Tan hoang vùng rốn lũ

Không kịp trở tay

Sáng 7-10, có mặt tại bờ sông Hoàng Long, chúng tôi chứng kiến nước vẫn còn mênh mông, không xác định đâu là ranh giới bờ sông và đồng ruộng. Con đê liên xã của Gia Viễn tập trung rất đông người dân chạy lũ. Mỗi gia đình một khoảng đất, ai “chạy” được gì cứ chất hết lên đê. Trâu, bò thả nhốn nháo; chuồng lợn, gà dã chiến ngổn ngang sát bên lều trại dựng tạm. Không ít gia đình dùng rơm làm lều tạm. Nhiều người dân chạy lũ cho biết, đến hôm nay họ mới nấu cơm được, vì không có củi đun, rơm rạ thì ướt. Đa số chỉ “chạy” được những vật dụng thật quý giá, cần thiết. Đến nỗi, nhiều người không có muối ăn, phải qua bên kia sông Hoàng Long mua.

Chị Nguyễn Thị Chín ở thôn Lạc Thiện, xã Gia Lạc, vẫn chưa hết bàng hoàng, kể: “Tôi đang xem tivi, nghe nói bộ đội đang đắp đê nên cả nhà yên tâm không chuẩn bị gì. Nhưng chỉ ít phút sau, nước lũ đã tràn đến sân. Nước lên ào ào. Rắn, rít đua nhau vào nhà làm cả gia đình thêm hoảng loạn. Ai cũng nhằm hướng chạy lên đê, va vào nhau liên tục. Đúng lúc ấy, cả làng lại mất điện. Bóng tối bao phủ, nhìn quanh chỉ thấy nước dâng”. Bác Đinh Thành Lân ở thôn Chỉnh Đốn, xã Gia Minh, bùi ngùi: “Không ai ngờ lũ lớn thế này nên chúng tôi không kịp trở tay. Nhiều gia đình đã hè nhau khuân vác đồ đạc chạy đến các ngôi nhà cao tầng trong làng. Nước dâng lên tầng hai, họ đua nhau đưa đồ lên tầng ba. Khổ nhất là nhà có con nhỏ, chỉ “chạy” được con”.

Lúc chúng tôi đến, người dân Lạc Thiện tập trung rất đông trên đập tràn Lạc Khoái, gọi nhau í ới. Ba chiếc thuyền đánh cá nhỏ rà sóat khúc quanh đập tràn. Một người kể, trước đó đê tràn, hàng chục ao cá lớn hòa vào biển nước. Tiếc của, vợ chồng ông Tống Văn Khoát lên thuyền với hy vọng vớt vát chút nào hay chút đó. Gặp đoạn nước chảy xiết, thuyền lật. Ông mau mắn bám được vào thành thuyền, còn bà chìm ngay tại chỗ. Người nhà và hàng xóm lặn ngụp tìm xác bà hai hôm nay nhưng vô vọng.

Nỗi lo thất học, thiếu đói

Lên thuyền theo chị Chín vào nhà, chúng tôi ngỡ ngàng vì nước lũ tàn phá kinh khủng quá. Nước đã rút nhiều nhưng vẫn phải lội đến đầu gối. Trong nhà chẳng còn gì cả, giường tủ gãy đổ, các cánh cửa nổi lềnh bềnh trong góc, tường nứt toác. Xác chết động vật thối rữa dạt vào bốc mùi thật khó chịu. Chị Chín ngao ngán: “Nhà cửa thế này thì ít nhất phải một tuần nữa mới sửa được! Mà không biết lấy đâu tiền sửa nữa!”.

Lũ vừa xuống, nhiều người đã lo mò tìm dưới nước để gặt lúa. Mấy ngày sống trên đê, ai cũng mong mỏi được sớm trở về nhà. Nhưng về nhà lại đối mặt với nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền. Lũ đã cuốn trôi phần lớn tài sản của họ rồi. Người dân vùng Gia Viễn sống thuần nông, nguồn thu nhập chính vẫn dựa vào đồng ruộng. “Khổ nhất là nhiều người đang vui mừng vì nghĩ năm nay được mùa nên bán hết thóc vụ trước”- bác Phạm Hải Hà, ngụ thôn Lạc Thiện, than.

Em Nguyễn Thị Loan, học sinh Trường THPT Gia Viễn A, kể khi chạy lũ, em chỉ vớ vội được mấy bộ quần áo và ít xoong nồi. Lúc quay lại thì nước đã lên đến cổ, không lấy thêm gì được, bao nhiêu sách vở đều bị cuốn trôi. Em tiếc nuối: “Mỗi bữa đi học phải tốn 20.000 đồng qua đò. Mấy bữa nay, cả nhà em mỗi người chỉ được lưng bát cơm ăn, giờ em không nghĩ đến chuyện học hành gì nữa”.

Trong mấy ngày chạy lũ vừa qua, nhiều học sinh ở Gia Viễn cũng phải nghỉ học. Đi lại khó khăn đã đành, sách vở cũng không còn. Trong lúc khó khăn, ai cũng tìm cách duy trì cuộc sống trước mắt, chuyện học hành của con trẻ bị bỏ qua một bên...