Y tế công lập khủng hoảng nhân lực

Tại cuộc họp với Ban Văn hóa – Xã hội HĐND TPHCM vào ngày 22-4, Sở Y tế TPHCM cho biết: Từ năm 2003 đến năm 2007, đã có 575 nhân viên y tế nghỉ việc ở bệnh viện công, trong đó có 220 bác sĩ, 225 hộ lý. Đặc biệt, đối với tuyến phường, xã hay y tế dự phòng, đội ngũ bác sĩ ngày càng khan hiếm.

Chủ yếu là do thu nhập thấp

Theo ông Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TP, tiền lương và chế độ của bệnh viện công quá thấp so với bệnh viện tư đã gây ra tình trạng chảy máu nhân lực từ công sang tư. Vì thu nhập chẳng đủ lo cho gia đình, nhiều bác sĩ đã bỏ bệnh viện công sang làm cho bệnh viện tư, những nơi chi trả cao hơn. Theo dự đoán của ông Lê Trường Giang, sắp tới tình trạng chảy máu nhân lực sẽ tiếp tục gia tăng vì cơ chế thị trường tiếp tục gây sức ép mạnh; y tế phường, xã tiếp tục khủng hoảng nhân lực.

Theo ước tính của Sở Y tế, thu nhập của cán bộ - nhân viên trong những đơn vị tự chủ một phần bị cào bằng và có xu hướng giảm vì quy định trích tối thiểu 25% từ chênh lệch thu phí để đầu tư phát triển là quá cao và chưa phù hợp. Bác sĩ Phan Văn Báu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP, cho rằng Thông tư 14 về thu viện phí quá lỗi thời, trong đó không tính chi phí nhân lực nên mức thu phí không đủ chi trả cho bác sĩ.

Cơ chế tuyển dụng bác sĩ hay điều dưỡng phải có hộ khẩu tại TPHCM cũng gây nên tình trạng thiếu hụt cán bộ y tế. Trong khi đó, các bệnh viện tư không bắt buộc quy định này. Nếu ngành y tế TP vẫn tiếp tục giữ quy định về hộ khẩu tại TP thì tình trạng nói trên càng tăng lên hằng năm.

Đào tạo: Cung không đủ cầu

Ghi nhận của Ban Văn hóa – Xã hội HĐND TP cho thấy năm 2005, toàn TP có hơn 2.500 cán bộ y tế làm công tác dự phòng nhưng đến năm 2007 còn khoảng 2.300 người. Trong khi đó, dân số lại tăng lên. Vì vậy, tính theo bình quân đầu người, năm 2005 có 4 cán bộ y tế dự phòng/10.000 dân thì năm 2007 giảm còn 3 cán bộ y tế dự phòng/10.000 dân. Hiện ngành y tế cũng đang nâng cấp 5 bệnh viện cửa ngõ thành bệnh viện 1.000 giường nhằm giảm tải cho tuyến trên vào năm 2010. Đại biểu Cái Phúc Thắng nhẩm tính: Với 5 bệnh viện nâng cấp quy mô 1.000 giường thì cần phải có thêm 200 bác sĩ và 3.000 điều dưỡng. Vậy đội ngũ nhân viên y tế này lấy đâu ra để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân? Tính chung, hiện tổng số bác sĩ ở TPHCM là 3.767 (4,7 bác sĩ/10.000 dân) nhưng mục tiêu của ngành y tế đặt ra là đạt tỉ lệ 10 bác sĩ/10.000 dân để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Đến năm 2010, dân số ước tính tại TPHCM sẽ đạt 10 triệu người, TP cần thêm khoảng 4.200 bác sĩ. Trong khi đó, mỗi năm Khoa Y Trường Đại học Y Dược TPHCM chỉ đào tạo khoảng 120 bác sĩ và Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ y tế TPHCM cung cấp khoảng 100-120 bác sĩ. Vậy để có đủ bác sĩ cho tỉ lệ mong ước trên theo tốc độ đào tạo hiện nay, có lẽ TP phải chờ... 20 năm nữa.