Quyền làm chủ của dân đã được phát huy

Chưa có đơn vị nào làm sai quy trình

. Phóng viên: Sau khi thí điểm lấy phiếu tín nhiệm ở các quận, huyện, năm 2005, Ủy ban MTTQ TPHCM đã triển khai trên toàn TP, xin ông nói rõ hơn về vấn đề này?

- Ông Phạm Văn Hải: Năm 2004, khi Nghị định 79 (ban hành ngày 7-7-2003) có hiệu lực, TPHCM đã thí điểm tổ chức lấy phiếu tín nhiệm. Năm 2005 triển khai đại trà. Đây cũng là thời điểm TPHCM tập trung giải quyết nhiều vấn đề nhạy cảm, có liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, như: đền bù giải tỏa, tái định cư, vận động và chăm lo cho đời sống nhân dân... mà thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập. Rút kinh nghiệm khi làm thí điểm, lúc triển khai rộng rãi công việc đã được tiến hành một cách chặt chẽ, bài bản hơn.

. Có ý kiến cho rằng, kết quả của đợt thí điểm triển khai bỏ phiếu tín nhiệm chưa cao vì những nơi được chọn làm “điểm” đều khá?

- Trước đây, vì là thí điểm nên hầu như các địa phương chỉ chọn những phường, xã khá để làm, do vậy số phiếu tín nhiệm rất cao, nhưng cũng tích lũy được một số kinh nghiệm. Tuy nhiên, điều quan trọng là hiệu quả của việc bỏ phiếu tín nhiệm đã thể hiện rõ. Ví dụ như ở phường 1, quận 3, chủ tịch UBND chỉ đạt 65% phiếu tín nhiệm. Sau một thời gian, vị cán bộ này đã bị kỷ luật do liên đới chịu trách nhiệm về việc biển thủ tiền xóa đói giảm nghèo của một cán bộ dưới quyền. Những hội nghị bỏ phiếu tín nhiệm về sau đều có sự tham dự của chủ tịch UBND và chủ tịch HĐND để lắng nghe những bức xúc, phản ánh trực tiếp của dân. Qua góp ý, nhiều cán bộ đã nhận thức rõ hơn và hứa khắc phục những tồn tại trong trách nhiệm của mình với nhân dân.

. Theo dõi và chứng kiến một số buổi lấy phiếu tín nhiệm, phần lớn đối tượng tham dự là những người cũng trong “hệ thống chính quyền cơ sở”, có mối quan hệ với đại biểu được bỏ phiếu. E rằng, việc bỏ phiếu sẽ không chính xác?

- Theo quy định, những người trực tiếp bỏ phiếu tín nhiệm phải là thành viên của ủy ban MTTQ địa phương, còn các vị bí thư chi bộ, ban điều hành khu phố, trưởng ban nhân dân ấp... chỉ là khách mời, không được bỏ phiếu. MTTQ TP đã tập huấn rất kỹ cho các địa phương về đối tượng khách mời và người bỏ phiếu. Đến nay, chưa có đơn vị nào làm sai quy trình.

Không trái với Luật Tổ chức HĐND và UBND

. Có trường hợp nào tỉ lệ phiếu tín nhiệm dưới 50% không, thưa ông?

- Có. Chẳng hạn như ở phường An Phú, quận 2, có trường hợp chỉ đạt 38%. Theo phản ánh của người dân, chủ tịch UBND và một số cán bộ dưới quyền đã có dấu hiệu vi phạm Luật Đất đai. Hoặc ở phường khác của quận 6 năm trước là 100% nhưng năm nay đạt thấp hơn do chủ tịch UBND đã không thực hiện đúng như lời hứa trước đó. Có thể khẳng định, việc được tham gia đánh giá cán bộ chủ chốt phường, xã là dịp để người dân phát huy quyền dân chủ của mình một cách trực tiếp nhất trong việc xây dựng chính quyền cơ sở.

. Sau khi bỏ phiếu, nếu cán bộ chủ chốt không được tín nhiệm sẽ xử lý ra sao? Nếu đại biểu không đạt yêu cầu và bị bãi miễn thì có vi phạm Luật Tổ chức HĐND, UBND hay không?

- Khoản 3, điều 14, Nghị định 79 quy định rõ, nếu kết quả bỏ phiếu tín nhiệm dưới 50% thì MTTQ phường, xã sẽ kiến nghị với HĐND cùng cấp xem xét miễn nhiệm cán bộ trên. Việc quyết định miễn nhiệm thuộc trách nhiệm của HĐND phường. Nếu HĐND phường không miễn nhiệm thì phải trả lời trước dân lý do vì sao không miễn nhiệm. Việc bỏ phiếu tín nhiệm này cũng được các địa phương tổ chức trước kỳ họp HĐND cùng cấp để những trường hợp dưới 50% sẽ được xem xét cụ thể. Vì thế, việc này không trái với Luật Tổ chức HĐND và UBND.