Oscar - Giấc mộng xa vời của phim Việt

Tính đến thời điểm này, khi đã quá hạn đăng ký hơn 10 ngày, Cục Điện ảnh mới chỉ nhận được một bản phim duy nhất của Hãng Phim truyện Việt Nam ứng cử cho vị trí đại diện của VN tham dự Oscar 2009. Điều này thể hiện phần nào sự tẻ nhạt của đời sống làm phim VN.

Song, có một thực tế, với các hãng phim tư nhân, mặc dù rất hào hứng với giải thưởng danh giá này, nhưng phim của họ lại không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. "Tôi nghĩ ai làm phim cũng mơ đến giải Oscar dù nó quá tầm tay với mình. Phim nào đủ tiêu chuẩn kỹ thuật thì nên chọn. Năm ngoái chúng tôi tự tin gửi Áo lụa Hà Đông ứng cử vì phim hội đủ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và có nội dung độc đáo xoay quanh chiếc áo dài rất VN. Còn năm nay, mặc dù chúng tôi đã nhận được thư mời gửi phim đi, nhưng thú thực, phim chúng tôi làm trong năm qua chưa có âm thanh surround do chỉ nhắm vào thị trường VN, nên không đủ tiêu chuẩn. Còn Mười, nếu gửi đi thì quá vô duyên", NSX Phước Sang, Giám đốc hãng phim tư nhân Phước Sang thú thật.

Với nhiều hãng phim khác, việc chinh phục khán giả trong nước cũng quan trọng hơn là giấc mộng Oscar. "Tôi nghĩ phim của mình chỉ tập trung cho thị trường trong nước, thì mình chỉ nên đi con đường đó thôi. Ngay từ đầu chúng tôi đã xác định làm phim cho khán giả trẻ của VN. Khi nào chúng tôi định làm một bộ phim như thế mà người nước ngoài cũng quan tâm thì chắc chắn lúc đó chúng tôi sẽ gửi phim đi tranh Oscar", ông Trần Vũ Hoài, Giám đốc điều hành công ty Thiên Ngân Galaxy xác định rõ.

Các giải thưởng dành cho nam và nữ diễn viên của Oscar 2008 đều rơi vào tay người nước ngoài.

Điểm lại những bộ phim VN đủ tiêu chuẩn được sản xuất trong thời gian từ 1/10/2007-30/9/2008 và công chiếu tại nước sở tại ít nhất 7 ngày liên tiếp thì cũng chỉ có: Duyên trần thoát tục, Em muốn làm người nổi tiếng, Phát tài, Nụ hôn thần chết. Trái tim bé bỏng và Rừng đen, hai bộ phim chất lượng nhất, đủ tiêu chuẩn kỹ thuật chiếu ở rạp số của Hãng Phim truyện VN đều chưa thỏa mãn điều kiện công chiếu 7 ngày liên tiếp.

Nhìn vào danh sách, rõ ràng rất khó chọn để đại diện cho điện ảnh VN trong một năm qua đi dự Oscar, vì ngay cả trong nước chúng cũng không được đánh giá là những bộ phim xuất sắc.

Cuộc chơi quá sức

Chưa xét đến việc phim có đạt chuẩn kỹ thuật hay không, nội dung có hấp dẫn hay không, có nghệ thuật hay không, người ta cũng có lý do để không gửi phim đi Oscar. Bởi, trong trường hợp có trở thành đại diện của VN tại sân chơi của những đẳng cấp trong điện ảnh này thì cơ hội cũng rất nhỏ.

Có tới 96 nước được Viện Hàn lâm điện ảnh Hoa Kỳ gửi thư mời gửi phim đi dự tranh đề cử hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất tại Oscar 2009. Như thường lệ, sẽ chỉ có 5 bộ phim được lựa chọn vào danh sách đề cử trong số ngót nghét 100 phim được gửi tới, để rồi chỉ tìm ra một bộ phim hay nhất đại diện cho phần còn lại của thế giới (ngoài Mỹ). Trong cuộc đua ấy, điện ảnh VN phải đối đầu với những đại diện của các nền điện ảnh lớn như Trung Quốc, Đức (từng được đề cử 15 lần) và Pháp (33 lần được đề cử)...

Chưa nói đến sự cạnh tranh khốc liệt này, sự thất bại của điện ảnh VN trong các kỳ gửi phim đi Oscar trước cũng đã khiến không ít người run tay. Mùa len trâu, Chuyện của Pao, Áo lụa Hà Đông, những đại diện gần đây của điện ảnh VN đi Oscar đều thất bại ở vòng đề cử trước những ứng viên nhiều kinh nghiệm "chinh chiến". Rõ ràng, Oscar không chỉ là sân chơi của Mỹ mà còn là sân chơi của những đẳng cấp trong điện ảnh, nơi chỉ có chỗ cho những bộ phim xuất sắc nhất.

Mất 50.000 USD để mang "Áo lụa Hà Đông" đến Oscar.

Năm ngoái, Hãng phim Phước Sang đã phải chi tới 50.000USD để in brochure, in bản phim... một việc làm được ví như "muối bỏ bể".

Vậy Oscar sẽ mang lại cho chúng ta điều gì, dù biết chắc Oscar vẫn còn ngoài tầm với của điện ảnh Việt?

Nói như NSX Phước Sang: "Gửi phim đi cũng là cách quảng bá cho phim VN, việc được các thành viên Viện Hàn lâm điện ảnh Mỹ xem tới cũng đã là một thành công. Khi phim được Viện Hàn lâm Mỹ chấp nhận cũng đã là một điều hãnh diện. Một khi phim đã đủ tiêu chuẩn tranh tài tại Oscar thì cơ hội được vòng nguyệt quế sẽ chia đều cho mỗi nước, và chúng ta được quyền hy vọng".

Song, điều quan trọng nhất trong cuộc chơi tốn kém và đẳng cấp này là điện ảnh Việt sẽ có cơ hội thử sức tại một cuộc chơi quốc tế, để thấy điện ảnh VN đang đứng ở đâu và còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa. Hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất tại Oscar là cuộc chơi dành cho tất cả các nền điện ảnh trên thế giới. Do vậy, "việc chọn phim đi Oscar là một thông lệ, một thói quen. Các nước họ cũng rất mất công để tiếp thị phim của mình tại Oscar. Việc chọn phim đi Oscar là một việc làm hết bình thường", nhà phê bình điện ảnh Ngô Phương Lan, thành viên Hội đồng tuyển chọn quốc gia nói.

Ngày 1/10/2008 là thời hạn cuối cùng để gửi bản phim Việt Nam chính thức tham dự Oscar đến Mỹ.