Bệnh nhân - “thượng đế”

Lâu nay, người đóng BHYT luôn than phiền khi đi khám chữa bệnh. Những người có tiền thường giấu BHYT để chấp nhận điều trị theo yêu cầu. Đó là thực trạng phản ánh mặt trái của việc khám chữa bệnh bằng BHYT.

Trong khi người đóng BHYT than phiền thì hơn 10 năm, từ 1992 đến 2003, số tiền quỹ bảo hiểm kết dư càng tăng: Năm 1998 là 128 tỉ đồng, đến năm 2003 lên đến 848 tỉ đồng.

Sau khi điều chỉnh chính sách, bổ sung danh mục kỹ thuật cao từ 177 lên 1.000 loại hình được thanh toán thì quỹ BHYT lại bội chi: Năm 2006 bội chi 1.200 tỉ đồng, năm 2008 là 1.470 tỉ đồng, năm 2009 dự kiến bội chi gần 2.000 tỉ đồng.

Những bất cập đó được Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 1-10-2009 giải quyết. Điểm quan trọng nhất của Luật BHYT là việc cùng chi trả dịch vụ khám chữa bệnh. Thực ra, phương cách này chúng ta đã áp dụng từ năm 1998 nhưng lần này người bệnh tham gia chi trả ở mức cao hơn nhiều, từ 5% đến 20% và bị khống chế mức thanh toán tối đa không quá 40 tháng lương tối thiểu. Mức khống chế này làm người bệnh sẽ chi phí cao cho các loại bệnh nặng như ung thư, tim mạch...

Với nguyên tắc cùng chi trả trong BHYT, chúng ta sẽ có điều kiện tiến tới BHYT toàn dân. Đó là mục tiêu của Nhà nước để bảo đảm an sinh trong việc khám chữa bệnh, cũng là giải pháp tài chính trong lĩnh vực này. Trên thế giới, nhiều nước tiên tiến cũng áp dụng phương cách cùng chi trả trong BHYT, ví dụ như ở Hàn Quốc, người đóng BHYT phải chi trả từ 30%-50% và Hàn Quốc đã thực hiện được BHYT toàn dân.

Luật BHYT đã được các đại biểu Quốc hội thảo luận và thông qua. Ban Bí thư cũng đã có chỉ thị “Đẩy mạnh công tác BHYT trong tình hình mới”, để chỉ đạo vấn đề an sinh xã hội trong khám chữa bệnh cho dân. Một số bệnh viện, cơ sở y tế đã tiến hành cải cách việc khám chữa bệnh bằng BHYT nhưng xem ra BHYT vẫn chưa hấp dẫn người dân bởi quan niệm xin-cho vẫn còn tồn tại. Khách hàng chữa bệnh bằng BHYT chưa được coi là “thượng đế” thì việc đóng BHYT vẫn chưa hấp dẫn người dân. Đó là lý do tại sao đến nay mới chỉ gần 50% dân số đóng BHYT. Phải thay đổi cung cách phục vụ người đóng BHYT một cách tận gốc.

Vấn đề an sinh xã hội trong khám chữa bệnh cho dân là hết sức nhạy cảm. Luật BHYT bảo đảm việc khám chữa bệnh cho người nghèo, các đối tượng thuộc diện chính sách xã hội và cũng bảo đảm quyền của người đóng BHYT được hưởng một cách công khai, minh bạch, xóa suy nghĩ xin-cho trong BHYT. Vấn đề còn lại là con người thực hiện các chủ trương chính sách BHYT, cụ thể là các nhân viên y tế ở các cơ sở khám chữa bệnh. Họ phải xem người chữa bệnh bằng BHYT là khách hàng, là “thượng đế” như khách hàng đến các cơ sở y tế tư nhân.

Hy vọng sau ngày 1-10-2009, người tham gia BHYT sẽ trở thành “thượng đế” khi đi khám chữa bệnh. Khi đó Luật BHYT mới có sức sống mới.