Tại đại hội cơ sở của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam - TPHCM cuối tháng 9-2004 vừa qua, NSƯT Đoàn Bá đã bức xúc về trường hợp của NSƯT Viễn Châu, với những đóng góp lớn cho sân khấu cải lương mà vẫn chưa được xét tặng danh hiệu NSND. Dù được mệnh danh là “vua viết vọng cổ”, có công hình thành loại hình “tân cổ giao duyên”, cho đến thời điểm này ông chỉ mới là NSƯT.
Việc xét tặng và phong danh hiệu nghệ sĩ (NS) không chỉ nhằm mục đích ghi công, tôn vinh mà còn là động lực để các NS tiếp tục cống hiến. Nhưng thực tế hầu hết các NS khi được phong tặng danh hiệu NSND thì gần như... không còn đủ sức khỏe để tiếp tục sáng tạo. Trong khi, hàng loạt các NS và NSƯT đang ở phong độ sáng tạo dồi dào nhất thì vẫn chưa được tiếp tục xét và phong tặng. Xét về một mặt nào đó, với sự đóng góp trong việc hình thành mô hình sân khấu nhỏ và vai trò trụ cột trong mô hình sân khấu xã hội hóa tại IDECAF hiện nay cùng tài năng nghệ thuật, NSƯT Thành Lộc xứng đáng ở đẳng cấp cao hơn hiện nay?
Một mô hình kịch nói NSƯT Kim Cương, chẳng lẽ nào không đủ để công nhận chị ở đẳng cấp NSND? Những tác phẩm do NSƯT Trần Minh Ngọc đã từng công diễn ngoài nước, trong nước lại chưa thể đưa ông lên vị trí cao hơn? Hay những thành công và đóng góp không nhỏ của Khánh Hoàng, Ái Như, Thanh Thủy, Tấn Thành... khiến họ hoàn toàn xứng đáng để nhận danh hiệu NSƯT.
Ở lĩnh vực sân khấu cải lương, một NSƯT Thanh Tòng bền bỉ “giữ lửa” và “truyền lửa” cho bộ môn nghệ thuật cải lương tuồng cổ trong 30 năm qua; một NSƯT Bạch Tuyết đi đầu trong loại hình sân khấu. Một người với phong cách thử nghiệm - lại không xứng đáng để thừa nhận tài năng, đóng góp ở danh hiệu cao hơn? Hoặc ở lĩnh vực hát bội, hai gương mặt lớn là NSƯT Ngọc Dung, Kim Thanh cũng cần được công nhận một cách xứng tầm với tài năng và cống hiến của họ hơn nữa!
Theo NSƯT Ca Lê Hồng, Phó Tổng Thư ký Hội Sân khấu TPHCM, thì một thiệt thòi không nhỏ cho ngành sân khấu khu vực TPHCM là trong Hội đồng Xét tuyển danh hiệu lại có quá ít thành viên của phía Nam. Vì thế sự cống hiến của nhiều tên tuổi nghệ sĩ phía Nam, nhất là khu vực TPHCM ít được các ủy viên hội đồng phía Bắc biết đến, hơn nữa họ lại hoạt động ở bộ môn nghệ thuật khác.
Hơn nữa, một trong những chuẩn để được xét tặng danh hiệu là các NS phải có công trình mới, được thể hiện qua các giải thưởng, vở diễn tham gia ở các kỳ liên hoan, hội diễn... Mà sân khấu khu vực phía Nam, nhất là ở TPHCM, hầu hết là NS tự do, NS ở các đơn vị xã hội hóa, vở diễn của họ chủ yếu sống trong công chúng chứ không theo “thời vụ” hội diễn. Vì thế, nếu xét chuẩn công trình theo hội diễn, liên hoan thì thêm một thiệt thòi nữa cho họ.
Đành rằng, với người NS thì phần thưởng cao quý nhất của họ thuộc vào sự hâm mộ của công chúng. Nhưng để mỗi danh hiệu mà Nhà nước và nhân dân trao tặng phải thật sự có ý nghĩa và giá trị, thì tính chất, quy trình xét chọn và trao tặng cần được linh động, thực chất và có hiệu quả hơn nữa. Nếu “máy móc” tuân theo quy định về thời gian (như phải có trên 10 năm theo nghề thì mới được danh hiệu NSƯT) mà không cần tính chỉ trong vòng một năm thôi, nếu thành quả sáng tạo nghệ thuật của người NS đó được công chúng đón nhận - thì rõ ràng chính chúng ta đang làm nghèo nàn đi động lực sáng tạo.
Hoặc ở một hình thức “tế nhị” hơn, làm sao để người NS không phải bắt buộc làm đơn “tự ứng cử” mình vào danh hiệu NSƯT, NSND. Tất cả những điều đó cần được Hội đồng Xét chọn danh hiệu NSND, NSƯT xem xét, cân nhắc và điều chỉnh để đến đợt 2005 này, tránh bớt những “ngộ nhận” hay “oan sai” trong việc đánh giá, thừa nhận tài năng, đẳng cấp NS biểu diễn trên phạm vi cả nước.
và quét mã QR
Bình luận (0)