Không cào bằng cho mọi đối tượng

Bộ Tài chính vừa trình phương án mới nhất về miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm 2009 lên Thủ tướng Chính phủ để được hoàn thiện trước khi trình Quốc hội quyết định vào kỳ họp thứ 5 tới.

Có lợi cho ngườinộp thuế

Luật Thuế TNCN có hiệu lực từ ngày 1-1-2009, nhưng hiện nay các đối tượng thuộc diện chịu thuế đang được dãn nộp đến hết tháng 5. Theo đề xuất của Bộ Tài chính, về cơ bản, phương án thuế mới sẽ đem lại nhiều lợi ích cho các cá nhân chịu thuế vì bộ đề xuất miễn thuế từ 6 đến 7 tháng đầu năm 2009. Những tháng còn lại trong năm được xét giảm với các mức độ khác nhau, tùy loại thu nhập. Cá nhân chịu thuế có thu nhập thấp sẽ được miễn, cá nhân chịu thuế có thu nhập cao hơn chỉ được giảm. Như vậy việc miễn, giảm thuế sẽ không cào bằng cho mọi đối tượng.

Trước đó, Bộ Tài chính đã công bố dự thảo hai phương án tính thuế TNCN. Phương án 1: Miễn thuế 5 tháng đầu năm đối với tất cả các loại thu nhập nằm trong diện được xét dãn nộp thuế. 7 tháng cuối năm sẽ giảm thuế 100.000 đồng/tháng cho các đối tượng có thu nhập từ tiền lương, tiền công, thu nhập từ các hoạt động kinh doanh. Như vậy, ngân sách Nhà nước giảm thu từ thuế TNCN khoảng 5.200 tỉ đồng. Phương án 2: Miễn thuế 6 tháng đầu năm 2009 đối với các loại thu nhập nằm trong diện được xét dãn nộp thuế. 6 tháng cuối năm thực hiện giảm 200.000 đồng/tháng tiền thuế phải nộp cho đối tượng có thu nhập từ tiền công, tiền lương, kinh doanh... Theo phương án này, ngân sách giảm thu khoảng 6.700 tỉ đồng.

Phương án tính thuế TNCN mới mà Bộ Tài chính trình Chính phủ có sửa đổi nhưng vẫn cơ bản tính theo hai cách này.

Nên miễn, giảm thuế cả năm 2009

Theo TS Lê Đăng Doanh, mức đề xuất như vậy không “rộng rãi” lắm so với kỳ vọng của xã hội nhưng cũng có tác dụng như một biện pháp kích cầu. Cũng theo ông Doanh, sự thận trọng trong cách tính thời gian được miễn giảm có thể hiểu là Bộ Tài chính đang ở tình trạng rất khó khăn, nguồn thu hẹp đi rất nhiều nhưng nhu cầu chi không giảm, khả năng bội chi tương đối lớn.

Đối tượng chịu thuế TNCN gồm cả người giàu và người có thu nhập trung bình nên cách miễn giảm thuế không thể đồng nhất. Người giàu có thể không dùng tiền được miễn giảm để chi tiêu ngay nhưng người nghèo sẽ chi ngay vào những khoản thiết thực trong cuộc sống góp phần tạo sức cầu. Do đó, cần cân nhắc kỹ hoặc tổ chức lấy ý kiến của dư luận để có cơ sở xây dựng những phương án hiệu quả.

Còn theo TS Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu kinh tế xã hội Hà Nội, đề xuất miễn, giảm thuế TNCN là việc phải làm trong thời điểm này vì ba lý do. Thứ nhất, mặc dù Luật Thuế TNCN đã được ban hành và có hiệu lực nhưng cơ sở pháp lý triển khai thực hiện chưa đầy đủ. Thứ hai, về mặt kỹ thuật, lực lượng triển khai chưa sẵn sàng mà việc quá tải khi cấp mã số thuế, lúng túng khi xin xác nhận giảm trừ gia cảnh là một ví dụ. Thứ ba, Chính phủ đang thực hiện kích cầu đầu tư và tiêu dùng.

Ông Phong nhận xét hai phương án của Bộ Tài chính chỉ chênh nhau không đáng kể về thời gian miễn, giảm thuế. Quốc hội họp từ cuối tháng 5 đến tháng 6, nếu được miễn thuế 5 hoặc 6 tháng đầu năm thì việc triển khai quá gấp, có thể gặp nhiều khó khăn. Tốt nhất nên đề xuất thời gian miễn thuế kéo dài hơn để khi được Quốc hội chấp thuận vẫn có đủ thời gian thực hiện và không phải băn khoăn về tính hồi tố. Nếu được, nên đề xuất miễn thuế TNCN cả năm 2009 để thực hiện đúng theo năm tài chính và có thời gian chuẩn bị chu đáo hơn.