Tôm “nuốt” rừng phòng hộ

Hiện nay ở huyện Thăng Bình (Quảng Nam), người dân thi nhau triệt hạ rừng dương phòng hộ ven biển để làm hồ nuôi tôm thẻ chân trắng.

Khó xử lý

Thấy người trong thôn nuôi tôm thẻ chân trắng có lãi hấp dẫn, khoảng 50 triệu đồng/ha, nhiều gia đình ở các thôn Phước An 1, Phước An 2, Hiệp Hưng (Bình Hải) và các thôn Kỳ Trân, Vịnh Giang, Phương Tân (Bình Nam) đổ xô vào triệt hạ rừng phòng hộ ven biển để nuôi tôm thẻ chân trắng. 

Trong vòng một tháng qua, khu vực đê chắn sóng và rừng phòng hộ phía Đông của đường Thanh Niên ven biển thuộc xã Bình Hải, Bình Nam bị đào bới, san ủi nham nhở, ngổn ngang đất cát, gốc dương trốc lên phơi trong nắng... chẳng khác nào một đại công trường. Người này làm được, người kia làm theo, các xã Bình Hải, Bình Nam của huyện Thăng Bình đã gần “hoàn thành chỉ tiêu” phá rừng phòng hộ ven biển để làm hồ nuôi tôm.

Một hồ nuôi tôm thẻ chân trắng (Ảnh: P.Trịnh)

Ông Võ Sự, Chủ tịch UBND xã Bình Nam, nói trong bất lực: “Trong năm 2007 chỉ có hai hộ nuôi tôm thẻ chân trắng, nhưng do địa phương không xử lý cương quyết nên mới xảy ra thực trạng nuôi tôm tràn lan từ cuối năm 2008 đến nay. Xã có xử phạt hành chính nhưng người dân bất chấp, cấm xe cơ giới thì họ lại thuê lao động thủ công làm ngày, làm đêm, chúng tôi không thể xử lý hết được”.

Tương tự, Chủ tịch UBND xã Bình Hải Trần Tấn Can cho biết: “Hiện đang vào thời điểm chính vụ nên người dân đua nhau lấn rừng để làm ao nuôi tôm. Đã có khoảng 10 ha ao nuôi san ủi trái phép, nhưng không nằm trong diện tích dự kiến quy hoạch vùng nuôi tôm trên cát của xã. Vì lực lượng mỏng nên chính quyền địa phương không ngăn cản nổi”.

Ôm nợ

Từ tháng 8-2008 đến nay, các hộ dân ven vùng biển ở xã Bình Hải đã san ủi 48 ha ao nuôi tôm. Người dân xã Bình Nam san ủi 90 ha. Hầu hết số diện tích này đều đã thả nuôi tôm thẻ chân trắng vụ 1 năm 2009.

Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thủy sản Quảng Nam, ông Ngô Trấn, cho biết: Dự án quy hoạch vùng nuôi tôm thẻ chân trắng trên cát có tổng diện tích 130 ha, tập trung tại 3 xã là Bình Hải, Bình Minh, Bình Dương (Thăng Bình), do Sở NN-PTNT làm chủ đầu tư. Hiện dự án đang chờ phê duyệt. Trong đó, vùng nuôi tôm của xã Bình Hải lên đến 70 ha.

“Qua khảo sát thực địa, chúng tôi nhận thấy những ao nuôi tôm thẻ chân trắng tự phát đều nằm ngoài khu quy hoạch nên rất khó khăn trong việc bố trí sau này. Riêng xã Bình Nam không còn diện tích để quy hoạch vùng nuôi tôm” - ông Tấn nói.

Vì cái lợi trước mắt và bất chấp khuyến cáo của các ngành chức năng, người nuôi tôm thẻ chân trắng ở vùng Đông huyện Thăng Bình đã... ôm nợ ngay trong vụ 1 năm 2009. Hai ông Nguyễn Công Kỳ và Nguyễn Công Tám ở thôn Kỳ Trân, xã Bình Hải thả nuôi 50 vạn con tôm giống trên  3.750 m2, nay đã có hơn một nửa bị chết. Cả xã Bình Hải có 14 ha thả nuôi trước lịch thời vụ và toàn bộ diện tích này đều bị nhiễm bệnh. Tại xã Bình Nam, đã có 9 hộ nuôi trước lịch thời vụ bị thiệt hại 3 ha. Hàng trăm triệu đồng của người nuôi tôm thẻ chân trắng cũng đã tan thành bóng nước.

Lợi nhuận từ nuôi tôm thẻ chân trắng chưa thấy nhưng dễ thấy là nguy cơ ô nhiễm môi trường cùng những tác động khôn lường từ gió, cát và sóng biển do rừng phòng hộ ven biển không còn. Giám đốc Sở NN-PTNT Quảng Nam Nguyễn Thanh Quang cho biết việc người dân lấn đê chắn sóng và triệt hạ rừng dương phòng hộ ven biển để nuôi tôm trái phép đã phá vỡ hệ thống môi trường mà phải tốn nhiều công sức và thời gian mới khắc phục được.