Khó đền bù đất sát giá thị trường

Trong cuộc họp HĐND TPHCM ngày 26-9 vừa qua, một đại biểu HĐND TP đã ví von: “Đền bù đất ở sát giá thị trường khó như đi tìm... lá diêu bông”. Quả là khó thật, bởi đến nay không ít lãnh đạo quận-huyện vẫn băn khoăn về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của UBND TP vừa được HĐND TP thông qua.

Địa phương lúng túng

Bà Nguyễn Thị Hai, ở mặt tiền Quốc lộ 1A (thị trấn Tân Túc, huyện Bình Chánh - TPHCM) nằm trong diện giải tỏa của dự án đường cao tốc Sài Gòn - Trung Lương, cho biết: Giá đền bù cho đất ở do huyện đưa ra chỉ có 3,1 triệu đồng/m2, trong khi giá chuyển nhượng, mua bán ở đây không dưới 5 triệu đồng/m2. Đây là lý do mà bà Hai cũng như không ít hộ dân thuộc dự án trên chưa chịu nhận tiền đền bù, dù UBND huyện Bình Chánh đã áp giá hơn một năm qua.

Lý giải điều này, ông Lê Minh Huệ, Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Chánh, cho biết hầu hết các khiếu nại của người dân liên quan đến giá đền bù thấp hơn giá thực tế trên thị trường. Tuy nhiên, giải quyết vấn đề này không đơn giản vì không chỉ chính quyền địa phương mà TP cũng lúng túng khi xác định giá thị trường.

Ông Đoàn Công Sáu, Trưởng Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) quận Tân Phú, cho rằng đã là giá thị trường thì không thể kiểm soát được nên việc đền bù cho người bị thu hồi đất sát với giá thị trường rất khó. Ngay cả ở quận hiện nay, Ban BTGPMB chỉ có thể xây dựng giá đền bù trên cơ sở giá giao dịch cao nhất cộng với giá thấp nhất trên một tuyến đường để chia đôi lấy giá bình quân! Chưa kể, giá nhà đất còn phụ thuộc vào giá vàng và vật giá, làm sao “bảo đảm có lợi” cho dân. Ông Sáu dẫn chứng: Năm 2004, quận Tân Phú mở rộng đường Lê Trọng Tấn với gần 600 hộ bị giải tỏa. Đang áp giá đền bù thì giá vàng tăng vọt (từ 8 triệu lên 13 triệu đồng/lượng) làm giá nhà đất tăng theo. Vậy là dân khiếu nại vì tiền đền bù không đủ mua nhà mới.

Giao giá thị trường cho... quận - huyện!

Theo bà Trần Thị Ánh Nguyệt, Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, nếu bồi thường đất ở theo giá thị trường, người dân sẽ chủ động tìm nơi ở mới phù hợp với túi tiền mà Nhà nước đã chi trả. Điều này khắc phục được tình trạng người bị giải tỏa dài cổ chờ mua nền, nhà tái định cư theo cơ chế bù giá phù hợp với dự án đó. Tuy nhiên, trả lời câu hỏi ai sẽ chịu trách nhiệm đưa ra giá thị trường, bà Trần Thị Ánh Nguyệt cho rằng UBND TP ban hành khung giá đất dựa trên cơ sở điều tra, khảo sát của UBND quận-huyện, vì vậy địa phương sẽ là nơi đưa ra giá đền bù sát với thị trường! Vậy là “trái bóng” giá đất lại được đẩy về quận - huyện mà quận - huyện thì đang kêu khó đủ thứ. Theo ông Đoàn Công Sáu, quy định của Luật Đất đai từ lúc địa phương công bố chủ trương giải tỏa cho dân đến lúc áp giá đền bù ít nhất cũng mất 6 tháng thì làm sao “đuổi kịp” giá thị trường?

Chính vì những bức xúc này mà trong kỳ họp HĐND TP, nhiều đại biểu vẫn chưa an tâm về cách đền bù giá đất theo sát giá thị trường. Đại biểu Nguyễn Thanh Chín, Trưởng Ban Pháp chế - HĐND TP cho rằng việc xác định giá đất theo giá thị trường là cơ sở để tính bồi thường là chưa khả thi mà nên căn cứ vào mục đích người dân sử dụng để tính bồi thường. Các đại biểu khác cũng đề nghị, việc tính giá bồi thường về đất cần phân biệt rõ đâu là dự án công ích, đâu là dự án kinh doanh.