Bé bị bướu buồng trứng vẫn có thể làm mẹ

Cho đến nay, nguyên nhân gây bướu buồng trứng ở trẻ em vẫn chưa được xác định. Mặc dù vậy, việc điều trị chứng bệnh này lại có nhiều tiến bộ, vừa bảo đảm được khả năng sống vừa duy trì hoạt động nội tiết và khả năng sinh con khi các bé gái trưởng thành

Ngày 14-5, BV Đa khoa Bình Định đã mổ cắt buồng trứng phải cho bé T.A.M, 7 tuổi, sau khi chẩn đoán em bị bướu buồng trứng phải với triệu chứng ra máu âm đạo bất thường. Sau đó, em M. được chuyển đến BV Ung Bướu để tiếp tục điều trị. Tại đây, với kết quả giải phẫu bệnh và kết quả kiểm tra dấu ấn ung thư, các bác sĩ đã khẳng định em bị ung thư buồng trứng bên phải có nguồn gốc là tế bào mầm. Hiện nay, em đang được hóa trị và bác sĩ vẫn tiếp tục theo dõi qua siêu âm bụng cũng như kiểm tra dấu ấn ung thư.

Cảnh giác với triệu chứng đau bụng lâm râm

Bác sĩ Trương Đình Khải, Khoa Ngoại - BV Nhi Đồng 1 - TPHCM, cho biết hầu hết bướu buồng trứng ở trẻ em đều là bướu tế bào mầm, trong đó bướu quái lành tính chiếm đa số. Bướu buồng trứng có thể gặp ở bất kỳ độ tuổi nào của bé gái, tuy nhiên ở lứa tuổi dậy thì có thể đó là nang buồng trứng cơ năng.

Bướu buồng trứng ở giai đoạn đầu không có triệu chứng đặc biệt, trẻ chỉ thường cảm thấy đau bụng lâm râm dưới vùng rốn, tuy nhiên nếu sờ vào sẽ phát hiện có khối bướu. Bác sĩ Khải giải thích do thành bụng trẻ em mỏng nên dễ phát hiện khối u. Hầu hết bé gái có bướu buồng trứng được các bác sĩ phát hiện khi nhập viện do đau bụng đột ngột kèm theo nôn ói và có khối u ở hạ vị. Cũng có trường hợp bệnh được tình cờ phát hiện khi siêu âm bụng.

Bướu buồng trứng được các bác sĩ đánh giá là bệnh dễ chẩn đoán và phát hiện sớm, khi còn nhiều khả năng điều trị. Sau khi siêu âm xác định khối bướu, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm để tìm dấu ấn ung thư AFP (protein phôi thai) và bHCG (chất do nhau thai sinh ra). Tuy nhiên, người dân chưa hiểu rõ về vấn đề này nên có người thờ ơ hoặc hoang mang quá mức.

Bác sĩ Trần Chánh Khương cũng khuyến cáo cha mẹ không nên chủ quan với triệu chứng bé gái hay bị đau bụng. Bên cạnh triệu chứng đau bụng, một số ít trường hợp còn có tình trạng không hành kinh hoặc dậy thì sớm do rối loạn nội tiết tố.

Đề phòng biến chứng xoắn gây hoại tử

Khi bướu phát triển sẽ gây chèn ép đến buồng trứng, tuy nhiên theo bác sĩ Trương Đình Khải, đây không phải là biến chứng đáng lo ngại vì chỉ cần cắt bỏ khối bướu là bảo tồn buồng trứng. Khoảng 2/3 trường hợp bướu buồng trứng là bướu quái, tuy không gây xâm lấn nhưng có biến chứng xoắn làm hoại tử buồng trứng. Do đó, bác sĩ phải cắt bỏ luôn cả phần buồng trứng và vòi trứng (còn gọi là phần phụ). Những bướu quái này nếu được bổ đôi sẽ thấy có tóc, răng hoặc sụn, vì vậy dân gian cho rằng đây là những bào thai chết hoặc là bé gái bị “ếm bùa”. Tóc, răng hoặc vôi là những tế bào đã bị biệt hóa tạo thành chứ không phải là phôi thai như nhiều người nghĩ. Theo bác sĩ Khải, trông những bướu quái có vẻ quái dị nhưng đó là điềm may cho bệnh nhân vì không gây xâm lấn hay di căn.

Riêng bướu ác tính, nếu phát hiện và điều trị muộn, ngoài những xâm lấn tại vùng chậu còn di căn xa đến gan, phổi và não. Qua điều trị, các bác sĩ nhận thấy những bé gái bị ung thư buồng trứng được đưa đến BV thường có hiện tượng xâm lấn tại vùng chậu. Ít có tình trạng bướu ở cả 2 buồng trứng, nếu thấy bướu ở cả 2 buồng trứng có thể do limphome. Khi đó, bác sĩ tiến hành sinh thiết kỹ để hạn chế cắt oan buồng trứng vì limphome điều trị bằng thuốc rất tốt.

1. Ở bé gái chưa dậy thì không có buồng trứng nên không thể mắc những bệnh về buồng trứng: SAI - Mặc dù các bé gái chưa dậy thì nhưng cơ quan sinh dục trong đã có đầy đủ các bộ phận, tuy nhiên chúng chưa phát triển một cách hoàn thiện. Ở giai đoạn này, những tế bào mầm phát triển nhanh và chia thành nhiều hướng khác nhau. Vì vậy 80% bướu buồng trứng ở trẻ em là bướu tế bào mầm.

2. Nang buồng trứng cơ năng hoàn toàn lành tính nên không có những biến chứng nguy hiểm: SAI - Ngay cả nang cơ năng được đánh giá là hoàn toàn không nguy hiểm cũng có khả năng gây xoắn buồng trứng rất cao. Nếu nang dưới 5 cm phải được bác sĩ theo dõi, nang lớn hơn 5 cm hoặc gây bí tiểu sẽ được phẫu thuật cắt bỏ để hạn chế xoắn gây hoại tử buồng trứng.

3. Bướu buồng trứng đáp ứng điều trị tốt nên không cần điều trị sau mổ: SAI - Việc theo dõi và tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá khả năng tái phát và sự ảnh hưởng đến thiên chức làm mẹ của bé gái sau này dựa trên dấu hiệu ung thư và chu kỳ kinh nguyệt để từ đó có những can thiệp kịp thời.

N.P (Nguồn: BV Nhi Đồng 1 TPHCM)

------------------------------------------

Áp dụng phác đồ điều trị thế giới

Theo bác sĩ Trần Chánh Khương, trước kia khi trẻ có bướu buồng trứng, đặc biệt là bướu ác, các bác sĩ thường áp dụng mổ cắt bỏ toàn bộ buồng trứng và tử cung như ở người lớn. Buồng trứng là bộ phận sản sinh nội tiết tố nữ, vì vậy khi một bé gái bị cắt tử cung và buồng trứng không những không còn khả năng sinh sản mà nội tiết cũng bị rối loạn gây ảnh hưởng nhiều đến tâm lý và tình cảm. Việc bổ sung nội tiết tố sau đó không thể thay thế được chức năng của cơ quan sinh dục trong đã bị mất ở những bé gái này. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây phương pháp phẫu thuật bảo tồn được áp dụng do các bác sĩ nhận thấy bướu buồng trứng ở trẻ em đáp ứng tốt với hóa trị. Nếu là bướu lành tính, các bác sĩ chỉ cắt bỏ khối bướu, nhưng nếu là bướu ác tính sẽ cắt bỏ cả một bên buồng trứng, sau đó phối hợp với hóa trị để hạn chế tái phát và di căn xa. Hiện nay, phương pháp phẫu thuật bảo tồn kết hợp hóa trị cũng là phác đồ điều trị chung của thế giới đối với bướu buồng trứng ở trẻ em.

T.THANH