Cuộc đào thoát thế kỷ

Lịch sử vượt ngục bằng trực thăng bắt đầu cách nay 36 năm liên quan đến ba tù nhân phạm chính trị bị giam tại nhà tù Mountjoy ở Dublin, thủ đô CH Ireland. Đó là Seamus Twomey, tham mưu trưởng quân đội CH Ireland lâm thời (IRA), một tổ chức chính trị đấu tranh vũ trang giải phóng Bắc Ireland thuộc Vương quốc Anh để thành lập nước Ireland thống nhất độc lập. Hai người còn lại là JB O’Hagan và Kevin Mallon đều là nhân vật cấp cao của IRA. Ba người này bị tòa hình sự đặc biệt của CH Ireland xử tù giam về tội làm loạn vào tháng 10-1973.

Nhà tù Mountjoy

Kế hoạch giải cứu

Sau khi tòa tuyên án, ban lãnh đạo IRA quyết định giải cứu ba tù chính trị kể trên. Phương án đầu tiên là lén đưa chất nổ vào nhà tù để phá cửa tạo điều kiện cho ba tù nhân IRA chạy ra sân tập. Từ đây, họ sẽ dùng thang dây của các chiến hữu IRA ở bên ngoài quăng vào để vượt tường rào và tẩu thoát bằng xe hơi. Tuy nhiên, phương án này thất bại  hoàn toàn vì tù nhân không thể chạy ra sân tập còn thang dây bị lính canh phát hiện sớm.

Trước khi có phương án vừa kể, IRA từng nghiên cứu việc dùng trực thăng giải cứu Gerry Adams (sau này là chủ tịch Đảng Sinn Fein thiên tả ở Bắc Ireland), một chính khách thân IRA, bị giam ở trại giam Long Kesh.Tuy nhiên, vì gần trại giam có căn cứ không quân của quân đội Anh với những chiếc trực thăng hiện đại, ý tưởng đó bị bỏ lửng.

Phương án giải cứu bằng đường bộ không thành công, ý tưởng dùng trực thăng lại được đem ra thảo luận và cuối cùng được ban lãnh đạo IRA chấp thuận quyết liều một phen để cứu bộ ba Twomey, O’Hagan và Mallon.

Họ cử một người nói giọng Mỹ tự xưng là Leonard đến văn phòng công ty bay Irish Helicopters ở sân bay Dublin thuê một chiếc trực thăng loại Alouette II của Pháp để chụp ảnh vùng Laois vào ngày 31-10-1973.

Đúng ngày hẹn, Leonard được giới thiệu với đại úy Thompson Boyes, phi công lái trực thăng. Boyes được hướng dẫn bay đến Stradbally để lấy đồ nghề chụp ảnh. Máy bay vừa hạ cánh, Boyes bị hai người bịt mặt đến chĩa súng và bảo anh sẽ không có chuyện gì nếu chịu làm theo họ. Tại đây, Leonard leo xuống cùng với một người bịt mặt đi mất. Tên bịt mặt còn lại leo lên trực thăng buộc Boyes hủy đăng ký đường bay với đài kiểm soát không lưu. Bay đến gần Dublin, Boyes mới được thông báo về kế hoạch giải cứu tù nhân và được lệnh hạ cánh xuống sân tập của nhà tù Mountjoy.

Lúc đó, tại sân tập, các tù nhân đang xem đá bóng. Chiếc trực thăng hạ cánh lúc 3 giờ 35 phút theo tín hiệu của Kevin Mallon. Một người quản tù trông thấy chiếc trực thăng nhưng không có phản ứng gì bởi tưởng lầm Bộ trưởng Quốc phòng Paddy Donegan đến kiểm tra đột xuất. Lập tức các tù nhân đồng loạt tấn công 8 người quản tù có mặt trên sân.

Thừa lúc lộn xộn, bộ ba Twomey, Mallon và O’Hagan leo lên trực thăng. Lúc này, đám quản tù mới ngớ ra, la hoảng: “Đóng cửa lại!”. Chiếc trực thăng bay về hướng Bắc và hạ cánh xuống một đường đua ngựa hoang phế ở vùng Baldoyle. Tại đây, các chiến hữu biệt đội IRA ở Dublin đã chờ sẵn với một chiếc taxi mà họ vừa cướp được. Tất cả đều chạy thoát về nơi an toàn.

Trực thăng Alouette II

Tiếng hát trực thăng

Cuộc vượt ngục lãng mạn và táo bạo bằng trực thăng nói trên đã được báo chí cả thế giới tường thuật tỉ mỉ. Vụ này làm cho Thủ tướng Liam Cosgrave của CH Ireland bẽ mặt. Chính phủ liên hiệp của ông bị đảng đối lập Fianna Fail chỉ trích là “bất lực trong các vấn đề an ninh”.

Một cuộc họp khẩn cấp về vấn đề an ninh đã được tổ chức tại Dail Eiream (hạ viện) vào ngày 1-11-1973. Tại buổi họp này, ông Jack Lynch, Chủ tịch Đảng Fianna Fail, đã mai mỉa: “Một dạng công lý đầy chất thơ đã được thể hiện bằng trực thăng khiến cho chính phủ lúng túng. Ai cũng biết rằng bộ trưởng quốc phòng chẳng bao giờ dùng trực thăng đi kinh lý thế mà nhân viên của nhà tù lại tưởng đó là ngài bộ trưởng”.

Phía IRA, về phần mình, ra một thông cáo chính thức về vụ vượt ngục, trong đó có đoạn viết: “Ba phạm nhân Đảng Cộng  hòa đã được một đơn vị đặc nhiệm (của chúng tôi) giải cứu tại nhà tù Mountjoy hôm thứ tư. Chiến dịch đã thành công rực rỡ và mọi người đều an toàn bất chấp cuộc truy đuổi ráo riết của lực lượng chính phủ”.

Chẳng bao lâu sau, Twomey dành cho tuần báo Đức Der Spiegel một cuộc phỏng vấn độc quyền. Ông ta nói cả châu Âu đều cho rằng sự kiện ngày 31-10 là “một cuộc đào thoát thế kỷ”.

Lý thú nhất là ban nhạc Wolfe Tone của Ireland ủng hộ IRA, nhân sự kiện hy hữu nói trên, đã sáng tác ca khúc Tiếng hát trực thăng. Mặc dù bị chính phủ cấm đoán ngay từ đầu, ca khúc này vẫn lọt vào danh sách Top ten nhạc nhẹ Ireland, bán được 12.000 đĩa ngay trong tuần đầu phát hành.

Che sân tập bằng kẽm gai

Sau vụ cướp tù liều lĩnh nói trên, tất cả phạm nhân ở nhà tù Mountjoy và trại giam Curragh đều được chuyển đến nhà tù Portlaoise là nơi nổi tiếng được bảo vệ nghiêm ngặt nhất ở CH Ireland. Để phòng ngừa những vụ vượt ngục tương tự, chu vi nhà tù được giao cho quân đội Ireland bảo vệ. Kẽm gai cũng được che phủ sân tập để trực thăng hết đường hạ cánh.

 Thủ tướng Cosgrave cũng đã huy động 20.000 quân lực lượng phòng vệ Ireland truy bắt ba tù chính trị nổi tiếng của IRA. Kết quả, từ ngày 10-12-1973 đến đầu năm 1975, Mallon và O’Hagan đều bị bắt trở lại và tống giam tại nhà tù Portlaoise, mỗi người được tặng thêm 2 năm tù vì tội vượt ngục.

Riêng Twomey cũng bị bắt trở lại tại trung tâm thủ đô Dublin ngày 2-12-1977 sau một cuộc rượt đuổi bằng xe hơi trên đường cao tốc. Y cũng bị giam tại nhà tù Portlaoise cho đến năm 1982 mới được thả.

Kỳ tới: Vợ lái trực thăng cứu chồng