Chết rồi vẫn là khách hàng

Năm 2003, khi mua căn nhà 56 Phan Văn Khỏe (phường 2, quận 6, TP.HCM), bà Nguyễn Thị Hồng Lệ tiếp tục sử dụng đồng hồ nước đã gắn tại đây từ lâu. Hàng tháng bà Lệ sử dụng khoảng 40 m3 nước (định mức nước được sử dụng là 52 m3/tháng) và đóng tiền đều đặn cho Công ty cổ phần Cấp nước Chợ Lớn. Tháng 12-2007, bà Lệ thấy mức nước tiêu thụ bỗng tăng vọt nên báo cho công ty đến kiểm tra.

Qua kiểm tra, công ty phát hiện đồng hồ nước bà Lệ đang sử dụng do ông Hui Bon Hoa đứng tên. Công ty cho rằng bà Lệ không thông báo, làm thủ tục đổi tên trên danh bạ, điều chỉnh định mức nước cho đúng thực tế. Do đó, công ty đã truy thu hơn 1.400 m3 nước từ năm 2005 đến thời điểm phát hiện với giá 8.000 đồng/m3 thay vì là 2.700 đồng/m3 theo định mức, tổng cộng hơn bảy triệu đồng. Bà Lệ khiếu nại nhưng công ty vẫn giữ nguyên quyết định truy thu tiền nước, đồng thời thông báo nếu bà không thanh toán thì sẽ cúp nước.

Theo tên trên danh bạ, người sử dụng đồng hồ nước của bà Lệ là ông Hui Bon Hoa, tức Chú Hỏa, nhân vật nổi tiếng giàu có ở đất Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn xưa. Dãy phố có nhà của bà Lệ xưa do Chú Hỏa và con cháu Chú Hỏa xây. Chú Hỏa đã chết hơn 100 năm nhưng tên của ông vẫn còn giữ nguyên trên danh bạ đồng hồ nước do Thủy cục Chợ Lớn lập từ trước năm 1975. Dù trải qua nhiều đời chủ nhà nhưng công ty nước vẫn đều đặn mỗi tháng gửi thông báo tiền nước mang tên Chú Hỏa yêu cầu thanh toán.

Biết sai nhưng mặc kệ?

Ông Thái Hồng Lĩnh, Tổ trưởng Tổ xử lý của Công ty cổ phần Cấp nước Chợ Lớn, cho biết việc thu tiền nước mang tên Chú Hỏa là do lỗi của bà Lệ không chuyển tên đồng hồ nước và định mức nước mới. Ông Lĩnh thừa nhận ông và công ty biết Chú Hỏa đã chết và khu phố ngày xưa Chú Hỏa đã xây. Khi được hỏi vì sao Chú Hỏa chết đã lâu mà công ty không làm các thủ tục xóa tên người cũ trên danh bạ, đổi tên cho chủ mới, ông Lĩnh cho rằng việc này phải do chủ mới tự đến công ty làm thủ tục, nếu không thì công ty vẫn truy thu tiền nước theo quy định.

Theo chúng tôi, ông Lĩnh và công ty truy thu tiền nước của bà Lệ là không thỏa đáng. Suốt một thời gian dài biết rõ chủ cũ đã chết, chủ mới tiếp tục sử dụng đồng hồ nước, lẽ ra công ty phải hướng dẫn chủ mới làm thủ tục đổi tên, xác định lại định mức nước tiêu thụ. Không nên để người dân sơ sót chưa chuyển tên đồng hồ nước rồi quay sang truy thu tiền nước và đòi cúp nước như vậy được.

Theo Từ điển Sài Gòn - TP.HCM và một số nguồn tư liệu khác, Hui Bon Hoa (sinh năm 1845, chết năm 1901, thường gọi là Chú Hỏa) là một trong những người giàu nhất Sài Gòn và cả miền Nam đầu thế kỷ 20. Nguyên gốc ông là người Phúc Kiến (Trung Quốc), khi trở nên giàu có vào làng Tây mang tên là Jean Baptiste Hui Bon Hoa. Con cháu ông sau này đều lấy tên Hui Bon Hoa làm họ. Chú Hỏa và con cháu đã lập ra Công ty Hui Bon Hoa. Các con của Chú Hỏa chuyên về địa ốc. Ngoài căn nhà đồ sộ ở quận 1 (khu tứ giác Phó Đức Chính-Nguyễn Thái Bình-Lê Thị Hồng Gấm-Calmette, thường được gọi nhà Chú Hỏa, nay là Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM), Chú Hỏa và con cháu ông còn xây dựng hàng chục ngàn căn phố lầu ở khắp Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định. Từ sau năm 1975, con cháu Chú Hỏa hầu như đều đã ra nước ngoài sống.

Theo LƯU ĐỨC - HOÀNG TUYÊN (Pháp luật TPHCM)