Đăng nhập
icon Đăng ký gói bạn đọc VIP E-paper

Nỗi đau còn lại

Bài và ảnh: Thanh Vy

Trẻ vị thành niên dễ bị tổn thương tâm lý, dễ xúc động nên hành động nóng nảy, thiếu suy nghĩ. Nếu không được định hướng nhân cách, giáo dục tính tự lập, kỹ năng sống, trẻ sẽ có những hành động tiêu cực, thậm chí tìm đến cái chết

Dư luận chưa hết bàng hoàng sau việc em Nguyễn Minh Trí, học sinh lớp 7 Trường THCS Lý Tự Trọng (Hòa Thành, Tây Ninh) treo cổ chết tại nhà vào ngày 5-12, gần 10 ngày sau (14-12), Lê Hữu Khương, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Chí Thanh-Hòa Thành, nhảy xuống sông Vàm Cỏ tự tử.

Không chịu nổi sức ép tâm lý

Theo tường trình của giáo viên chủ nhiệm lớp Trí, vào tiết sinh hoạt chủ nhiệm ngày 29-11, lớp trưởng báo cáo với cô về việc 7 học sinh nói chuyện trong lúc chào cờ bị đội sao đỏ ghi tên. Cô đã thông báo sẽ kiến nghị với ban giám hiệu phạt những học sinh này dọn dẹp ghế từ sân trường vào kho chứa. Sau khi bị phạt vào chiều 1-12, Trí vẫn đến trường đều đặn, không có thái độ gì khác lạ cho đến khi nhà trường nhận được tin báo từ công an.

Tiếp chuyện với chúng tôi, mẹ Trí cho biết gia đình chị rất hạnh phúc, đầm ấm, yêu thương nhau. Do cả ba mẹ là giáo viên nên họ giáo dục con rất kỹ về lời ăn tiếng nói lẫn cách cư xử với mọi người. Ngoài ra, họ cũng rất quan tâm đến những biểu hiện khác thường của con, nhất là khi Trí rất hay tự ái và dễ bị tổn thương. Khi nghe nói sẽ bị phạt và bị nêu tên trong buổi sinh hoạt đầu tuần, Trí đã về tâm sự với mẹ. Em nói rằng trong buổi chào cờ hôm ấy, em không nói chuyện mà quay lại phía sau để nhặt vỏ ốc do em làm văng ra. Việc này em đã thưa với cô chủ nhiệm nhưng cô không tin. Thấy Trí ưu tư, mẹ em đã gọi điện cho cô chủ nhiệm, tuy nhiên, cô từ chối tiếp chuyện vì bận. Sau đó, mẹ Trí điện thoại cho thầy T. Trí đã rất mừng khi nghe mẹ nói sẽ được thầy cô bỏ qua. Chiều hôm sau, khi đi học về, Trí lao vào phòng nằm khóc tức tưởi vì em vẫn bị phạt, nhưng ít hôm sau, Trí có vẻ nguôi ngoai dần. Chiều 3-12, Trí và một số học sinh khác bị thầy T. la mắng vì không giải được bài toán. Sáng 5-12, Trí vẫn đến nhà thầy T. học thêm và lại bị thầy la mắng như lần trước. Đó cũng là buổi học cuối cùng của Trí...

Muốn gì được nấy vẫn tự tử

Ngôi nhà của cha mẹ Lê Hữu Khương nằm sâu trong khu vực nghĩa địa ấp Trường Ân, xã Trường Đông. Nhắc đến con, bà Đỗ Thị Phiến, mẹ Khương, đầm đìa nước mắt. Khương là đứa con trai út trong gia đình có 3 anh chị em nên dù hoàn cảnh gia đình không mấy khá giả, cha mẹ vẫn luôn cố gắng đáp ứng mọi yêu cầu của con. “Lúc Khương đậu vào lớp 10, tôi sắm chiếc xe đạp leo núi như ý thích của con. Một thời gian, Khương muốn đi học bằng xe máy, vợ chồng tôi chạy tiền mua chiếc xe Cub 78 để con đi học. Sau này, thấy bạn bè đi xe đời mới, Khương đề nghị đổi xe, tôi bóp bụng sắm chiếc xe Wave. Ngoài việc mua sắm xe, điện thoại di động, vợ chồng tôi còn chu cấp tiền bạc cho con đủ tiêu xài... Vậy mà... ”- bà Phiến nghẹn ngào.

Sáng 14-12, bà Phiến để 250.000 đồng trong chiếc hộp. Đầu giờ chiều, bà nhờ Khương mua mấy gói mì về ăn. Đến khoảng 18 giờ, bà mở hộp thì thấy hụt mất 170.000 đồng. Gạn hỏi, Khương nói: “Sáng giờ, con không mua gì hết, chỉ mua mấy gói mì thôi mẹ ơi”. “Vậy sao tiền mất hết một trăm mấy? Chắc con bỏ túi xài chứ gì?”. Nghe vậy, đang ngồi trò chuyện bỗng nhiên Khương đứng phắt dậy: “Vậy mẹ nói con lấy tiền của mẹ sao? Con đi tự vận chết cho rồi”. Thấy con khác lạ, bà Phiến vội trấn tĩnh nhưng Khương chạy vụt ra đường. Hốt hoảng, bà Phiến vừa gào thét thất thanh vừa kêu cứu. Nhiều người chạy theo ôm Khương lại, khuyên răn nhưng em vùng vẫy rồi băng ra bờ sông gieo mình xuống.

Nỗi lòng người ở lại

Sau ngày Trí mất, cha mẹ em héo hắt ruột gan, đau đến tận cùng. Mẹ Trí nói, em rất được cha mẹ yêu thương và em cũng rất yêu thương cha mẹ mình. Chỉ vì không chịu nổi sức ép tâm lý từ nhiều sự việc diễn ra dồn dập (bị phạt ở sân trường, bị thầy la mắng) trong một thời gian rất ngắn, Trí đã chọn cho mình cái chết. Sự việc này cũng đã làm cho thầy cô giáo em khổ tâm bởi sự chỉ trích nặng nề từ dư luận. Gặp chúng tôi, cô chủ nhiệm của Trí nói: “Sau khi sự việc xảy ra, tôi đã không còn yên ổn được nữa. Có rất nhiều ánh mắt xoi mói, căm ghét và rất nhiều lời chỉ trích, nhằm vào tôi, xem tôi như tội phạm. Tôi rất đau đớn vì sự ra đi của học trò mình, giờ lại thêm nỗi đau vì uy tín, danh dự bị tổn thương”.

Sự ra đi quá sớm của Khương cũng để lại bao sự nuối tiếc, đớn đau cho người thân, bạn bè. Đã một lần mất con (hơn 10 năm trước, chị gái Khương quyên sinh vì tình cảm trắc trở) nên nỗi đau lần này của cha mẹ Khương càng tăng gấp bội. Nói chuyện với chúng tôi, họ cứ dằn vặt mãi bởi câu hỏi, chưa bao giờ từ chối con một điều gì, yêu thương con hết lòng, nhưng vì sao chỉ một câu nói của mẹ, Khương đã vội tìm đến cái chết?

Tiến sĩ tâm lý Huỳnh Văn Sơn:

Cần trang bị kỹ năng sống cho giới trẻ

imgNhững nghiên cứu tâm lý cho thấy việc trẻ có hành vi tự tử là do không thể đương đầu trước những áp lực của cuộc sống. Chính vì cái tôi hay sự tự ái quá mức của giới trẻ nên họ không thể chịu đựng được trước những tác động mang tính “thách thức”. Một lời nói có tính chất phê bình trực tiếp, một lời mắng hơi thái quá, sự cấm đoán hay một hành động nặng nề căng thẳng đều có thể làm cho nhiều bạn trẻ bị sốc và không thể kiểm soát hành vi của chính mình...

Sức ép tâm lý được hiểu là những gánh nặng về mặt tinh thần tác động vào tâm hồn của con người buộc họ phải đương đầu nhưng khả năng nội tại lại chưa thể chịu đựng được, từ đó gây nên những hành vi phản ứng theo kiểu tiêu cực. Điều dễ thấy ở tác hại của sức ép tâm lý là nhiều người sẽ bị rơi vào trạng thái quá tải và sự kiểm soát chính mình sẽ không thể thực hiện. Những hành động tiêu cực có thể diễn ra theo nhiều mức độ khác nhau như: trầm cảm, stress cấp... và tự tử là một trong những phản ứng tâm lý hụt hẫng do áp lực quá tải của sự chịu đựng về mặt tinh thần...

Hành động tự tử thường có thể được thực hiện bởi một tác động quá mạnh hơn mức cơ bản của “sự chịu đựng tâm lý” – khái niệm được hiểu liên quan đến khả năng tự chủ và thích ứng của con người nhưng cũng có những yếu tố dựa trên nền tảng của sự tương tác của tác động lặp lại – “tác động chồng” sẽ làm cho cá nhân rơi vào cảm giác chơi vơi và không thể chịu đựng nổi vì cảm thấy tất cả đều vô nghĩa...

Điều này đòi hỏi các bậc cha mẹ và người lớn nói chung (trong đó có cả thầy cô) cần phải quan tâm rất nhiều đến trí tuệ cảm xúc. Biểu hiện rõ nhất của nó là làm chủ cảm xúc của mình, nhạy cảm với cảm xúc của người khác từ đó tạo ra sự điều chỉnh cần thiết để có sự tương hợp trong tiếp xúc. Bên cạnh đó, nhất thiết cần chú ý và phải nhạy cảm với những diễn biến tâm lý của trẻ vị thành niên và cả những người thân để có những tác động phù hợp. Riêng đối với trẻ vị thành niên, việc trang bị những hành trang cần thiết liên quan đến kỹ năng sống sẽ không bao giờ là thừa hay đủ...

Giải pháp căn cơ nhất cho mong muốn giảm tỉ lệ tự tử ở trẻ vị thành niên vẫn phải bắt đầu từ gia đình để sau đó là nhà trường và những tổ chức xã hội cần trang bị những kỹ năng cơ bản cho giới trẻ như: đối mặt với khủng hoảng, làm chủ cảm xúc bản thân... Hơn thế nữa, nhất thiết cần có những dự án thiết thực để nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này nhằm đưa ra những chiến lược can thiệp hợp lý và hiệu quả.

Lên đầu Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.

Thanh toán mua bài thành công

Chọn 1 trong 2 hình thức sau để tặng bạn bè của bạn

  • Tặng bằng link
  • Tặng bạn đọc thành viên
Gia hạn tài khoản bạn đọc VIP

Chọn phương thức thanh toán

Tài khoản bạn đọc VIP sẽ được gia hạn từ  tới

    Chọn phương thức thanh toán

    Chọn một trong số các hình thức sau

    Tôi đồng ý với điều khoản sử dụng và chính sách thanh toán của nld.com.vn

    Thông báo