Đủ cách đối phó

Mặc dù các trường, trung tâm cai nghiện đã đề ra nhiều biện pháp để ngăn chặn nhưng do sự thiếu kiềm chế của các học viên cũng như tính chất siêu lợi nhuận của việc buôn bán các chất gây nghiện nên các đối tượng vẫn ngày đêm tìm cách tuồn hàng vào (Báo NLĐ ngày 23-1 đã thông tin).

Cuộc chiến chống thẩm lậu các chất gây nghiện vào trường cai vẫn còn rất gian nan khi các trường, trung tâm đều đang thiếu cả nhân lực lẫn vật lực.

Gói tân dược bao bọc bằng ni lông được một học viên cai nghiện tại
Trung tâm Nhị Xuân nuốt vào bụng để đem vào trung tâm, sau đó bị phát hiện

Đầy thách thức

Năm 2008 có lẽ là thời gian “ám ảnh” nhất đối với ông Đỗ Xuân Thảo, Giám đốc Trung tâm Dạy nghề và Giải quyết việc làm Nhị Xuân thuộc Lực lượng TNXP TPHCM (Trung tâm Nhị Xuân).

Theo ông Thảo, năm 2008 cũng là thời gian kết thúc đề án “Tổ chức quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy” theo Nghị quyết 16 của Quốc hội, phải giải quyết cho học viên hồi gia nên nhiều em xem thường các hình thức kỷ luật, cố tình vi phạm nội quy trung tâm.

“Lợi dụng việc mỗi ngày chúng tôi đưa 300- 400 học viên ra làm việc ở các cơ sở sản xuất liên kết với trung tâm, nhiều học viên móc nối với người ngoài đưa ma túy vào. Họ có đủ cách, đủ kiểu tuồn ma túy vào. Chúng tôi phát hiện kiểu này, học viên lại nghĩ ra nhiều kiểu khác để đối phó, phát hiện nhiều vụ lắm nhưng e là chưa hết. Trong khi đó, số cán bộ trung tâm thì có hạn, không thể  bám sát được tất cả các học viên” - ông Thảo nói.

Rút kinh nghiệm, năm 2009, Ban Giám đốc Trung tâm Nhị Xuân quyết định không đưa học viên ra các cơ sở bên ngoài mà tận dụng cơ sở vật chất còn lại (sau khi đã giải quyết cho một lượng lớn học viên hồi gia) và nhận hợp đồng cho học viên làm việc tại trung tâm, nhờ vậy việc đưa các chất gây nghiện vào trung tâm giảm hẳn.
 
Tuy nhiên trong năm 2009, cán bộ, nhân viên Trung tâm Nhị Xuân vẫn phát hiện nhiều vụ thẩm lậu chất gây nghiện, thu được tang vật là một cục cần sa, 3.677 viên tân dược, 3 gói thuốc lá và 810 g thuốc lào.

“Không phải học viên diện sau cai hay diện cai tập trung mà nổi lên hiện tượng thẩm lậu từ các học viên diện cai nghiện tự nguyện, được giải quyết về phép, khi quay trở lại trung tâm thường đem theo chất gây nghiện”- ông Thảo cho biết.

Ngày 16-6-2009, đội bảo vệ Trung tâm Nhị Xuân phát hiện học viên Nguyễn Quý Khánh Minh (diện cai nghiện tự nguyện) sau khi trả phép mang theo 3 cục nhỏ màu trắng và một cục thuốc tây lớn, tất cả được giấu trong quần lót.
 
Sau khi chuyển giao hồ sơ cho Công an huyện Hóc Môn, trong quá trình điều tra phát hiện thêm 2 học viên liên quan là Nguyễn Thị Lan Anh (vợ Minh) và Nguyễn Thanh Hồng.

Học viên Minh khai nhận: Lúc Lan Anh về phép, Hồng có gửi mua giùm thuốc tây lên để “chơi” nhưng Lan Anh không mua nên Minh đem thuốc lên để trả nợ cho Hồng thay vợ.

Tuy nhiên, Minh không hề ân hận mà còn thách thức rằng đó là do anh ta cố ý để bị phát hiện chứ “nếu em thực sự muốn giấu thì không ai có thể tìm ra!”. Quả thật, các học viên đã nghĩ ra rất nhiều “độc chiêu” mà cán bộ trung tâm không thể nào ngờ đến.

“Có một học viên đi phép lên, chúng tôi đã kiểm tra hành lý rất kỹ và không có gì bất thường. Trước đó, chúng tôi cũng đã nghi ngờ em này có dùng chất gây nghiện nhưng chưa bắt quả tang. Sau nhiều ngày quan sát, thấy học viên này rất ít ăn và tiêu tiểu nên cán bộ trung tâm nghi ngờ, bắt đầu tìm hiểu và truy hỏi thì em khai nhận đã nuốt ma túy vào bụng nên không dám ăn vì sợ tiêu tiểu ra bị phát hiện. Hai năm trước, chúng tôi cũng phát hiện một trường hợp nuốt cả bọc thuốc lào vào bụng, sau đó lâm vào tình trạng “thập tử nhất sinh, cấp cứu khẩn cấp”- ông Thảo cho biết.

Nhiệm vụ hàng đầu

Hầu hết các vụ chất gây nghiện lọt vào các trường, trung tâm trong thời gian gần đây đều là các chất tân dược có chứa tiền chất ma túy. Dù đã có quy định cấm đưa tân dược vào các trường, trung tâm cai nghiện nhưng vi phạm này không bị xử lý hình sự như ma túy (do chứa liều lượng nhỏ) nên các đối tượng đã lợi dụng.

Ông Trần Ngọc Du, Giám đốc Trung tâm Giáo dục lao động và Bảo trợ xã hội Phú Văn (Trung tâm Phú Văn), cho biết ngăn chặn thẩm lậu chất gây nghiện được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của trung tâm trong năm 2009. Trung tâm đã tập trung lên kế hoạch ngăn chặn: đặt ra giả thuyết và phương án đối phó.

Cũng như ông Thảo, ông Du cho rằng phát hiện các vụ thẩm lậu rất khó khăn vì học viên nghĩ ra rất nhiều cách đối phó mà lãnh đạo trung tâm không thể ngờ đến. Chính vì vậy, lãnh đạo Trung tâm Phú Văn đã nghĩ đến việc xây dựng nguồn tin từ trong chính các học viên.

“Trung tâm tập hợp các học viên có quá trình rèn luyện tốt, có tinh thần cầu tiến vào các nhóm đồng đẳng. Các em là cầu nối giữa trung tâm và các học viên khác, cũng là nguồn tin của trung tâm. Những biểu hiện khác thường của học viên và cả cán bộ trung tâm đều được các em phản ánh với lãnh đạo trung tâm bằng nhiều hình thức, chúng tôi sẽ tổ chức xác minh và lập kế hoạch  bắt quả tang”- ông Du cho biết.

Theo ông, nhiều vụ thẩm lậu được phát hiện tại Phú Văn thời gian qua là nhờ tin báo của các học viên.