Số bộ giảm từ 26 xuống 22, số phó Thủ tướng tăng từ 3 lên 5

"Tổ chức và hoạt động của Chính phủ theo hướng tiếp tục xây dựng cơ quan hành pháp thống nhất, thông suốt, hiện đại; thực hiện nhất quán chủ trương tổ chức bộ máy quản lý đa ngành, đa lĩnh vực đối với những ngành, lĩnh vực có mối quan hệ liên thông và phù hợp khả năng, điều kiện thực tế; thực hiện nhất quán nguyên tắc một việc do một cơ quan, một người chịu trách nhiệm chính…” – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh mục tiêu, yêu cầu trên khi nói về cơ cấu tổ chức của Chính phủ khóa mới.

Thủ tướng đề nghị cơ cấu tổ chức Chính phủ khóa XII có 22 bộ, cơ quan ngang bộ (hiện nay là 26) và 28 thành viên Chính phủ.

Với mục đích, yêu cầu và cơ cấu tổ chức nêu trên, để bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ trong tình hình thực tế hiện nay, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị QH xem xét phê chuẩn:

Số lượng Phó thủ tướng là 5 và dự kiến được phân công:

- 1 Phó thủ tướng làm nhiệm vụ thường trực, thay Thủ tướng giải quyết công việc của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ khi thủ tướng vắng mặt và giúp thủ tướng theo dõi, chỉ đạo khối kinh tế tổng hợp.

- 1 Phó thủ tướng giúp thủ tướng theo dõi, chỉ đạo khối kinh tế ngành.

- 1 Phó thủ tướng giúp thủ tướng theo dõi, chỉ đạo khối văn hóa, xã hội.

- 1 Phó thủ tướng trực tiếp làm nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

- 1 Phó thủ tướng trực tiếp làm nhiệm vụ Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.

Số lượng thành viên Chính phủ là 22 (Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ).

Như vậy, tổng số thành viên Chính phủ của nhiệm kỳ khóa XII sẽ là 28, giảm 2 thành viên so với nhiệm kỳ Chính phủ khóa XI.

Hợp nhất 7 bộ, cơ quan ngang bộ

Cụ thể, hợp nhất Bộ Thủy sản với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) thành Bộ NN&PTNT. Lý do hợp nhất được Thủ tướng đưa ra là Bộ Thủy sản có phạm vi quản lý hẹp, đơn ngành, được giao chức năng quản lý Nhà nước về khai thác, bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản và nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu thủy sản, nhưng có nhiều trùng lắp với chức năng của một số Bộ khác. Sau khi hợp nhất, Bộ NN&PTNT sẽ thành lập Tổng cục hoặc Cục Thủy sản trực thuộc Bộ để giúp Bộ quản lý Nhà nước chuyên sâu, ổn định về thủy sản.

Hợp nhất Bộ Công nghiệp với Bộ Thương mại thành Bộ Công thương, nhằm thực hiện đồng bộ chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Thủ tướng cho rằng, việc hợp nhất 2 Bộ này là phù hợp với yêu cầu thực tế khách quan của quá trình gắn kết giữa sản xuất, kinh doanh với lưu thông hàng hóa trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế.

Điều kiện để thực hiện phương án hợp nhất 4 Bộ trên, Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng "là rất thuận lợi. Những năm trước đây, cả 2 Bộ đều là cơ quan chủ quản trực tiếp đối với nhiều DNNN trực thuộc, thì nay DNNN đã được sắp xếp lại và cổ phần hóa, hình thành các tập đoàn, tổng công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ – công ty con, tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo pháp luật trong cơ chế thị trường”, Thủ tướng nói.

Hợp nhất Ủy ban Thể dục thể thao với Bộ Văn hóa - Thông tin giao Bộ này quản lý Tổng Cục Du lịch và đổi tên thành Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Bởi vì, Ủy ban Thể dục thể thao hiện nay có phạm vi quản lý hẹp, đơn ngành, chưa phù hợp với yêu cầu quản lý tổng hợp, liên ngành. Mặt khác, lĩnh vực thể dục, thể thao mang tính chất quần chúng sâu rộng, đã và đang thực hiện phân cấp, đẩy mạnh xã hội hóa nên thực tế khối lượng công việc quản lý Nhà nước của ủy ban này không nhiều. Đồng thời, việc chuyển Tổng Cục du lịch vào Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý cũng có thuận lợi là hoạt động du lịch chủ yếu trên nền tảng văn hóa và sẽ kết hợp tốt hơn giữa phát triển du lịch với khai thác, bảo vệ, đầu tư tôn tạo các cơ sở di sản văn hóa; kết hợp với các sự kiện thể thao để tăng cường các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch, tạo điều kiện cho ngành du lịch phát triển.

Điều chỉnh chức năng và đổi tên Bộ Bưu chính, Viễn thông thành Bộ Thông tin và Truyền thông, nhằm tăng cường quản lý Nhà nước về thông tin báo chí, xuất bản gắn chặt với việc sử dụng có hiệu quả các phương tiện công nghệ thông tin và cơ sở kỹ thuật hạ tầng thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho lĩnh vực thông tin báo chí và xuất bản phát triển tốt hơn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực này. Theo đó, chuyển chức năng quản lý Nhà nước về thông tin báo chí và xuất bản từ Bộ Văn hóa – Thông tin hiện nay sang Bộ Thông tin và Truyền thông và có thể thành lập Tổng cục thông tin; bổ sung chức năng quản lý Nhà nước về kết cấu hạ tầng kỹ thuật phát thanh, truyền hình (lĩnh vực này hiện chưa giao cơ quan nào quản lý).

Bộ Tài nguyên, Môi trường và Biển thực hiện chức năng quản lý Nhà nước của Bộ Tài nguyên, Môi trường hiện nay và chức năng quản lý Nhà nước tổng hợp, thống nhất về biển, bao gồm: điều tra cơ bản về tài nguyên biển; chủ trì và phối hợp với các bộ chức năng xây dựng và tổ chức thực hiện các thể chế, chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển tổng hợp, thống nhất về kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường, sinh thái biển, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện.

Ngoài ra, giải thể Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, chuyển các chức năng quản lý Nhà nước của ủy ban này sang các bộ liên quan thực hiện, để khắc phục sự chồng chéo, trùng dẫm và xác định rõ hơn trách nhiệm quản lý Nhà nước của từng Bộ nhằm quản lý tốt hơn, hiệu quả hơn các lĩnh vực công tác này.