Hệ số P/E quá cao, nhiều rủi ro tiềm ẩn

Hệ số P/E trung bình ở VN cao nhất thế giới

Theo ước tính của IMF, hệ số giá/lợi nhuận (P/E) trung bình của 20 công ty lớn nhất (chiếm 99% vốn hóa của thị trường) niêm yết trên Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TPHCM là khoảng 73 tính đến tháng 1-2007. Hệ số này là rất cao so với hầu hết các chuẩn mực thị trường khác. Mặc dù việc xuất hiện những đợt tăng giá chứng khoán nhanh và tăng hệ số P/E là hiện tượng phổ biến trên thị trường mới nổi đang phát triển nhanh nhưng IMF vẫn tỏ ra quan ngại khi cho rằng điều đó rất cao so với hầu hết các chuẩn mực thị trường khác. IMF dẫn chứng, một số nước châu Á cũng đã trải qua những thời kỳ tăng giá chứng khoán tương tự (thậm chí còn cao hơn) nhưng không có một nước nào có hệ số P/E trung bình cao như VN.

Rủi ro đe dọa các ngân hàng thương mại thiếu vốn

Đề cập tới những rủi ro tiềm ẩn trên thị trường chứng khoán (TTCK) VN, IMF cho rằng việc cho vay mua chứng khoán của ngân hàng không được kiểm tra và luồng vốn đầu tư gián tiếp ngày càng tăng tiếp tục làm bùng nổ TTCK làm tăng rủi ro liên quan đến TTCK của ngân hàng thương mại (NHTM) và tăng khả năng TTCK có sự điều chỉnh lớn trong thời gian tới. Sự điều chỉnh đó có thể sẽ đe dọa đến khả năng thanh khoản của các NHTM thiếu vốn. Thậm chí, theo IMF, nguy cơ đó rất cao nếu NHTM đã tích lũy rủi ro liên quan đến TTCK đủ lớn.

Đối với tài chính đối ngoại, IMF cho rằng khó có thể duy trì mức thâm hụt cán cân vãng lai hợp lý trong trường hợp dòng vốn chảy vào dừng đột ngột hoặc bị đảo chiều (chảy ra). Hiện tại, luồng vốn đầu tư gián tiếp đổ vào làm cán cân thanh toán thặng dư lớn nhưng cán cân vãng lai có thể trở lại trạng thái thâm hụt lớn trong thời gian tới khi nhu cầu nhập khẩu tăng do giảm thuế nhập khẩu sau khi gia nhập WTO. Ngay cả khi giá chứng khoán tiếp tục ở xu thế tăng trong một thời gian tương đối dài thì luồng vốn chảy vào lớn có thể gây khó khăn cho việc thực thi chính sách tiền tệ và tỉ giá.

Thắt chặt quy định về TTCK

Nhận định về những biện pháp thắt chặt quy định về TTCK và thanh tra giám sát, hạn chế những tác động xấu tới hệ thống ngân hàng từ TTCK, IMF cho rằng chính sách này nhìn chung là phù hợp. Tuy nhiên, để hạn chế những rủi ro phát sinh do bùng nổ TTCK, IMF cho rằng các nhà chức trách cần phải thắt chặt hơn nữa những biện pháp duy trì an toàn, đặc biệt là nên chuyển theo hướng tập trung vào quản lý rủi ro liên quan đến TTCK đối với các NHTM. Chỉ những ngân hàng có cơ chế quản lý rủi ro thị trường và rủi ro tín dụng tốt, có cán bộ được đào tạo tốt mới được cấp phép tín dụng để mua chứng khoán hoặc chấp nhận những rủi ro khác liên quan đến TTCK.

Trường hợp thâm hụt cán cân vãng lai còn được kiềm chế và luồng vốn chảy vào vẫn dồi dào thì nên tiếp tục chính sách tích lũy đủ dự trữ để dễ dàng đáp ứng những nhu cầu về cán cân thanh toán trong trường hợp luồng vốn đầu tư gián tiếp hiện tại có thể đảo chiều trong tương lai. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước cũng cần thắt chặt tiền tệ và kiềm chế sự tăng trưởng cho vay của ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước có thể linh hoạt hơn trong việc quản lý VND, nếu dòng vốn đổi chiều để giúp giảm áp lực đối với dự trữ.