Tỉ phú người Cơtu

Sau hai lần lỗi hẹn, cuối cùng tôi cũng gặp được Bhling Sử.  Bhling Sử say sưa kể lại những ngày tháng gian khổ, trèo đèo vượt Trường Sơn đánh giặc. Ông nói với niềm tự hào: “Được đứng vào hàng ngũ cách mạng, góp phần vào công cuộc giải phóng dân tộc là một vinh dự lớn đối với tôi”.

Người đem thủy điện về cho buôn làng

Năm 1960, tròn 11 tuổi , cậu bé Bhling Sử đã là liên lạc viên cho cách mạng. Hai năm sau, Bhling được cử ra miền Bắc học tập. Lúc ấy đường đi ra Bắc khó khăn,  muốn đi phải lội bộ trên đường Tây Trường Sơn nhiều tháng trời. Khi đi đến huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), địch bắn phá dữ dội, Bhling Sử ở lại cùng với bộ đội tham gia chiến đấu. Sau đó Bhling Sử làm tiểu đội phó, rồi trung đội phó.

Năm 1964, Bhling được kết nạp Đảng. Năm 1969, ông ra Bắc học tập. Năm 1972, học đến lớp 4, Bhling trở lại quê hương,  làm cán bộ an ninh, rồi giữ chức vụ bí thư xã Blê (huyện Hiên cũ). Thời đó, người trình độ lớp 4 cũng rất ít ở vùng núi cao này. Ông làm việc tận tụy được dân tin yêu, nên được bầu là phó chủ tịch, rồi chủ tịch huyện Hiên năm 1986. Trong thời gian đó, ông tiếp tục học tập để nâng cao kiến thức của mình. Ấp ủ nguyện vọng mang ánh sáng đến cho bà con vùng cao, ông quyết tâm làm thủy điện. Ý tưởng làm thủy điện của ông đã gặp ngay sự phản đối của nhiều cán bộ ở huyện.

Họ bảo là “thủy điên” chứ làm thủy điện gì. Bởi lúc đó việc làm thủy điện khó như bắc thang lên trời. Bất chấp sự phản đối , ông khăn gói ra tận Hà Nội để xin thiết bị về làm thủy điện Cá Đắp, thủy điện đầu tiên ở huyện Hiên. Sau 2 năm thi công, ánh đèn điện đã tỏa sáng nơi vùng núi hẻo lánh này. “Chừ nhà máy điện đó vẫn bảo đảm điện chiếu sáng cho thị trấn P’Rao” - Bhling Sử cười mãn nguyện.

Từ quan để trồng rừng

10 năm làm chủ tịch UBND huyện Hiên, đến năm 1996, ông Bhling Sử một mực xin nghỉ hưu sớm về làm dân thường và để thực hiện ý nguyện của mình: trồng rừng. Cấp trên không đồng ý, ông nói: “Tui nghỉ sẽ là cơ hội cho người tài giỏi hơn lên lãnh đạo”. Nghỉ hưu xong, ông khăn gói đi trồng rừng ở mải tận xã vùng xa Zơngây, Tàlu.

Tiền chế độ hưu sớm được 60 triệu đồng, ông làm vốn để trồng rừng. Năm 2002, ông vay mượn 450 triệu đồng để thực hiện dự án trồng 100 ha keo lá tràm, quế. Có vốn, ông tiếp tục mở rộng diện tích để ươm các giống cây khác, rồi phát triển chăn nuôi bò... Bây giờ mỗi năm ông thu nhập ít nhất khoảng 200 - 300 triệu đồng.

Vị giám đốc Bhling Sử, người dân tộc Cơtu đầu tiên trở thành tỉ phú trên dãy Trường Sơn

Để phát triển công việc làm ăn, ông thấy kiến thức của mình chưa đủ. Ở cái tuổi lục tuần, ông khăn gói xuống Đà Nẵng học tại chức ngành kinh tế. Ngày ông khăn gói xuống Đà Nẵng học tập, vợ ông - bà Bhriu Thị Tám - cứ lo lắng: “Tuổi đã cao, lại bao nhiêu năm khổ cực rồi, không biết ông có học nổi không? “Người ta trẻ học nhanh, mình cứ tự học, từ từ cũng ngon chán” - ông Bhling Sử an ủi vợ. Với cách học đó, cuối cùng ông cũng tốt nghiệp đại học.

Cuối năm 2002, cả huyện Đông Giang ngỡ ngàng khi Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Hữu Sơn của vị giám đốc người dân tộc Cơtu - Bhling Sử ra đời với số vốn điều lệ vài tỉ đồng. Rồi ông bắt đầu vươn ra các lĩnh vực xây dựng công trình thủy điện, làm đường. Bây giờ, người ta gọi Bhling Sử là tỉ phú người dân tộc Cơtu độc nhất trên dãy Trường Sơn. Bhling Sử cho biết, bây giờ ông sẽ tập trung vốn để xây dựng một cái thủy điện lớn ở trung tâm huyện Tây Giang – một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam.

Mong các cháu có cái chữ

Mấy chục năm trước, cái ngày mà Bhling Sử khăn gói ra Bắc học tập, bà con đồng bào Cơtu ai cũng bảo ông cố gắng học tập để về dạy lại cho đồng bào biết được cái chữ. Niềm hy vọng mà đồng bào đã gửi gắm, ông coi đó là trách nhiệm của mình.

Trong thời gian làm lãnh đạo huyện Hiên (cũ), ông đã nuôi hàng chục học trò nghèo là con em đồng bào Cơtu trong nhà để các em có điều kiện học tập. Trụ sở công ty của ông bây giờ ở thị trấn P’Rao vừa là nơi gia đình ông sinh sống, vừa là nơi chốn ăn nghỉ của không biết bao nhiêu thế hệ học sinh nghèo người Cơtu từ các vùng xa xôi như xã Blê, xã Vương (huyện Tây Giang); xã Ba, xã Zơngây (huyện Đông Giang). Ông còn treo giải thưởng bằng cách trao học bổng cho những em học giỏi. Từ năm 1986 đến nay, ông đã trợ cấp và nuôi gần 200 học sinh người Cơtu ăn học. “Nguyện vọng lớn nhất của mình là mong muốn cho các cháu có được cái chữ, học hành đến nơi, đến chốn để về phục vụ quê hương” - ông Bhling Sử bộc bạch.

Bây giờ, ước mơ xuống núi lấy tri thức về phục vụ đồng bào của ông đã thành hiện thực. Hàng chục học trò ông nuôi dưỡng đã vào đại học, cao đẳng và trở về đảm nhận những vị trí chủ chốt ở các xã miền núi Quảng Nam, như: Bruối - Chủ tịch xã Vương; Bríu Thị Bé - Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Zơngây; Búi, Trưởng Phòng Tư pháp huyện Đông Giang... còn nhiều em đang học đại học, như Alăng Muôn (xã Blê, huyện Tây Giang) đang là sinh viên Đại học Bách khoa Đà Nẵng; Mạc Thị Bơn (xã Ba, huyện Đông Giang) được Bhling Sử chu cấp hoàn toàn từ khi còn là học sinh cấp I, II cho đến khi là sinh viên Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Nam...

Em Mạc Thị Bơn kể lại, ngày mẹ mất, bị ba cấm tiệt không cho đi học, vì con gái học nhiều cũng chỉ về lấy chồng. Nhưng Bơn vẫn quyết xuống thị trấn P’rao để học cái chữ. Thấy mấy đứa bạn đến nhà chú Sử ở, mình cũng xin vào...”. Bây giờ giấc mơ làm cô giáo của Bơn đã thành hiện thực. “Nếu không có chú Sử có lẽ mình và nhiều bạn vẫn mãi chỉ biết vào nương làm rẫy thôi” - Mạc Thị Bơn tâm sự.