ xẻ” những chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2007 do Chính phủ đưa ra, ĐB Phạm Chuyên nêu những con số chỉ tiêu mà ông cho là bất thường: Báo cáo Chính phủ dự kiến năm 2007, tổng thu ngân sách Nhà nước trên 274.000 tỉ đồng – tăng 15,5%, tổng chi 347.000 tỉ đồng – tăng 17,7%. Có đúng là tốc độ tăng chi lớn hơn tốc độ tăng thu? Tăng chi cho đầu tư phát triển thấp hơn cho chi thường xuyên (cho bộ máy hành chính-PV)? Theo ông, con số nói trên không thể chấp nhận được, nếu quy luật phát triển lành mạnh, những chỉ số này phải ngược lại. “Thế mà vẫn bảo cân đối lớn bảo đảm. Hiện không gây hậu quả gì, QH vẫn cho phép bội chi 5% GDP. Đi vay mượn để chi, thế hệ sau sẽ phải gánh” – ông Chuyên cảnh báo. “Những hạn chế, khuyết điểm Chính phủ nêu ra không có gì mới. Mừng vì không đẻ thêm những khuyết điểm mới. Nhưng lo vì khuyết điểm cũ cứ tồn tại suốt từ kỳ họp này qua kỳ họp khác” – ông Chức đồng tình.