4 lý do nhìn nhận lại dược phẩm thảo mộc

Trên thực tế, 2/3 số dược phẩm tuy gọi thuốc tổng hợp chính là hoạt chất trích ly từ dược liệu thiên nhiên, hoặc tuy có thành phần đúng là hóa chất nhân tạo nhưng rập khuôn theo cấu trúc của hoạt chất thiên nhiên nào đó. Tuy vậy, vì lý do cạnh tranh, nên dược phẩm từ thảo mộc vẫn thường bị nhiều nhà điều trị chỉ trích cho rằng thiếu cơ sở khoa học, thiếu chứng minh trên lâm sàng, hoặc nếu có hiệu quả thì cũng chỉ là tác dụng giả dược (placebo).

Quan điểm đó hiện nay không đứng vững vì nhiều lý do:

1. Theo kết quả của Viện Emnid, tỉ lệ số người hoàn toàn hài lòng với tác dụng của thuốc cây cỏ lên đến 87%.

2. Muốn được lưu hành thì dược phẩm có hoạt chất thiên nhiên cũng phải qua quy trình nghiên cứu, kiểm định gắt gao như dược phẩm tổng hợp.

3. Tác dụng của dược phẩm thảo mộc đã được chứng minh trên lâm sàng và thực nghiệm trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

4. Thuốc sản xuất từ thảo dược rõ ràng ít có phản ứng bất lợi hơn dược phẩm tổng hợp.

Kết quả nghiên cứu gần đây của Đại học Rostock cho thấy, nếu xét về mặt cơ chế, dược thảo có nhiều lợi điểm vì nhờ tác dụng cộng hưởng của nhiều loại hoạt chất hài hòa trong cây thuốc. Tác dụng của thuốc cây cỏ vừa dễ kiểm soát, vừa ít gây phản ứng phụ. Bên cạnh đó, hoạt chất thiên nhiên rất phong phú nên dễ đa dạng hóa sản phẩm. Kẹo thuốc, trà thuốc, nước giải khát từ cây thuốc, mỹ phẩm có dược thảo, dầu tắm, dầu xông với tinh dầu thực vật... là những mặt hàng ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng.

Paracelsus vẫn được tôn vinh

Vấn đề cốt lõi đối với người tiêu dùng là chọn dược phẩm từ nguyên liệu thiên nhiên như thế nào? Khuyến cáo của Khoa Dược Trường Đại học Wiesbaden là: 1) Chọn lọc dược phẩm bảo đảm về chất lượng, chẳng hạn qua nhà sản xuất có uy tín, có cơ sở kỹ thuật đạt tiêu chuẩn quốc tế như ISO, GMP... 2) Áp dụng đúng chỉ định dưới sự kiểm soát chặt chẽ của thầy thuốc. Nhiều nhà điều trị hiện nay không nghi ngờ khả năng của thuốc cây cỏ trong lãnh vực nhi khoa, niệu khoa, tiêu hóa, nội thần kinh, phụ khoa..., đặc biệt để chống cảm cúm, điều chỉnh rối loạn chức năng có nguyên nhân thần kinh thực vật. Tuy nhiên, dược phẩm có hoạt chất thiên nhiên nên được áp dụng dè dặt hơn trong các trường hợp bệnh nghiêm trọng cần có sự theo dõi chuyên khoa như suy tim, ung thư, bội nhiễm cấp tính... 3) Tìm được thầy thuốc biết cách phối hợp dược thảo đúng mức và đúng lúc để giảm bớt gánh nặng hóa chất trong phác đồ điều trị.

Hằng năm ở Đức, xứ sở nổi tiếng với nhiều hãng thuốc có thị phần ở tầm vóc quốc tế, vẫn có buổi hội thảo về y học thiên nhiên mang tên Paracelsus và luôn được sự ủng hộ của y giới khắp nơi. Paracelsus là ai? Đó là y sư đã lưu danh hậu thế nhờ quan niệm “liệu pháp phù hợp nhất cho cơ thể con người chính là hình thức áp dụng phương tiện và quy luật của thiên nhiên”.