Diễn biến bệnh “cúm heo” ở TQ và những phỏng đoán

Liên cầu khuẩn type II, dù khá thông thường ở heo, ít khi lây sang người, nhưng quy mô và tác hại của đợt bộc phát hiện nay ở tỉnh Tứ Xuyên đã khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngạc nhiên. Chính phủ TQ hôm 31-7 đã vận chuyển lô vắc-xin đầu tiên chống “cúm heo” – đủ để chữa trị cho 360.000 con heo – từ Quảng Châu đến các khu vực có dịch. Các nhà sản xuất cho biết họ cố gắng sản xuất đủ vắc-xin để chữa trị 10 triệu con heo trong những ngày tới, nhưng vắc-xin cần tới 3 tuần sau để tạo khả năng miễn nhiễm ở heo. Các quan chức y tế Tứ Xuyên đã phân phát 2 triệu thông báo để giáo dục các nông dân ít học và con cái họ không nên giết heo ăn thịt. 39 trạm cách ly tạm thời đã được lập để ngăn chặn heo bệnh xâm nhập thị trường, thay vào đó chúng sẽ bị tiêu hủy.

Báo chí TQ cho biết chính quyền đã kiểm soát được bệnh "cúm heo" và chưa phát hiện có sự lây nhiễm từ người sang người. Tuy nhiên, đã có những chỉ trích về cách thức Chính phủ TQ xử lý tình hình, tương tự như cách đối phó dịch SARS và cúm gia cầm trước đây. Chính quyền biết có những ca bệnh “cúm heo” ở người đầu tiên vào ngày 24-6 nhưng chỉ cho phép loan báo tin này vào ngày 25-7. TQ cấm phóng viên đến vùng dịch bệnh và báo chí phải đưa tin theo Tân Hoa Xã.

Sự bí mật dẫn đến hoài nghi và những suy đoán khác nhau. WHO cho biết họ bối rối vì rằng liên cầu khuẩn type II chưa bao giờ lây nhiễm nhiều người trong bất kỳ đợt bộc phát nào trước đó (chỉ khoảng 1-2 người mỗi đợt). Và ở những người bị lây nhiễm trước đó, tỉ lệ tử vong dưới 10% và các triệu chứng mắc bệnh khác nhau. Samsong Wong, một nhà vi sinh học thuộc Đại học Hồng Kông, nghi ngờ đây có thể là một loại bệnh khác, không hẳn là liên cầu khuẩn bởi những biểu hiện không điển hình. Wong cũng cho biết nhiều bệnh nhân ở Tứ Xuyên xuất huyết dưới da, một triệu chứng chỉ được ghi nhận trong 2-3 ca trước đây, và điếc, cũng là một triệu chứng của bệnh lại ít được bàn đến. Các chuyên gia trong các bản tin khác cho rằng vi khuẩn heo không thể là nguyên nhân, với các triệu chứng, phạm vi địa lý rộng lớn của những người nhiễm bệnh và tốc độ lây nhiễm cho thấy đây là sự lây nhiễm nhanh do virus. Hôm qua, lại có thêm 3 chuyên gia phát biểu trên tờ South China Morning Post rằng bệnh "cúm heo" ở Tứ Xuyên không phải do một vi khuẩn mới hay biến thể nào khác ngoài liên cầu khuẩn type II gây ra. Các chuyên gia khác nghi ngờ việc TQ bác bỏ có sự lây nhiễm từ người sang người.

TQ đã ngưng xuất khẩu thịt heo đông lạnh từ Tư Dương và Nội Giang – hai khu vực bị nặng nhất ở Tứ Xuyên – sang Hồng Kông – nơi đã có thêm ca nhiễm thứ hai hôm 31-7. Hồng Kông cũng kêu gọi nông dân áp dụng các quy định vệ sinh nghiêm ngặt đề phòng "cúm heo". Một số ca bệnh cũng đã được ghi nhận ở tỉnh Quảng Đông.