Khi chiếc xe lửa bắt đầu lăn bánh vào một buổi sáng gần đây tại New Delhi, cô Chinu Sharma, một nữ nhân viên văn phòng, cảm thấy thoải mái khi không có sự hiện diện của đàn ông trong toa tàu. Cô cho biết trước đây một số đàn ông trên xe lửa thường cấu véo và sờ soạng phụ nữ, xúc phạm hoặc huýt sáo tán tỉnh họ. Vandana Rohile, bạn của Sharma, nói thêm rằng một số đàn ông khác chỉ nhìn chằm chằm vào họ.

Xe lửa dành riêng cho phụ nữ ở Ấn Độ. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Xe lửa dành cho phụ nữ

Tình trạng nói trên không phải là hiếm ở Ấn Độ. Khi hàng triệu phụ nữ nước này tham gia vào lực lượng lao động trong thập kỷ qua, họ đã gặp phải nhiều trở ngại trong một xã hội còn mang tính gia trưởng. Tuy nhiên, theo báo The New York Times (Mỹ), ít có trở ngại nào gây phiền toái bằng những gì họ gặp phải trên đường đi làm. Vấn nạn châm chọc và quấy rối phụ nữ trên xe lửa đã trở nên dai dẳng đến nỗi trong những tháng gần đây, Chính phủ Ấn Độ nhận thấy rằng đã đến lúc không thể để cho nam giới đi chung xe lửa với phụ nữ nữa.

Trong một chương trình thí điểm, 8 xe lửa dành riêng cho phụ nữ đi làm - gọi là “Ladies Special” - vừa được đưa vào sử dụng ở 4 thành phố lớn nhất Ấn Độ là New Delhi, Mumbai, Chennai và Calcutta. Kiran Khas, một giáo viên đi trên chuyến xe lửa chạy giữa thị trấn công nghiệp Palwal và New Delhi, tỏ ra rất hài lòng với chiếc xe lửa mà cô mô tả là “điều kỳ diệu” này vì cô có thể ngồi thoải mái bất kỳ đâu và không còn chứng kiến cảnh lộn xộn như những xe lửa thông thường khác.

Ấn Độ là một đất nước mà phụ nữ lẽ ra đã phá vỡ được những rào cản, định kiến và bất công dành cho họ. Chính trị gia quyền lực nhất đất nước chính là một phụ nữ: Bà Sonia Gandhi, Chủ tịch Đảng Quốc đại. Trong khi đó, tổng thống và bộ trưởng đường sắt hiện nay của nước này cũng là phụ nữ. Hiến pháp Ấn Độ bảo đảm những quyền bình đẳng dành cho phụ nữ và luật pháp nước này quy định những hình phạt dành cho tội quấy rối tình dục phụ nữ.

Số vụ cưỡng hiếp tăng hơn 30%

Tuy nhiên, thực tế lại rất khác. Kể từ khi Ấn Độ tiến hành cải cách kinh tế vào những năm 90 của thế kỷ trước, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia lực lượng lao động tại các thành phố. Số phụ nữ đi làm đã tăng khoảng gấp đôi trong 15 năm qua.  Bên cạnh đó, các con số thống kê cho thấy bạo lực nhằm vào phụ nữ cũng tăng trong thời gian này. Kể từ năm 2003 đến 2007, số vụ cưỡng hiếp tăng hơn 30%, số vụ bắt cóc tăng hơn 50% trong khi số vụ tra tấn và quấy rối cũng tăng mạnh.

Bà Mala Bhandari, người điều hành một tổ chức về trẻ em và phụ nữ, cho biết làn sóng phụ nữ đổ xô đi làm đã xóa bỏ sự phân cách truyền thống giữa không gian công cộng (nơi làm việc) và không gian cá nhân (ngôi nhà). Bà nhận định: “Giờ đây, khi phụ nữ bắt đầu chiếm lĩnh không gian công cộng nhiều hơn, sẽ xuất hiện không ít vấn đề, trong đó an ninh là vấn đề đầu tiên”.

Dù có cố gắng, nhưng những nỗ lực bảo vệ phụ nữ đi làm của Chính phủ Ấn Độ vẫn bị xem là chưa đủ. Tám xe lửa mới dành cho phụ nữ nói trên chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong số lượng xe lửa của nước này, bất chấp việc Bộ Đường sắt thông báo sẽ mở rộng dịch vụ này trong thời gian tới. Tiến sĩ Ranjari Kumari, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xã hội, cho rằng dịch vụ trên không phải là một giải pháp lâu dài. Bà nói: “Điều cần làm là phải biến mọi xe lửa trở nên an toàn như Ladies Special”.