Sau khi có sự kiện tử tù Nguyễn Thị Oanh, sinh năm 1967, trú tại huyện Võ Nhai (Thái Nguyên), trong thời gian chờ thi hành án ở trại tạm giam Công an tỉnh Hòa Bình mang thai, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với một số cán bộ của Cục Quản lý trại giam (V26), Bộ Công an và trung tá Nguyễn Quốc Trịnh, Phó Giám thị trại tạm giam Hà Nam, về quy trình giam giữ phạm nhân có án tử hình.
Nam tù nhân đưa cơm cho nữ tử tù
Theo quy định hiện hành, đối với những phạm nhân bị tuyên án tử hình, trong thời gian chờ thi hành án được đưa vào phòng biệt giam rộng khoảng 9 m2, mỗi tháng được gặp người nhà lên thăm nuôi một lần. Mỗi tử tù được ở một phòng tại một khu riêng biệt, mọi sinh hoạt cá nhân đều diễn ra trong phòng đó. Tùy theo từng tội danh mà những phạm nhân này bị cùm cả tay lẫn chân. Đại đa số phạm nhân nam bị cùm tay hoặc chân ngồi tại chỗ, còn phạm nhân nữ thì không bị cùm. Việc quét dọn phòng biệt giam và đưa cơm cho những tử tù này đều do phạm nhân tự giác thực hiện dưới sự giám sát, kiểm tra của quản giáo và cán bộ coi buồng giam.
Về nguyên tắc và theo đúng quy trình thì tử tù thuộc giới nào sẽ có phạm nhân tự giác cùng giới mang cơm và vào phòng dọn vệ sinh. Mỗi khi phạm nhân tự giác đến buồng biệt giam, quản giáo, cán bộ trông coi buồng kiểm tra kỹ từ thức ăn, đồ uống đến vật dụng có trên người phạm nhân tự giác. Việc để cho phạm nhân Nguyễn Trường Thiên, sinh năm 1966 ở Tân Tiến, Biên Hòa (Đồng Nai - phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc mua bán hóa đơn GTGT), vào đưa cơm, dọn phòng cho nữ tử tù Nguyễn Thị Oanh là trái quy tắc và không đúng quy trình.
Sập bẫy tình của tử tù
Phải chăng Công an tỉnh Hòa Bình thiếu phạm nhân tự giác là nữ và lãnh đạo trại đã quá chủ quan trong việc quyết định cho phạm nhân nam tiếp xúc với nữ tử tù trong một thời gian dài? Nhưng với hai cán bộ quản giáo là đại úy Nguyễn Thuyên, sinh năm 1966 và chiến sĩ nghĩa vụ Bùi Văn Quyết, sinh năm 1984 thì sao? Liệu có phải vì họ quá “tin tưởng” vào một kẻ mắc tội lừa đảo, đang thi hành án 5 năm tù như Thiên mà ung dung ngồi ngoài sân, mặc cho Thiên vào phòng Oanh phục vụ cả cơm lẫn tình, không hề giám sát? Hay giữa những người này đã có sự thỏa thuận nên họ đã vi phạm quy định, để cho hai kẻ tù tội được tiếp xúc với nhau trong một thời gian hơn nửa năm mà kết quả là một cái thai gần 12 tuần trong bụng Oanh. Theo một số bác sĩ khoa sinh sản Bệnh viện Phụ sản Trung ương thì ở tuổi 40, phụ nữ không thể dễ dàng có thai nếu chỉ quan hệ một vài lần. Đã thế Oanh lại là người đàn bà đang ở trong trạng thái tâm sinh lý không ở vào hoàn cảnh bình thường và nhan sắc cũng không có gì nổi bật, khó có thể “cài bẫy” được người khác phái.
Qua đấu tranh được biết, Oanh đã cố tình mồi chài Thiên “quan hệ” với mình. Mỗi lần Thiên mang cơm tới là Oanh lại trang điểm, ra chiều lả lơi để đưa Thiên vào... bẫy tình. Thiên khai nhận đã nhiều lần làm tình với Oanh ngay tại phòng biệt giam tử tù.
Sau khi có thai, thông qua việc được phép có người nhà thăm nuôi, Oanh đã thông báo cho em gái và qua đó văn phòng luật sư Phạm Hồng Hải - người đã đứng ra bào chữa cho Oanh - biết để làm đơn kiến nghị lên Văn phòng Chủ tịch nước và TAND tỉnh Hòa Bình. Hiện Công an tỉnh Hòa Bình đã tước quân tịch, khởi tố và bắt khẩn cấp hai cán bộ, chiến sĩ của trại tạm giam Công an tỉnh là đại úy Nguyễn Thuyên và chiến sĩ nghĩa vụ Bùi Văn Quyết về hành vi “lợi dụng chức vụ quyền hành trong khi thi hành công vụ”.