Đơn giản thủ tục vì suy giảm kinh tế

Tiếp tục kỳ họp thứ 5 Quốc hội (QH) khóa XII, ngày 29-5, các đại biểu (ĐB) đã góp ý cho dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản. Khi được thông qua, luật này sẽ sửa đổi, bổ sung một số quy định  tại các luật: xây dựng, đấu thầu, doanh nghiệp, bảo vệ môi trường, đất đai và nhà ở.

Lo ngại chống tham nhũng không hiệu quả

Dự luật này sửa đổi 94 điều và được trình, thông qua ngay trong một kỳ họp QH với các quy định liên quan tới quá trình đầu tư xây dựng cơ bản cởi mở, thông thoáng hơn, nhất là những vấn đề liên quan tới trình tự, thủ tục. “Nhà nước đang tăng cường chống tham nhũng, lãng phí trong xây dựng cơ bản, do đó cần phải siết chặt lại các quy định, song việc sửa đổi này lại nới lỏng. Liệu công cuộc chống tham nhũng, lãng phí liệu có hiệu quả?” - ĐB Vũ Hồng Khanh (Hà Nội) băn khoăn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH, ông Hà Văn Hiền, phân tích: Tiến độ xây dựng các công trình hiện rất chậm nên hiệu quả sử dụng thấp. Nguyên nhân chủ yếu do các quy phạm văn bản pháp luật không rõ ràng, chồng chéo, vướng mắc. “Sửa đổi ngay trong năm nay vì suy giảm kinh tế. Cần phải giải ngân nhanh, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình để đưa vào sử dụng ngay, thúc đẩy phát triển kinh tế” - ông Hiền giải thích.

Các quy định liên quan đến đấu thầu cũng thông thoáng hơn, đặc biệt là bỏ quy định hạn mức chỉ định thầu mà giao Chính phủ quy định chi tiết; tạo sự chủ động, linh hoạt cho người quyết định đầu tư trong việc sơ tuyển nhà thầu, quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu. Nhiều ĐB e ngại điều này sẽ dẫn tới sự lạm dụng chỉ định thầu, kém minh bạch, công khai và công bằng trong việc lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất. Ông Hà Văn Hiền khẳng định đa số trong Ủy ban Kinh tế cũng nhấn mạnh cần tiến tới đấu thầu rộng rãi, hạn chế chỉ định thầu. Tuy nhiên trước mắt, công tác đấu thầu rất phức tạp và nhiều trường hợp tiêu cực làm mất cơ hội đầu tư của doanh nghiệp. Kết quả giám sát cho thấy, có trường hợp do phải đấu thầu nên dự án chậm được triển khai và tổng mức đầu tư vượt hàng trăm triệu USD. “Trong tình hình suy giảm kinh tế, cần đẩy mạnh kích cầu đầu tư, việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu nhằm linh hoạt hơn chỉ định thầu là cần thiết” – ông Hiền nhận xét.

Nhiều ĐB đặt vấn đề cơ quan quản lý Nhà nước có dám đình chỉ dự án khi báo cáo môi trường chưa được phê duyệt? Đồng thời, nhiều ĐB đề nghị sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường phải quy định rõ: Dự án nhóm A phải có báo cáo tác động môi trường được phê duyệt, các dự án còn lại được phép kéo dài thời gian đến khi xin phép xây dựng. Phải coi đây là điều kiện xin cấp phép xây dựng. Tiếp nhận ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Phạm Khôi Nguyên nói: “Trước khi cấp giấy phép phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường, chứ nếu để cấp rồi mới làm báo cáo thì sẽ ảnh hưởng đến tiến độ dự án”. Những dự án lớn như khai thác bauxite Tây Nguyên phải có đánh giá tác động môi trường chiến lược; loại thứ hai là báo cáo tác động môi trường; loại thứ ba là đăng ký bảo đảm môi trường.

Đã đến lúc gộp sổ hồng, sổ đỏ

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cho biết việc có 2 loại sổ đỏ và sổ hồng gây rất nhiều phiền hà cho người dân và doanh nghiệp, nhất là trong việc giải phóng mặt bằng. Hiện Chính phủ vẫn chưa thực hiện được việc gộp 2 loại giấy này, vì thế QH phải sửa, thực chất chỉ sửa điều liên quan đến sổ đỏ, sổ hồng của Luật Đất đai và Luật Nhà ở.

ĐB Nguyễn Đăng Trừng (TPHCM) cho rằng QH đã có nghị quyết thống nhất sổ đỏ, sổ hồng nhưng người dân vẫn phải chờ đợi vì Bộ Tài nguyên – Môi trường và Bộ Xây dựng tranh cãi nhau nên không thực hiện được.

Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên thừa nhận 2 giấy này quy định ở 2 đạo luật, cơ quan quản lý Nhà nước cũng khác nhau..., điều đó cũng gây phiền hà. “Chính phủ đã họp và thiết kế một loại giấy ghi tất cả những vấn đề về quyền sử dụng cũng như tài sản trên đất vào. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp lại cho rằng phải đưa tất cả những vấn đề này vào Luật Đăng ký bất động sản. Chính vì những ý kiến khác nhau như vậy, Chính phủ quyết định đưa ra QH đề nghị thông qua” - Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cho biết.

Theo Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên, số vụ khiếu kiện liên quan đến sổ hồng, sổ đỏ chiếm tới 30% số vụ khiếu kiện đất đai thời gian qua. Do đó, nếu lúc này không sửa (việc gộp sổ hồng - sổ đỏ) sẽ không có lúc nào để sửa.