Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, vài ngày qua, trong khi miền Bắc có mưa và thời tiết tương đối mát mẻ thì miền Trung chỉ có mưa cục bộ trên diện hẹp, nắng nóng tuy có dịu nhưng chưa dứt.
 
Trong những ngày tới, nắng nóng gia tăng nên tình trạng hạn hán sẽ diễn biến nghiêm trọng hơn ở khu vực miền Trung. Hiện người dân và cơ quan chức năng ở các tỉnh miền Trung đang tập trung đối phó với hạn hán để ổn định sản xuất.
 
Nông dân Quảng Bình chống hạn. Ảnh: Hoàng Hà
 
Ưu tiên điện cho sản xuất
 
Đợt nắng nóng gần tháng nay không chỉ khiến tình trạng cháy rừng ở Hà Tĩnh trở nên phức tạp mà còn làm đình trệ sản xuất vụ hè thu của bà con nông dân tỉnh này.
 
Ông Nguyễn Thanh Bình, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh, vừa cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra tình hình và chỉ đạo các địa phương phòng chống hạn.
 
Ông Bình yêu cầu ngành điện phải ưu tiên cấp điện cho các trạm bơm 24/24 giờ để bơm nước phục vụ sản xuất vụ hè thu; lãnh đạo các huyện chỉ đạo nông dân tích cực, chủ động chuyển đổi diện tích đất trồng lúa sang các loại cây khác phù hợp với hạn.
 
Ngoài ra, cần ưu tiên điện cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh để ổn định phát triển kinh tế; các địa phương làm tốt công tác tuyên truyền để người dân và các cơ quan, đoàn thể thực hiện tiết kiệm điện...
 
Tại Quảng Bình, ông Đặng Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, cho biết: “Vụ hè thu, toàn tỉnh gieo cấy gần 15.500 ha lúa nhưng bị thiếu nước và hạn gần 3.000 ha, trong đó có gần 1.000 ha đang bị khô hạn trầm trọng.
 
Hiện sở đã yêu cầu các địa phương và đơn vị liên quan huy động toàn bộ máy bơm để bơm và tát nước thủ công chống hạn”. Ngày 1-7, lãnh đạo tỉnh Quảng Bình đã phân bổ 8,6 tỉ đồng do Chính phủ hỗ trợ để phòng chống và khắc phục hậu quả hạn hán.
 
Yêu cầu thủy điện xả nước
 
Theo ông Hoàng Ngọc Việt, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Thừa Thiên – Huế, sở đang chỉ đạo các đơn vị kiểm tra, theo dõi sát mực nước trên các con sông để có phương án điều tiết chống hạn.
 
 Đồng thời, sở cũng đã gửi công văn cho Nhà máy Thủy điện Hương Điền nằm ở thượng nguồn sông Bồ, xã Hương Vân, huyện Hương Trà sẵn sàng xả nước về hạ lưu để chống hạn cho ruộng lúa khi có yêu cầu.
 
Ông Nguyễn Duy Thông, Giám đốc Công ty TNHH Quản lý - Khai thác công trình thủy lợi Quảng Trị, cho biết hiện lượng nước tại các hồ thủy lợi trong tỉnh chỉ bằng 2/3 so với năm 2009. Hồ Trúc Kinh chỉ còn 15 triệu m3, hồ Bảo Đài 12 triệu m3, La Ngà 14 triệu m3 - chỉ đáp ứng được 70% lượng nước tưới tiêu.
 
Ông Nguyễn Quân Chính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, cho biết Chính phủ vừa hỗ trợ 5,8 tỉ đồng và tỉnh cũng đã chi trên 3 tỉ đồng để chống hạn cho đồng lúa. Hiện số diện tích lúa bị hạn đã chiếm gần 50% diện tích gieo sạ của toàn tỉnh.
 
Theo ông Chính Văn Bài, Giám đốc Sở NN-PTNT Quảng Trị, nắng hạn kéo dài làm trên 8.000 ha lúa tại tỉnh này có khả năng mất trắng. Sở đã chỉ đạo các địa phương và người dân triển khai chuyển đổi 1.500 ha lúa ở vùng hạn hán qua trồng hoa màu, đắp các đập ngăn mặn xâm nhập, nạo vét kênh mương để giữ và hạn chế thất thoát nước.
 
 Tỉnh cũng yêu cầu Công ty Thủy điện Quảng Trị có phương án cụ thể để vừa tích nước cho thủy điện vừa xả nước chống hạn cho vùng hạ lưu phía Nam sông Thạch Hãn...
 

Thiệt hại có thể trên 8.000 tỉ đồng

 
Ngày 1-7, Bộ NN-PTNT đã họp khẩn để bàn biện pháp phòng chống và khắc phục hậu quả hạn hán nghiêm trọng đang diễn ra ở miền Trung.
 
Bộ NN-PTNT cho biết đã cử 3 đoàn công tác đi nắm tình hình khô hạn tại miền Trung. Theo báo cáo của các đoàn này, tại những đập dâng lớn, lượng nước đều tụt dưới ngưỡng tràn 1-1,2 m; các hồ chứa lớn  nước còn ở mức 30%-40% dung tích thiết kế. Các hồ, đập dâng dung tích nhỏ - dưới 1 triệu m3 - hiện đã đến mực nước chết.
 
Ông Nguyễn Văn Hòa, Cục phó Cục Trồng trọt Bộ NN-PTNT, nhận định trong vòng 10-15 ngày tới, nếu không có mưa thì hạn hán sẽ gây tác hại rất nghiêm trọng; Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa sẽ mất trắng 7.700 ha lúa. Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Bùi Bá Bổng, miền Trung đã có trên 90.000 ha gieo trồng bị hạn, trên 50.000 ha bị hạn nặng và trên 15.000 ha mất trắng. Nếu không có biện pháp cung cấp đủ nước tưới kịp thời, diện tích đã gieo trồng có thể thiệt hại 2.500 tỉ đồng, chưa gieo trồng 5.000-6.000 tỉ đồng...
 
Chiều cùng ngày, Bộ NN-PTNT đã có công điện yêu cầu các địa phương tập trung thực hiện một số giải pháp chống hạn cấp bách, như: sử dụng nước tiết kiệm, thực hiện tưới luân phiên trên các công trình thủy lợi, lắp đặt bơm dầu dã chiến khi cần thiết, ưu tiên nước tưới cho diện tích lúa đã gieo sạ và đang làm đòng, lùi thời vụ hoặc chuyển đổi diện tích hè thu sang gieo cấy vụ mùa bằng các giống mới ngắn ngày nếu không chủ động được nguồn nước tưới...
 
Cũng trong chiều 1-7, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT đã báo cáo Chính phủ về tình hình hạn hán, kiến nghị xuất giống cây trồng dự phòng ngắn ngày từ nguồn của địa phương và dự trữ quốc gia; hỗ trợ kinh phí cho nạo vét kênh mương, tiền điện vượt định mức, tiền dầu bơm nước chống hạn... nếu vượt nguồn dự trữ của địa phương. Trước mắt, các địa phương cũng đề xuất hỗ trợ trên 300 tỉ đồng để kịp thời chống hạn cho cây trồng, cấp giống mới và mua nước sinh hoạt.

T.Dũng

Hoàng Hà – Minh Tăng