20 tỉ + 30 tỉ + nỗi đau dài

Có lẽ chưa có công trình giao thông nào ở TPHCM lại mang nhiều tai tiếng như dự án cầu đường Nguyễn Hữu Cảnh.

Bệnh... kinh niên

Chính thức đưa vào sử dụng cuối năm 2001 thì đầu năm 2002, dự án cầu đường Nguyễn Hữu Cảnh đã bắt đầu “phát bệnh” khi hầm chui Văn Thánh... lún! Chi phí khắc phục sự cố này ngốn hết hơn 4 tỉ đồng. “Bệnh” hầm chui chưa dứt thì đến lượt đường Nguyễn Hữu Cảnh... “ho hen”. Kết quả quan trắc năm 2003 cho thấy nhiều đoạn của tuyến đường này cũng lún dần, đoạn nặng nhất đến hơn 1 m. Tháng 8-2004, Sở Giao thông Công chính (GTCC) phải yêu cầu các đơn vị liên quan (gồm Công ty Sản xuất Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Xuất nhập khẩu Thanh niên Xung phong TPHCM- chủ đầu tư, gọi tắt là Công ty TNXP, Công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (GTVT) phía Nam, Phân viện Khoa học công nghệ GTVT phía Nam và Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 6) cùng “hội chẩn”.

Trong lúc các bên loay hoay tìm hướng khắc phục thì đầu năm 2005 đến lượt cầu Văn Thánh 2 bị sụt. Cả 44 dầm cầu đều bị dịch chuyển áp sát vào mố, nhiều đầu dầm bê tông bị bong tróc từng mảng. Sự việc nóng đến mức cơ quan điều tra cũng phải xắn tay vào cuộc. Ngày 20-10-2005, UBND TP và Bộ GTVT họp khẩn cấp với các bên liên quan về việc sửa chữa sau khi một lỗ thủng xuất hiện trên mặt cầu. Bốn ngày sau, các đơn vị liên quan kể trên chính thức dựng bảng “xin lỗi” người dân TP và bắt tay sửa chữa cầu Văn Thánh 2. Và đợt đại tu tốn gần 15 tỉ đồng mở đầu cho một loạt... những hư hỏng mới kéo dài đến nay với những lỗ thủng kích thước to hơn, xuất hiện ngày nhiều hơn.

Tại anh, tại ả...

Không chỉ người dân TP mà không ít chuyên gia, nhà khoa học về cầu đường khi nhắc đến công trình này đã xem như một nỗi nhục. Cái nhục đầu tiên là mãi đến khi căn bệnh của dự án cầu đường Nguyễn Hữu Cảnh trở thành kinh niên thì Cục Giám định và Quản lý chất lượng công trình giao thông (Bộ GTVT) mới có kết luận là do “những hạn chế về lý luận và thực tiễn đối với việc xử lý nền đất yếu phức tạp” và một số cán bộ ngành GTCC TP cho rằng do tư vấn thiết kế sai. Vậy khi duyệt đồ án thiết kế, kinh nghiệm “lý luận và thực tiễn” của những người có trách nhiệm để ở đâu? Câu hỏi này nhiều lần được các đại biểu HĐND TP đặt ra nhưng không thấy ai trả lời.

Một nỗi nhục khác dành cho cách xử lý vấn đề theo hướng... lòng vòng và thiếu dứt khoát của các cơ quan chức năng. Vì cho rằng thẩm quyền quyết định việc sửa chữa hư hỏng của dự án này thuộc Bộ GTVT nên suốt một thời gian dài UBND TP và Bộ GTVT đã kiên trì cơ chế “thư đi, tin lại” và chấp nhận giải pháp bù lún. Khi lún đã đến mức không bù được nữa và cầu đã thủng thê thảm thì Bộ GTVT mới dứt khoát giao cho UBND TP quyết định việc cứu chữa. Và thông tin mới nhất là Sở GTCC sẽ tổ chức... mời chào phương án nhưng bao giờ tổ chức mời chào, bao giờ bắt tay xóa nỗi đau cầu Văn Thánh 2 thì chưa biết! Theo ước tính của Sở GTCC, chi phí cho cuộc “đại phẫu” sắp tới cũng tròm trèm 30 tỉ đồng. Theo tính toán của một giảng viên Trường Đại học Bách khoa TPHCM, số tiền này cộng với trên dưới 20 tỉ đồng của các lần sửa chữa trước đây đã gần bằng với tổng đầu tư cho hầm chui và cầu Văn Thánh 2.