Kiến nghị thu hồi 89,1 tỉ đồng

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa kết thúc thanh tra việc cổ phần hóa (CPH) tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông (VNPT) và 4 đơn vị thành viên gồm Nhà máy Thiết bị Bưu điện, Công ty Xây dựng Bưu điện, Công ty Vật tư Bưu điện  và Công ty Công trình Bưu điện. Qua đó, VNPT bị kiến nghị phải thu hồi hơn 89,1 tỉ đồng sau CPH.

Lắp đặt cáp viễn thông trên đường Hai Bà Trưng, quận 3 - TPHCM. Ảnh: T.THẠNH

Nợ đọng kéo dài

Tính đến hết năm 2005, Thủ tướng đã quyết định phê duyệt 42 doanh nghiệp (DN) Nhà nước  và bộ phận DN Nhà nước thuộc VNPT thực hiện CPH. Tuy nhiên, đến tháng 8-2009 mới có 39 DN hoạt động theo mô hình công ty cổ phần. Còn 3 DN có số vốn Nhà nước tương đối lớn, Thủ tướng đã giao CPH từ năm 2005 nhưng giờ này vẫn đang trong quá trình triển khai. Trong đó, Công ty TNHH một thành viên Cáp quang FOCAL (giá trị vốn Nhà nước 118,9 tỉ đồng) bị chậm do đội ngũ cán bộ quản lý của công ty từ liên doanh chuyển sang chưa theo kịp mô hình quản lý của công ty TNHH một thành viên nên chưa xử lý được công nợ với các đối tác để xác định giá trị DN. Do chưa xử lý xong các sai phạm trong việc quản lý tài chính của giám đốc DN khiến Tổng Công ty Bưu chính VN phải đề nghị Cục CSĐT Tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ xử lý nên Công ty In tem cũng chưa thể hoàn thành CPH. Với giá trị vốn Nhà nước lên tới hơn 10.492 tỉ đồng, Công ty Thông tin Di động còn đang chờ kết luận về phương pháp tính giá trị DN.

Tại thời điểm thanh tra, trong số 39 DN đã hoàn thành CPH thì VNPT vẫn chưa thu hồi 43,8 tỉ đồng giá trị vốn Nhà nước còn lại của 12 DN đã cổ phần và  hơn 17,5 tỉ đồng cổ tức mà phần vốn Nhà nước được hưởng của 21 đơn vị. Theo quy định, các khoản chậm nộp này phải tính thêm lãi suất tương đương với lãi suất vay ngân hàng. Theo tính toán của TTCP, tính đến ngày 17-8-2009, số tiền lãi do chậm nộp cổ tức tới hơn 6 tỉ đồng.

Định giá doanh nghiệp chưa hợp lý

Đáng lưu ý, sai phạm phổ biến trong quá trình CPH như quản lý sử dụng đất đai, xác định giá trị quyền sử dụng đất, giá trị lợi thế kinh doanh vào giá trị DN không đúng quy định... không phải là ngoại lệ ở VNPT. Chẳng hạn, khi CPH Nhà máy Thiết bị Bưu điện, việc xác định giá trị lợi thế kinh doanh vào giá trị DN thiếu tới hơn 3 tỉ đồng và xác định thiếu giá trị vốn Nhà nước tại thời điểm chuyển sang công ty cổ phần hơn 1 tỉ đồng. Công ty Vật tư Bưu điện 1 thì vẫn chưa nộp cổ tức của phần vốn và khoản lãi chậm nộp về VNPT tới hơn 4,6 tỉ đồng...

Theo TTCP, tại thời điểm xác định giá trị DN, các đơn vị thành viên của VNPT quản lý sử dụng hơn 343.981 m2. Sai phạm rõ nhất là Công ty Cổ phần Phát triển Công trình viễn thông. DN này đã góp vào liên doanh với Công ty Cổ phần Viễn thông Thăng Long tài sản là nhà cửa trên 3.940 m² đất tại Dương Nội (Hoài Đức, Hà Nội), hằng năm không nộp tiền thuê đất.

Còn Công ty Công trình Bưu điện cũng đã được HUD chuyển nhượng 2.276 m² đất tại khu đô thị Định Công để xây dựng trụ sở với giá 1,7 triệu đồng/m². TTCP khẳng định việc áp dụng giá thỏa thuận này là chưa có căn cứ. Ngoài ra, suốt từ năm 1998 đến nay, công ty cũng không làm thủ tục thuê đất diện tích nói trên. Việc sử dụng đất cũng chưa đúng quy định và có liên quan đến một số thiếu sót, sai phạm trong việc thực hiện chủ trương, mục đích đầu tư của dự án đầu tư khu xây dựng tập trung Định Công (rộng 350.000 m²). Để xác định đúng giá trị DN của Công ty Công trình Bưu điện, TTCP kiến nghị tiến hành thanh tra việc chấp hành pháp luật, quản lý sử dụng đất đai tại dự án Định Công do HUD làm chủ đầu tư.

Kiểm tra việc thu hồi giá trị vốn Nhà nước và nộp cổ tức tại Telcom, PTIC và COKYVINA, TTCP phát hiện Telcom và COKYVINA vẫn chưa nộp về VNPT giá trị vốn Nhà nước còn lại tại DN và lãi chậm nộp hơn 17,6 tỉ đồng. PTIC và Telcom chưa nộp hơn 14 tỉ đồng cổ tức và lãi chậm nộp. Ngoài ra, PTIC và Postef còn bị phát hiện chuyển hơn 386,3 triệu đồng doanh thu phát sinh trước khi CPH sang doanh thu của công ty cổ phần để được hưởng ưu đãi về thuế.

Dù VNPT còn chiếm 51% vốn điều lệ nhưng PTIC, Postef và COKYVINA khi thực hiện các dự án đều không có văn bản trình cơ quan đại diện quản lý vốn Nhà nước về chủ trương đầu tư với số tiền hơn 140,1 tỉ đồng. Hầu hết các dự án đầu tư đều hiệu quả thấp, thậm chí dự án đầu tư nhà máy sản xuất cáp COKYVINA thực hiện xong nhưng sản phẩm không bán được.