Nhận ra những điều bất cập trong hoạt động xe buýt, tháng 10 -2007, Trung tâm Quản lý và Điều hành Vận tải hành khách công cộng (QLĐH VTHKCC) đã cắt giảm 246 chuyến/ngày trên 12 tuyến xe buýt có trợ giá. Sắp tới, trung tâm cũng sẽ trình Sở GTCC TPHCM điều chỉnh giảm số chuyến trên các tuyến xe buýt có từ 200-250 chuyến/ngày.
“Vác” nhà chờ chạy theo xe buýt
Ngoài cắt giảm chuyến, Trung tâm QLĐH VTHKCC còn áp dụng phương án điều chỉnh tuyến cho hợp lý để tránh lãng phí. Đến nay đã có 65 tuyến xe buýt được điều chỉnh tuyến do ảnh hưởng thi công của 21 công trình giao thông; 32 tuyến điều chỉnh lộ trình do sắp xếp lại vị trí đậu tại Bến xe Chợ Lớn, Bến xe Miền Tây và Trạm Điều hành Sài Gòn; di dời 19 điểm dừng xe buýt ra khỏi các khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông. Theo tiến độ cam kết, đến hết tháng 12-2007, trung tâm sẽ hoàn tất việc điều chỉnh trạm dừng, nhà chờ. Trung tâm cũng đã điều chỉnh biểu đồ giờ của 25 tuyến xe buýt có trợ giá, điều chỉnh lệch giờ xuất bến của 2 đầu bến trên 29 tuyến xe buýt có trợ giá, điều chỉnh lưu lượng xe tập trung vào giờ cao điểm nhằm hạn chế ùn tắc giao thông.
Việc điều chỉnh tuyến, giảm chuyến... tuy đạt một hiệu quả nhất định nhưng lại gây ảnh hưởng không ít đến hành khách đi vé tháng, vé tập, đồng thời gây lãng phí vì phải “vác” nhà chờ chạy theo xe buýt. Điển hình như việc phân luồng khu vực Nguyễn Kiệm - Nguyễn Thái Sơn - Phạm Ngũ Lão - Đào Duy Anh - Hồ Văn Huê, chỉ tính riêng đường Nguyễn Kiệm đã có 7 tuyến xe buýt bị ảnh hưởng. Nhà chờ, trạm dừng và hành khách đều phải “chạy” theo lộ trình mới. Chi phí để dời một nhà chờ khoảng 7-10 triệu đồng, một trạm dừng khoảng trên 1 triệu đồng. Chưa kể, lộ trình mới dài hơn sẽ làm tăng chi phí, tăng trợ giá cho xe buýt. Còn hành khách thì không biết đón xe ở đâu, quãng đường đi bộ đến trạm quá dài và mất thời gian chờ đổi lại vé tháng.
Ông Phạm Đình Đức, Giám đốc Trung tâm QLĐH VTHKCC, cho rằng những thay đổi đó sẽ làm mất thói quen đi xe buýt của người dân. Vô hình trung, việc này lại đẩy người dân quay trở lại với xe gắn máy.
Đấu thầu tuyến xe buýt quá chậm
Trong các năm qua, số tiền trợ giá cho xe buýt tăng vùn vụt: Từ 98,2 tỉ đồng năm 2003 lên 197,6 tỉ đồng năm 2004, sang năm 2005 đã là 439 tỉ đồng và năm 2006 lên 448,2 tỉ đồng. Theo báo cáo mới nhất của Sở GTCC TP, tiền trợ giá xe buýt năm 2007 là 556 tỉ đồng. Trong buổi làm việc đầu tháng 11-2007, Ban Kinh tế- Ngân sách HĐND TP đã yêu cầu Sở GTCC trong năm 2008 phải cắt giảm tiền trợ giá xe buýt xuống còn 450 tỉ đồng.
Tuy nhiên, muốn đạt được con số này không phải dễ, bởi hiện nay mặt bằng giá cả nói chung và giá xăng dầu đang tăng cao. Chưa kể, để đạt được mức trợ giá này, Sở GTCC TP phải đấu thầu xong 20 tuyến xe buýt dự kiến đưa ra trong năm 2008. Điều này cả Trung tâm QLĐH VTHKCC và Sở GTCC TP đều không dám hứa, vì “chưa chắc có thực hiện được không, do còn phải phụ thuộc vào thủ tục đấu thầu”. Điều này cho thấy trong bối cảnh hiện nay, việc giảm mức trợ giá cho xe buýt là rất khó.
Trong khi đó, dù rục rịch triển khai từ năm 2005 nhưng mãi đến tháng 10-2007, chỉ duy nhất tuyến xe buýt Chợ Lớn - Gò Vấp được đấu thầu, 4 tuyến khác vẫn còn nằm trên giấy (theo Trung tâm QLĐH VTHKCC, cuối năm nay sẽ đấu thầu xong). Chỉ cần đấu thầu xong 5 tuyến xe buýt này như dự kiến, trong năm nay ngân sách TP có thể giảm hàng chục tỉ đồng tiền trợ giá.
Một phương án khác giải bài toán xe buýt mà Sở GTCC TP từng nghĩ đến là tăng giá vé, có thể tùy lộ trình nhưng nhìn chung tăng từ 3.000 - 4.000 đồng/lượt để bù tiền trợ giá xăng dầu. Thế nhưng, nhiều người lo ngại việc tăng giá vé xe buýt càng đẩy hành khách quen thuộc của phương tiện này - công nhân và người lao động bình dân – quay trở lại sử dụng phương tiện cá nhân.
Điều chỉnh đơn giá vận chuyển cho xe buýt
UBND TPHCM vừa chỉ đạo Giám đốc Sở GTCC phối hợp với Sở Tài chính và Sở LĐ-TB-XH nghiên cứu bổ sung định mức, đơn giá vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt và xe đưa rước học sinh, sinh viên. Việc điều chỉnh này xuất phát từ nguyên nhân giá nhiên liệu tăng (từ ngày 23-11) và tăng lương (từ 1-1-2008). Theo đó, định mức, đơn giá chi phí phát sinh sẽ căn cứ trên việc tăng giá nhiên liệu và tăng lương, được áp dụng cho từng thời điểm phù hợp. Sau khi các sở đã có ý kiến thống nhất sẽ trình lên UBND TP xem xét quyết định.
|
ÔNG DƯƠNG HỒNG THANH, PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ GTCC TPHCM: Hệ thống xe buýt đã bộc lộ một số khiếm khuyết Xét về bản chất, tiền trợ giá xe buýt là dành cho hành khách chứ không phải cho doanh nghiệp vận tải. Thực tế, số tiền trợ giá tăng từng năm là tất yếu trong quá trình TP đang khôi phục và phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt. Theo tôi, trong điều kiện hoạt động hiện nay thì không doanh nghiệp xe buýt nào có thể sống độc lập chỉ nhờ vào hoạt động xe buýt. Đặc biệt trong năm 2008, số tiền TP trợ giá cho hoạt động xe buýt chỉ bằng 75% so với năm 2007, trong khi giá nhiên liệu, vật tư ngày càng tăng. Theo tính toán của chúng tôi, trong điều kiện thực tiễn của TP hiện nay thì các năm kế tiếp vẫn cần phải duy trì việc trợ giá cho mạng lưới xe buýt. Tuy nhiên, số tiền trợ giá là bao nhiêu thì cần phải tính toán kỹ lưỡng và cụ thể, sao cho vừa bảo đảm được sự phát triển ổn định của hệ thống xe buýt, vừa bảo đảm sử dụng có hiệu quả số tiền trợ giá. Ở các TP lớn trên thế giới, hệ thống xe buýt cũng chỉ có thể đảm nhận tối đa từ 20% - 30% nhu cầu đi lại của người dân, phần còn lại sẽ do metro, xe điện... đảm nhận. Lúc đó, bài toán trợ giá cho vận tải hành khách công cộng sẽ càng phức tạp và đòi hỏi có một chiến lược ổn định lâu dài. Nói chung, qua gần 5 năm phát triển nhanh, đặc biệt là về mặt số lượng, hệ thống xe buýt TP cũng đã bộc lộ một số khiếm khuyết cần khắc phục. Do vậy, rất mong người dân cảm thông, chia sẻ với những khó khăn mà ngành xe buýt đang phải giải quyết để tiếp tục sử dụng phương tiện này. |
và quét mã QR
Bình luận (0)