Trục lợi trên sự sợ hãi

Công lao đưa vụ xì-căng-đan này ra ánh sáng là của các nhà báo Phần Lan. Họ đã lấy được thông tin này từ chính phủ dựa trên Luật Tự do về thông tin. Qua đó cho chúng ta thấy xu hướng thương mại hóa y tế của WHO.

Còn nhớ, khi dịch cúm A/H1N1 được WHO công bố là đại dịch, trên mục Câu chuyện hôm nay của Báo Người Lao Động số ra ngày 3-5-2009, GS-TS Nguyễn Văn Tuấn (Viện Nghiên cứu y khoa Garvan- Úc) đã viết một bài có tựa đề “Văn hóa sợ hãi”. Trong bài viết, GS Nguyễn Văn Tuấn cho rằng “xu hướng đưa tin về dịch cúm gia cầm (H5N1) và cúm A/H1N1 làm cho thế giới hốt hoảng. Một số người đã vội vàng tuyên bố một cơn đại dịch sẽ xảy ra trong nay mai với hàng triệu triệu người chết. Đó là tiên đoán vội vàng và thiếu cơ sở khoa học”.

Trước đó, GS Nguyễn Văn Tuấn cũng có bài phân tích khoa học về các điều kiện để xảy ra đại dịch và khẳng định cúm A/H1N1 chưa đủ điều kiện để xảy ra đại dịch. Thế nhưng xu hướng thông tin thế giới về một đại dịch kinh hoàng lấn át những nhận định có tính khoa học như vậy. Hậu quả là cả thế giới chạy theo các hãng dược để được mua vắc-xin, mua biệt dược Tamiflu để dự trữ! Bộ Y tế VN cũng không thể đứng ngoài xu thế, yêu cầu các địa phương xuất ngân sách mua thuốc đặc trị cúm A/H1N1...

Bây giờ bình tĩnh lại mới thấy xu hướng thông tin theo hướng một đại dịch cúm A/H1N1 bắt đầu ngay khi dịch mới xảy ra ở Mexico. Khi ấy người ta gọi đó là “cúm heo” vì nơi xuất phát dịch cúm này gần một trang trại nuôi heo, nhưng kỳ thực heo chẳng liên quan gì đến cúm A/H1N1. Vậy mà người ta vẫn cứ giết heo khi nghi ngờ có dịch cúm ở địa phương đó, thậm chí nhiều nước tuyên bố cấm nhập khẩu thịt heo ở các vùng dịch cúm A/H1N1. Họ còn so sánh cúm A/H1N1 với dịch cúm năm 1918 ở Tây Ban Nha mà quên rằng trình độ y khoa ngày nay khác hẳn với những năm sau thế chiến thứ 1.

Xì-căng-đan này cũng làm cho chúng ta có quyền nghi ngờ cả trong chiến dịch tuyên truyền phòng chống cúm gia cầm H5N1 trong hai năm 2005-2006. Khi đó giới truyền thông cũng nói đến một đại dịch cúm H5N1 có thể xảy ra! Xu hướng thông tin như vậy làm cho cả thế giới... nhiễm cúm. Và cuối cùng là các hãng dược quốc tế hưởng lợi.

Từ trước tới nay các hãng dược phẩm và các nhà nghiên cứu y khoa thường có mối quan hệ hỗ tương trong nghiên cứu nhưng đó là sự tài trợ minh bạch, khác hẳn với việc đầu cơ từ nỗi sợ hãi của nhân loại. Mối quan hệ này đều có nguyên tắc hết sức chặt chẽ để tránh sự lợi dụng phản khoa học. Trong trường hợp của xì-căng-đan trục lợi trên nỗi sợ hãi cúm A/H1N1 cho chúng ta thấy đồng tiền chi phối khoa học như thế nào.