Loạn học phí

Anh B., nhà ở quận Tân Bình - TPHCM, đang theo học lái ô tô tại Trường Trung học Kỹ thuật nghiệp vụ Nam Sài Gòn, phàn nàn: “Khi đăng ký học, ngoài học phí, tôi phải đóng thêm 810.000 đồng “chi phí ôn và thi”. Nếu thu chi mà hóa đơn rõ ràng thì không nói làm gì, đằng này...”. Anh B. đưa tôi xem một hóa đơn thu tiền lạ lùng: Không có tên cơ quan, mã số thuế hay đơn vị phát hành gì cả!

Cắn răng mà đóng

Từ bức xúc của anh B., chúng tôi đã đến các trường, trung tâm đào tạo lái xe tại TPHCM để tìm hiểu và không khỏi chóng mặt với những kiểu thu phí đầu vào loạn cào cào. Tại Trường Trung cấp Cảnh sát Nhân dân 2 (Q. Thủ Đức - TPHCM), mức học phí được các nhân viên cho biết là 3,6 triệu đồng/học viên, nhưng nộp hồ sơ 2 năm sau mới được thi.

Còn Trung tâm Đào tạo lái xe Hoàng Gia (Q.3 - TPHCM) có 3 mức thu học phí, từ 3,2 triệu - 3,9 triệu đồng tùy vào loại xe được học; lệ phí thi: 1 triệu đồng, học xe trước khi thi: 180.000 đồng – 200.000 đồng/giờ trong 4 giờ (xe thô tại bãi tập), 270.000 đồng – 300.000 đồng/giờ (xe cảm ứng tại trung tâm sát hạch). Học viên nộp hồ sơ từ đầu tháng 12-2008, đến khoảng tháng 10-2009 mới được thi. Nhân viên trung tâm khẳng định: “Chỗ tụi em là nhanh nhất đó, chứ trường nào cũng phải chờ từ 1 năm rưởi đến 2 năm!”.

Quá choáng trước các khoản phí của Trung tâm Đào tạo lái xe Hoàng Gia, chúng tôi đến các trường khác với hy vọng sẽ tìm được nơi đào tạo rẻ hơn, được thi nhanh hơn. Đến Trường Dạy nghề số 7 (Quân khu 7), thấy thu mức học phí 3,24 triệu đồng, tôi chưa kịp mừng thì nhân viên tiếp nhận hồ sơ chỉ cột thông báo bên cạnh: “Kèm 380.000 đồng tiền ôn thi và 400.000 đồng tạm thu tiền thuê xe sát hạch”. Ngoài ra, trường còn “dự phòng” mức thu thêm khoảng 2,7 triệu đồng nếu Bộ GTVT tăng học phí vào đầu năm 2009!

Tuy nhiên, mức thu của các trường nêu trên đều bị Trường Tư thục lái xe Tiến Bộ (Q. Tân Phú - TPHCM) bỏ xa: 4,9 triệu đồng/người, lệ phí thi đóng sau! Riêng Trường CĐ GTVT (Q.3), nhân viên thu phí cho biết chưa có mức học phí cụ thể, học viên cứ nộp trước 1 triệu đồng, khi nào có mức học phí cụ thể sẽ thông báo nộp tiếp.

Bát nháo mức thu, khoản thu nên học viên vì nhu cầu đành cắn răng chịu, nghe sao đóng vậy mà không biết những khoản phí ấy có hợp lệ không. Đáng lưu ý, tại Trường Trung học Kỹ thuật Nghiệp vụ Nam Sài Gòn, ngoài mức học phí 2,7 triệu đồng, học viên còn phải đóng 810.000 đồng gọi là chi phí ôn và thi”. Đúng như anh B. phản ánh, trên biên lai thu tiền không đóng dấu mộc của trường, không có mã số thuế cũng như tên đơn vị phát hành.

Phải học kèm theo gợi ý

Theo Quyết định 56/2007/QĐ-BGTVT (ban hành ngày 7-11-2007) của Bộ GTVT về chương trình đào tạo lái xe cơ giới đường bộ, thời gian học thực hành lái xe phải là 96 giờ. Trong khi đó, thời gian thực học tại các cơ sở đào tạo lái xe hiện chỉ 16 giờ. Thế nhưng, nhiều học viên cho biết họ thường không được học đủ 16 giờ thực hành này mà phải thuê xe học ngoài giờ với mức khoảng 130.000 đồng - 150.000 đồng/giờ. Anh B. cho biết: “Toàn khóa, tôi chỉ học được 6 giờ thực hành, còn lại phải thuê xe ngoài tập thêm”.

...và biên lai cùng biên nhận thu tiền học viên không có tên cơ quan, mã số thuế hay đơn vị phát hành tại Trường Trung học Kỹ thuật Nghiệp vụ Nam Sài Gòn. Ảnh: P.TÀI

Lân la ở các bãi tập lái xe, tôi biết thêm những khoản chi không tên khác của học viên, như: bồi dưỡng thầy sau mỗi giờ tập, mời thầy ăn uống, thuê thầy dạy kèm theo gợi ý (đối với học viên nữ vì theo các thầy, đa số thường “chạy yếu”). Tại Trường Tư thục lái xe Tiến Bộ, thầy Thành bỏ nhỏ: “Vì em chưa biết lái nên học với anh vài tiếng cho quen, sau đó anh chuyển em xuống chỗ gần hơn, một người bạn của anh sẽ kèm cho. Học bao nhiêu đóng bấy nhiêu.

Mỗi giờ em học trên này với anh là 200.000 đồng, học khoảng 3 giờ. Chạy được rồi, anh chuyển em xuống dưới kia học khoảng 150.000 đồng giờ, rẻ hơn... Em nên học lái nhiều”. Theo một thầy dạy ở Trường Trung học Kỹ thuật nghiệp vụ Nam Sài Gòn, tiền thuê thầy giáo hướng dẫn thì tùy mức thân quen, “muốn bồi dưỡng sao thì bồi dưỡng”.

Ngoài ra, trước khi thi, học viên còn phải thuê những loại xe dùng trong sát hạch để tập cho quen với mức từ 250.000 đồng – 360.000 đồng/giờ. Như vậy, trên thực tế, để có giấy phép lái xe cơ giới đường bộ, học viên phải tốn rất nhiều tiền so với quy định. Theo ước tính của nhân viên Trung tâm Đào tạo lái xe Hoàng Gia, để hoàn thành khóa học, học viên phải tốn khoảng 6 triệu đồng.

Đáng lưu ý là việc dạy và học Luật Giao thông đường bộ tại các cơ sở rất lơ là, không được chú trọng. Thậm chí, một nhân viên Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM còn mách tôi: “Không cần phải đến lớp đâu, cứ mua cái đĩa về học là được”. Cứ như vậy, những lái xe tương lai dễ lâm vào tình trạng biết chạy nhưng không biết luật!