Tham nhũng: Cần giữ án tử hình

Tiếp tục kỳ họp thứ 5 Quốc hội (QH) khóa XII, ngày 25-5, các đại biểu (ĐB) đã thảo luận một số nội dung còn có ý kiến khác nhau của dự án luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ Luật Hình sự (BLHS).

Trước khi sửa đổi, BLHS quy định gần 50 điều có khung hình phạt tử hình. Qua nhiều tranh luận, số tội danh có án tử hình hiện còn hơn 30 và Ủy ban Thường vụ QH đề nghị bỏ thêm 8 tội danh.

Chủ tịch Hội LHPN VN Nguyễn Thị Thanh Hòa kịch liệt phản đối việc bỏ án tử hình đối với tội danh hiếp dâm. Ảnh: T.DŨNG

Khó đánh giá tội nào nghiêm trọng hơn

“Nạn tham nhũng vẫn đang diễn ra nghiêm trọng và phức tạp. Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng đang được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị và mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc giữ lại hình phạt tử hình đối với tội tham ô tài sản và nhận hối lộ là thể hiện tính nhất quán, sự quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc đẩy lùi, trừng trị nghiêm khắc cũng như răn đe, phòng ngừa chung đối với tội phạm tham nhũng”. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH, bà Lê Thị Thu Ba, nhấn mạnh. Đây là một trong số ít tội danh giữ nguyên mức án tử hình tạo được đồng thuận cao của nhiều ĐBQH. 

Theo bà Lê Thị Thu Ba, nhiều ĐBQH cho rằng trong tình hình hiện nay chưa nên bỏ hình phạt tử hình đối với tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.

ĐB Hà Công Long (Gia Lai) đề nghị không nên bỏ hình phạt tử hình đối với tội tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền - ngân phiếu - công trái giả. ĐB Long nhận xét: “Suy cho cùng, đây là tội xâm phạm đến an ninh quốc gia. Loại tội phạm này vẫn diễn biến phức tạp. Nếu so sánh với tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh vẫn giữ án tử hình, tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm này có khi còn nghiêm trọng hơn”.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội LHPN VN Nguyễn Thị Thanh Hòa kịch liệt phản đối việc bỏ án tử hình đối với tội danh hiếp dâm: “Đây là tội phạm rất nguy hiểm, không chỉ xâm phạm nghiêm trọng danh dự, làm tổn thương nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng mà còn gây đau khổ dai dẳng về tinh thần cho nạn nhân và người thân của họ”.

Đồng tình, ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) phân tích: Tội phạm thực hiện hành vi hiếp dâm một cách dã man, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng mà chỉ chịu hình phạt cao nhất là chung thân thì chưa tương xứng, chưa đủ sức răn đe.

ĐB Nghĩa cũng đề nghị không bỏ hình phạt tử hình đối với tất cả các hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển, chiếm đoạt trái phép chất ma túy. “Đây là tội làm tàn tạ cả dân tộc, nhất quyết là phải giữ án tử hình”- luật sư Nguyễn Đăng Trừng (TPHCM) ủng hộ.

“Tất cả những tội có án tử hình trong BLHS đều hết sức nghiêm trọng, lập luận để giữ lại thì rất đơn giản nhưng để bỏ đi thì không dễ” - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH, ông Nguyễn Văn Thuận - người ủng hộ mạnh mẽ việc hạn chế án tử hình - băn khoăn.

Tội danh môi trường rất ít áp dụng

Bà Lê Thị Thu Ba cho biết trên thực tế, các tội danh về môi trường rất ít được áp dụng và chưa đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực này, nguyên nhân chính là do quy định của BLHS thiếu khả thi, khó áp dụng.

Việc xác định hậu quả nghiêm trọng của hành vi gây ô nhiễm môi trường thường rất khó khăn, có nhiều trường hợp không thể xác định được ngay mà cần một thời gian dài; rất khó xử lý hình sự đối với người có hành vi gây ô nhiễm môi trường.

Để khắc phục, dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS được sửa theo hướng quy định trách nhiệm hình sự đối với người có các hành vi thải vào không khí, nguồn nước, đất các chất gây ô nhiễm môi trường; phát tán bức xạ, phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất thải ở mức độ nghiêm trọng, hoặc làm môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng khác.

Đồng thời, bỏ dấu hiệu “đã bị xử phạt hành chính mà cố tình không thực hiện các biện pháp khắc phục theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền”. ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) e ngại với quy định như vậy thì trong vụ Vedan chỉ bắt được người mở van xả lén chất thải chứ không bắt được người chỉ đạo mở hay xây dựng đường ống ngầm.