“Vùng trũng” của thủ đô

Đường từ UBND xã Minh Trí vào thôn Minh Tân lầy lội, đỏ quạch bùn đất. Cả thôn rộng tới 1.000 ha với 570 khẩu/130 hộ. Theo chuẩn nghèo cũ (290.000 đồng/người/tháng), Minh Tân có khoảng 120 hộ nghèo và cận nghèo; còn nếu áp chuẩn nghèo mới, số hộ nghèo và cận nghèo ở đây cao hơn nhiều.

Minh Tân mà lạc hậu

Đất rộng nhưng trong số đó có tới 70% là rừng và hồ thủy lợi, 30% còn lại là đất sinh sống và sản xuất của người dân (đất nông nghiệp chỉ 20 ha). Mỗi năm làm một vụ lúa, năng suất lại phập phù nên gần 100% nông dân ở thôn Minh Tân phải vay gạo ăn. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng thôn Minh Tân, do không tìm hiểu về thổ nhưỡng, dân Minh Tân nhắm mắt trồng bạch đàn, sau 15 năm, thân bạch đàn chỉ nhỉnh hơn vỏ chai bia chút xíu, thế là không bán được, dân Minh Tân có đất vườn mà cũng như không!

Miếng ăn cho con người còn chẳng đủ nên dân Minh Tân nuôi gia súc, gia cầm rất khó khăn. Nuôi được con heo đã khó, khi bán còn tủi nhục hơn. Bà Nguyễn Thị Tuệ, một người dân ở Minh Tân, than: Do đường xa, cách trở nên gọi năm lần bảy lượt lái buôn mới chịu vào bắt heo; người bán bị ép giá. Nuôi bò cũng không được vì cỏ không ngọt, bò chậm lớn, thương lái chê.

Vì nghèo, trẻ em ở Minh Tân bỏ học sớm để lao vào cuộc mưu sinh

Vậy là hàng chục năm nay, ngoài việc tha hương kiếm sống, người dân Minh Tân chỉ còn biết vào rừng nhặt cành, chặt gốc cây đốt than để bán. Không có việc làm, nhiều thanh niên ở Minh Tân phải đạp xe 20 km ra các xí nghiệp may ngoài thị trấn để làm thuê hay làm phụ hồ nhưng lương rất thấp. Cái vòng nghèo đói vì thế mà cứ luẩn quẩn.

Hạ tầng bằng... không, trẻ thất học

Ông Nguyễn Đình Cường, Trưởng thôn Minh Tân, cho biết từ khi thành lập (năm 1985) đến nay, cơ sở hạ tầng ở Minh Tân vẫn chỉ là con số 0. Không rõ vì lý do gì mà mãi đến năm 2000, dân Minh Tân mới có điện để dùng. Mà lúc đó, phải nhờ thông tin từ báo chí, cơ quan có trách nhiệm ở Hà Nội mới biết và triển khai kéo điện đến Minh Tân.

Trạm y tế duy nhất của thôn Minh Tân bỏ hoang, không còn điều kiện chăm sóc sức khỏe cho dân ở đây

Trẻ em ở Minh Tân thất học rất nhiều. Ở đây chỉ có trường tiểu học, học sinh THCS phải đi hơn 10 km, ra ngoài xã để học. Vì thế, số con em ở Minh Tân theo học THCS rơi rụng dần. Các em quay về với cuộc mưu sinh nhọc nhằn bằng việc nhặt củi, đốt than. Thôn Minh Tân đã thành lập được gần 25 năm nhưng tính đến nay cả thôn mới chỉ có 3 người vào đại học.

Điều kiện y tế tệ hại

Nỗi khổ lớn nhất của người dân Minh Tân là điều kiện chăm sóc sức khỏe quá tệ hại. Cả thôn chẳng có nổi một tiệm thuốc tây, không một y tá. Ông Nguyễn Đình Cường cho hay cách đây vài năm, Minh Tân được Nhà nước đầu tư xây một trạm y tế, bà con mừng lắm. Có trạm y tế, người dân nơi đây không phải lội bộ hơn 10 km để đi mua lọ dầu, viên thuốc và mừng nhất là nếu ai chẳng may mắc bệnh, bị thương thì có nhân viên và thiết bị y tế để sơ cứu.

Vậy mà vui chẳng tày gang, khi ông y tá già trong thôn nghỉ hưu, chính quyền xã Minh Trí cắt luôn biên chế nhân viên trực trạm y tế. Nhiều năm nay, trạm y tế để cỏ hoang mọc đầy, mốc meo, xuống cấp...

Điều kiện y tế thiếu thốn như vậy đã gây ra nhiều chuyện đau lòng. Chị Nguyễn Thị Nguyên kể: Lần chị mang bầu đứa con thứ hai, đến thời điểm chuyển dạ, chồng chị và người nhà phải lấy võng khiêng chị ra trạm y tế xã. Đường sá xa xôi, chị Nguyên suýt đẻ rơi giữa đường. Khi đến nơi, con sinh ra đã gần như chết ngạt nhưng may mắn được cứu sống. “Tôi may mắn “thoát hiểm”, chứ nhiều chị trong thôn đã đẻ rơi giữa đường. Chẳng biết đến khi nào trạm y tế thôn được hoạt động trở lại” - chị Nguyên nói.

Kỳ cuối: Ngày thoát nghèo không xa