Cảnh ngộ trẻ mồ côi Iraq

Đêm đêm, cậu bé Salah Abbas Hisham, 11 tuổi, thường bật dậy la hét, có khi cậu đấm đá đứa bé bên cạnh khi bọn trẻ đang ngủ. Hai năm trước, Salah chứng kiến cảnh cha mẹ em chết trong một vụ đánh bom và cậu bé bị hoảng loạn từ đó. Tay chân cậu luôn run rẩy và không nói được một cách rõ ràng. Nhân viên cô nhi viện Ahmed Abdul cho biết ban đêm cậu bé này phải được canh chừng vì “có thể cậu bật dậy, đánh và siết cổ đứa bé bên cạnh”.

Tâm lý bất an

Theo hãng tin Reuters, Nhà Bình An là một cô nhi viện tư nhân nhỏ tại thành phố Sadr ở thủ đô Baghdad, hiện nhận nuôi 33 trẻ mồ côi từ 7 tuổi đến 16 tuổi nhưng diện tích chỉ có 73 m² và gồm hai phòng – mỗi phòng chỉ đặt bảy chiếc giường nên một số trẻ phải ngủ dưới nền nhà. Số trẻ mồ côi hiện chưa thể tính đếm hết sau 6 năm Iraq bị xâu xé vì cuộc nổi dậy chống quân Mỹ và xung đột giáo phái. Khi bạo động gần tàn, quân Mỹ chuẩn bị rút, các chuyên gia xã hội học và y tế nói rằng trường hợp cơn ác mộng của Salah phản ánh tâm lý bất ổn của “đội quân” trẻ mồ côi Iraq, đe dọa sự yên bình mỏng manh của Iraq trong lúc đất nước này cần sự ổn định để tái thiết.

Trẻ mồ côi trong cô nhi viện Nhà Bình An ở Baghdad. Ảnh: REUTERS

Bác sĩ tâm thần Haider Abdun-Muhsin nhận định: “Vấn đề ở đây không phải là cho chúng chỗ ăn, chỗ ngủ nhưng quan trọng hơn là liệu chúng có thể tìm thấy sự bình an trong lòng hay không. Khi chúng ta có tỉ lệ trẻ mồ côi và những người cùng khổ cao thì mức độ tội phạm và bạo động trong tương lai cũng cao tương ứng”. 

Trên thực tế, hiện có quá ít cô nhi viện tại Iraq và khoản chi của nhà nước dành cho đối tượng này rất ít ỏi. Những cô nhi viện có đăng ký với nhà nước được cấp 12 USD/tháng cho mỗi trẻ mồ côi đang được nuôi dưỡng trong đó. Trợ lý giám đốc Nhà Bình An Samir Jassim nói rằng việc đăng ký với Bộ Lao động và Dịch vụ xã hội rất phức tạp nên cơ sở này chỉ hoạt động với sự đóng góp không thường xuyên của các tổ chức phi chính phủ và nhà hảo tâm. Tuy nhiên, chủ cơ sở này đang muốn lấy lại cơ sở và cảnh báo Nhà Bình An phải dọn đi trong 3 tháng và hiện nhóm nhân viên quản lý Nhà Bình An chưa biết đi đâu. Samir Jassim nói: “Nếu chúng tôi không tìm ra ngôi nhà nào khác, chúng tôi buộc phải đóng ở quảng trường al-Firdous để hy vọng có quan chức nào đó đi ngang qua thấy được và tìm giải pháp cho chúng tôi”.

Đầu tư cho tương lai

Hiện cũng chưa thống kê được có  bao nhiêu trẻ mồ côi do cuộc chiến tranh để lại và bao nhiêu là nạn nhân của những xung đột giữa chính phủ thời ông Sadam Hussein với Iran và Kuwait. Nhiều người cha cũng bị treo cổ hoặc bị bắn chết dưới thời Sadam Hussein. Chủ tịch Ủy ban Gia đình, Phụ nữ  và Trẻ em của Quốc hội Iraq Samira al-Moussawi nói rằng nếu có khoảng 1 triệu góa phụ tại Iraq như đã có nơi ước tính thì số trẻ mồ côi vào khoảng 3 triệu em. Chuyên gia xã hội học Fawziya al-Attiya khuyến cáo chính phủ rằng mỗi USD chi cho trẻ mồ côi phải được xem như mỗi USD đầu tư cho tương lai Iraq. Bà cho rằng những trẻ mồ côi sẽ là những miếng mồi ngon cho ma túy, tội phạm, đánh bom tự sát nếu chúng không được chăm sóc tốt.  Bà Attiya nói: “Chúng ta cần đầu tư ngay cho trẻ mồ côi. Chúng ta sẽ thu về gấp đôi khi chúng ta đầu tư xây dựng xã hội”.